Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komornika przy Sądzie Rejonowym w R. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 217/24 w sprawie ze skargi P.D. na bezczynność Komornika przy Sądzie Rejonowym w R. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.D. (dalej także jako: skarżący) na bezczynność Komornika przy Sądzie Rejonowym w R. [...] (dalej także jako: Komornik) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w punkcie 1 wyroku z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 217/24 zobowiązał Komornika do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 listopada 2024 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, w punkcie 2 stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 29 listopada 2024 r. skarżący, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pracy organu, tj. kto postawił parafkę pod pismem o sygnaturze 455/24 z dnia 7 listopada 2024 r. zatytułowanym: "zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego".

W piśmie z dnia 18 grudnia 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, orzeczenie, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że naruszenie procedury, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy, zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2. art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniania na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Komornik, mimo upływu 14-dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek. Nie wydał także w sprawie decyzji – na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe w ocenie skarżącego świadczy o bezczynności organu.

W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w dniu 9 grudnia 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, w której poinformował, że doręczona skarżącemu korespondencja nie była opatrzona "parafką". Jak wskazał organ, pismo to zostało wysłane za pośrednictwem usługi hybrydowej z wyraźnym pouczeniem, że nie wymaga podpisu. Komornik nie ma zatem wiedzy o jakiej "parafce" mowa w piśmie skarżącego. Ponadto, pouczono skarżącego, że zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad prowadzenia biurowości, rachunkowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych w sprawach, w których korespondencja jest doręczana z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy o doręczeniach elektronicznych albo z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 tej ustawy, pisma komornika mogą być wysłane bez podpisu i w taki sposób kierowana jest do niego korespondencja.

Organ wskazał także, że skarżący złożył wniosek o udzielenie przez Komornika informacji w trybie informacji publicznej, jednak w ocenie organu zapytanie to dotyczy konkretnego postępowania egzekucyjnego, w którym stronami są wierzyciel i wnioskujący – czyli dłużnik. Komornik udzielił więc skarżącemu odpowiedzi na zadane zapytanie w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, drogą pisemną, na adres wskazany przez niego do protokołu. Odpowiedź została przesłana dłużnikowi z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. W związku z powyższym, w ocenie organu zapytanie skarżącego nie mieści się w ramach przepisów regulujących udostępnianie informacji w trybie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w punkcie 1 wyroku z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 217/24 zobowiązał Komornika do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 listopada 2024 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, w punkcie 2 stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, że Komornik pozostaje w bezczynności w zakresie odpowiedzi na zapytanie skierowane do niego przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyjaśnił, że do powyższego wniosku doprowadziło nieprzedstawienie przez Komornika wraz z odpowiedzią na skargę dowodów na udzielenie skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek.

Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzeka na podstawie akt sprawy, więc każdorazowo stosowne dokumenty wraz z odpowiedzią na skargę muszą zostać przedstawione sądowi przez organ, którego działalność lub bezczynność zostały zaskarżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaznaczył, że brak przedstawienia takich dokumentów powoduje określone skutki procesowe.

Niezależnie od powyższego, Sąd I instancji podkreślił, że skarżący skierował do Komornika pytanie w ramach i na podstawie przewidzianej przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, co zostało wyraźnie podkreślone we wniosku. W takich okolicznościach, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, rolą organu było załatwić ten wniosek w trybie tej właśnie ustawy. Zdaniem Sądu I instancji nie jest wystarczające podjęcie działania w ramach innych przepisów proceduralnych bez formalnego załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jeżeli organ uważa, że dana informacja, której wnoszący się domaga, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu w tym trybie, to powinien przedstawić w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie, nawet jeżeli udziela informacji w innym trybie.

W związku z tym, że tak się w niniejszej sprawie nie stało, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że Komornik pozostawał w bezczynności, bowiem nie załatwił wniosku skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani też nie wyznaczył nowego terminu do załatwienia tej sprawy. W takim przypadku skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie bezczynności, zaś wniosek ten w ocenie Sądu I instancji był uzasadniony.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że rodzaj zadanego pytania i jego istotność dla obrony przez skarżącego jego praw, okoliczności prawne związane z podpisywaniem tego typu pisma, jak to skierowane do skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym, czy też w końcu długotrwałość pozostawania w bezczynności przez komornika wskazują, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ i zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego radcy prawnego w postepowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz o dołączenie do akt postepowania (administracyjnych) w sprawie udostępnienia informacji publicznej przesłanych przez organ: pisma Komornika z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. Km 455/24 oraz EPO ww. pisma i zrzekając się przeprowadzenia rozprawy w sprawie, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez ustalenie bezczynności organu, kiedy wnioskowana przez skarżącego informacja została udostępniona.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ skarżący kasacyjnie podniósł, że w odpowiedzi na skargę na bezczynność wskazał, że pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. udostępnił skarżącemu żądaną informację, doręczoną elektronicznie w tym samym dniu. Organ skarżący kasacyjnie podkreślił, że jedynie na skutek przeoczenia w zakresie udostępnionych sądowi akt administracyjnych - dokumenty powyższe nie zostały dołączone. Dlatego też organ skarżący kasacyjnie przedłożył wskazane dokumenty wraz ze skargą kasacyjną.

Organ skarżący kasacyjnie podkreślił, że powyższe potwierdza, że w terminie udostępnił wnioskowaną informację, a więc wniosek skarżącego zastał rozpoznany i definitywne załatwiony. Dlatego też w ocenie organu skarżącego kasacyjnie konieczna jest zmiana wydanego w sprawie wyroku, aby odpowiadał on ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie organ skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie jeden zarzut - naruszenia przepisów postępowania, na podstawie którego zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a., którego organ skarżący kasacyjnie upatruje w ustaleniu przez Sąd I instancji bezczynności Komornika w sytuacji, gdy wnioskowana przez skarżącego informacja została udostępniona. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na błędną konstrukcję omawianego zarzutu.

Przede wszystkim w związku z tym, że autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji "art. 149 § 1 p.p.s.a." należy zauważyć, że zarzut w tym zakresie został sformułowany nieprecyzyjnie, bowiem nie przytoczono w nim mniejszych jednostek redakcyjnych art. 149 § 1 p.p.s.a., których dotyczy. Art. 149 § 1 p.p.s.a. składa się z trzech punktów o różnej treści normatywnej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).

Ponadto, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca organ skarżący kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Organ skarżący kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a, właściwie go doprecyzowując, zobowiązany jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jego zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Brak takiego powiązania czyni omawiany zarzut bezskutecznym.

Skoro podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się nieskuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Natomiast w odniesieniu do wniosku dowodowego sformułowanego przez organ skarżący kasacyjnie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że ze względu na konstrukcję skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie występują wątpliwości wymagające wyjaśnienia, oddalił ww. wniosek dowodowy.