Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2025 r. sprawy ze skargi M. J. – redaktora naczelnego czasopisma [...] w [...] na bezczynność Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

Pismem z [...] stycznia 2025 r. M. J. jako [...] z siedzibą w L. skierował, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z siedzibą w W.; zwanej dalej "Spółką", "PFR", wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniósł o udzielenie informacji publicznej w formie zestawienia z podziałem na miesiące i lata:

1. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegało zwrotowi w latach 2020-2024?

2. Ile decyzji o zwrocie środków z tzw. tarcz rządowych wydano w latach 2020-2024?

3. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskano w latach 2020-2024?

4. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskanych w latach 2020-2024 przekazano do Skarbu Państwa na jego rachunek?

W odpowiedzi z 4 lutego 2025 r. na powyższy wniosek Spółka poinformowała wnioskodawcę o niemożności jego rozpoznania w terminie z uwagi na szereg okoliczności m.in. konieczność przeprowadzenia analizy wniosku pod kątem jego oceny w szczególności: a) charakteru wniosku oraz objętych nim informacji, tj. ustalenia w jakim zakresie i czy wniosek stanowi wniosek o dostęp do informacji publicznej w rozumieniu u.d.ip., b) możliwości udostępnienia poszczególnych informacji objętych wnioskiem z uwagi na tajemnice ustawowo chronione. Jednocześnie wskazała, że wniosek zostanie rozpatrzony do 26 marca 2025 r.

Następnie pismem z 13 marca 2025 r. Spółka skierowała pocztą elektroniczną do M. J. odpowiedź na zawarte we wniosku zapytania, spełniając tym samym w całości żądanie.

Pismem z 7 marca 2025 r., przesłanym za pośrednictwem platformy e-PUAP, M. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PFR polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] stycznia 2025 r.

W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku poprzez udzielenie informacji lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny w wysokości co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, przyznanie sumy pieniężnej w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy – Prawo Prasowe zarejestrowanym jako czasopismo pod numerem [...] przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem wydanym pod sygn. akt [....] i w trybie art. 3a i 4 tej ustawy zwrócił się do Spółki o udzielenie niezbędnej do sporządzenia krytyki prasowej informacji publicznej, która nie została udostępniona.

Zaznaczył, że pomimo upływu terminu ustawowego 14 dni na udostępnienie wnioskowanej informacji nie przedstawiono jej. Brak odpowiedzi na wniosek stanowi nieuzasadnioną bezczynność, gdyż podmiot zobowiązany pozostaje w rażącej zwłoce, co uzasadnia wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § § P.p.s.a. w stawce trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego. Ponadto wniósł o zasądzenie sumy pieniężnej (zadośćuczynienia) w stawce trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia wskazując, że w okolicznościach sprawy jest oczywistym, iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie umorzenie postępowania lub oddalenie skargi z uwagi na bezzasadność. Wyjaśniła, że poinformowała skarżącego o przyczynach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej oraz zapewniła, że wniosek zostanie rozpatrzony do 26 marca 2025 r., zgodnie z ustawowym terminem wynoszącym do 2 miesięcy od daty jego otrzymania. Tym samym, Spółka w pełni zrealizowała swoją powinność informacyjną wobec wnioskodawcy. Następnie Spółka udostępniła informację publiczną w okresie dopuszczalnym przez ustawę (tj. 13 marca 2025 r.), a tym samym nie doszło do jakiegokolwiek zaniechania względem powinności udostępnienia informacji publicznej wobec wnioskodawcy.

Podkreśliła, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art, 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Skoro zatem PFR przed wniesieniem skargi udostępniła żądaną informację to w tym zakresie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Udostępnienie informacji publicznej przez Spółkę w ustawowym terminie, a następnie publikacja tej samej treści na portalu społecznościowym przez skarżącego w dniu jej otrzymania (tj. 13 marca 2025 r.), jednoznacznie potwierdza, że otrzymał on odpowiedź na wniosek, tym samym, zrealizowano prawnie chroniony interes skarżącego, jak również nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W tej sytuacji niezasadnym jest wymierzenie organowi grzywny jak też zasądzenie sumy pieniężnej.

Pismem z 6 maja 2025 r. skarżący podtrzymał skargę i podał, że ustawodawca wyznaczył 14 dniowy termin na udzielenie informacji publicznej, aby w tym czasie każdy podmiot zobowiązany dokonał analizy stanu sprawy, zgromadził dokumenty i udzielił odpowiedzi. Wyjaśnił, że celem zawartej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. regulacji jest umożliwienie organom wydłużenia przysługującego im czasu w sytuacjach, gdy charakter wnioskowanej informacji powoduje, że nie byłyby one w stanie wyodrębnić i udostępnić jej w ustawowym terminie 14 dni lub gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu złożonego wniosku (np. jest on nieprecyzyjny, wielowątkowy). Nie służy ona do dowolnego wydłużania terminu przez organ albo usprawiedliwiania zwłoki, gdy uzyskanie odpowiedzi konieczne jest dla sporządzenia krytyki prasowej. Nie jest też przesłanką do wydłużenia terminu cel analizy czy podmiot zobowiązany może uchylić się od obowiązku ustawowego i pod jakim pozorem. Norma art. 13 ust. 1 u.d.i.p. definiuje maksymalny okres w jakim należy udzielić odpowiedzi i jest to termin zawity, na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Pogląd odmienny zawarty w stanowisku podmiotu zobowiązanego nie ma oparcia w przepisach prawa.

Zaznaczył, że odpowiedź organu z 13 marca 2025 r., która w jego ocenie nie była wystarczająca, została udzielona dopiero po złożeniu skargi z 7 marca 2025 r. Oznacza to zatem, że w dniu jej wniesienia podmiot zobowiązany pozostawał w bezprawnej, nieuzasadnionej zwłoce w udzieleniu odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną. Dodatkowo podkreślił, że prasa pełni szczególną rolę w systemie demokratycznego państwa prawa poprzez narzędzie zwane krytyką prasową. Do jej rzetelnego dokonania niezbędna jest możliwość uzyskania danych koniecznych do jej sporządzenia.

Z kolei pismem z 13 maja 2025 r. Spółka podtrzymała argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Skarga analizowana wg. podanych kryteriów kontroli nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W analizowanej sprawie skarżący jako [...] w L., w związku z przygotowaniem publikacji prasowej, skierował do Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z siedzibą w W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Zwrócić należy uwagę, że art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914) stanowi, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669). A zatem osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p."). W przypadku takiej osoby stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 627/24).

Prawo prasowe wyróżnia dwa tryby udzielania informacji prasie wnioskowanych informacji. Pierwszy wynika z art. 3a Prawa prasowego, w którym przyjęto, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Oznacza to, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa.

Odrębny tryb udzielania prasie informacji uregulowany został w art. 4 Prawa prasowego i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację. W powyższym trybie obowiązani do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 Prawa prasowego). W razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. III OSK 2286/21).

Tryb przewidziany w art. 4 ustawy Prawo Prasowe nie ma więc w rozpoznawanej sprawie zastosowania.

Zatem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił on zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej – art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu (podmiotu obowiązanego), do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).

W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje nieudostępnienie przez PFR informacji publicznej na jego wniosek z [...] stycznia 2025 r. obejmującej dane w formie zestawienia z podziałem na miesiące i lata:

1. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegało zwrotowi w latach 2020-2024?

2. Ile decyzji o zwrocie środków z tzw. tarcz rządowych wydano w altach 2020-2024?

3. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskano w latach 2020-2024?

4. Ile środków z tzw. tarcz rządowych podlegających zwrotowi odzyskanych w latach 2020-2024 przekazano do Skarbu Państwa na jego rachunek?

Nie stanowi sporu pomiędzy stronami, iż PFR jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p.). W świetle bowiem art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 923), PFR wykonuje zadania powierzone przez organy administracji rządowej, inne jednostki wykonujące zadania publiczne lub jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności w związku z sytuacjami kryzysowymi, w tym rozprzestrzenianiem się choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2).

Nie jest też w sprawie kwestionowane, iż wskazane powyżej żądania wniosku stanowią informację o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.

Spór w istocie sprowadza się do tego, czy wniosek skarżącego został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami u.d.i.p.

Jak wynika z akt sprawy, na wniosek skarżącego z [...] stycznia 2025 r. podmiot obowiązany 4 lutego 2025 r. przesłał wnioskodawcy pismo informujące o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi do 26 marca 2025 r. Wydłużenie terminu realizacji wniosku zostało podyktowane potrzebą analizy wniosku pod kątem charakteru wniosku oraz objętych nim informacji, a także analizą możliwości udostępnienia poszczególnych informacji objętych wnioskiem z uwagi na tajemnice ustawowo chronione.

Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jednakże, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W realiach niniejszej sprawy podmiot obowiązany w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, stosowanie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował wnioskodawcę, że rozpatrzy wniosek z przekroczeniem 14 dni, wskazał datę załatwienia wniosku zgodną z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz podał przyczynę to przedłużenie usprawiedliwiającą. W ocenie Sądu, podana okoliczność jest usprawiedliwiona jeśli się zwarzy na przedmiot wniosku, w szczególności okres żądanej informacji i zakres przygotowania informacji.

Przed upływem zakreślonego terminu, tj. 13 marca 2025 r. udzielono wnioskodawcy żądanej informacji podając dane liczbowe zgodnie z pkt 1 – 3 wniosku oraz oświadczając, iż PFR nie przekazywał środków ze zwrotów subwencji finansowych w ramach Programów do Skarbu Państwa (pkt 4).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż podmiot obowiązany zrealizował w całości obowiązek informacyjny, zgodnie z przepisami u.d.i.p.

Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co prowadziło do jej oddalenia w oparciu o art. 151 P.p.s.a.