Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Burmistrz Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

Pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. K. B., reprezentowana przez radcę prawnego (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrz Miasta i Gminy (dalej jako: "Wójt" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 1 lutego 2024 r.

W ocenie skarżącej działanie Wójta naruszyło art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek, który wysłany został za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez jego błędne zastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podano, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Jako załącznik do skargi dołączony został wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek.

W odpowiedzi na skargę Wójt reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że wniosek skarżącej nie wpłynął na adres właściwej jednostki. Organ nie miał zatem obiektywnej możliwości rozpoznania wniosku ani udzielenia odpowiedzi w ustawowym terminie. To z kolei powoduje, że nie można przypisać Wójtowi bezczynności, ponieważ warunkiem jej zaistnienia jest uprzednie skuteczne wniesienie wniosku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie organ pozostawił ocenę zasadności skargi uznaniu Sądu, podkreślając przy tym, że nie miał wiedzy o złożeniu wniosku, a tym samym nie mógł podjąć czynności zmierzających do jego rozpoznania.

Jednocześnie w dniu 19 stycznia 2026 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] udostępnił żądane we wniosku informacje dotyczące wydatków na pomoc społeczną w formie tabelarycznej za lata 2022-2024.

Pismem z dnia 4 marca 2026 r. skarżąca ustosunkowała się do stanowiska organu wskazując, że dopełniła ona wszelkich formalności związanych z wniesieniem wniosku. Został on wysłany drogą elektroniczną na oficjalny adres e-mail Wójta. Do skargi dołączono wydruk potwierdzenia wysłania wiadomości, co w jej opinii stanowi niepodważalny dowód doręczenia. Organ nie może wobec powyższego kwestionować faktu otrzymania wniosku, a wszelkie ewentualne problemy techniczne po jego stronie nie zwalniają go z odpowiedzialności za brak odpowiedzi. W ocenie skarżącej bezczynność organu pogłębia przy tym nie tylko brak odpowiedzi skierowanej na wskazany przez nią we wniosku adres e-mail, ale również brak działań zmierzających do realizacji wniosku (np. potwierdzenie otrzymania wniosku). Procedury dostępu do informacji publicznej są uproszczone oraz nastawione na szybkość działania, więc jakakolwiek nieuzasadniona zwłoka narusza ratio legis u.d.i.p.

Pismem z dnia 18 marca 2026 r. do wyżej przedstawionego stanowiska odniósł się Wójt, podkreślając że wniosek skarżącej z dnia 1 lutego 2026 r. nigdy nie wpłynął na skrzynkę mailową Urzędu Gminy [...], nie został zarejestrowany w systemie kancelaryjnym, ani nie istnieje jakikolwiek ślad jego doręczenia. Jest on materiałem, który może zostać w dowolny sposób wygenerowany lub zmodyfikowany. Organ nie ma obowiązku odpowiadać na wniosek, którego nie otrzymał, a którego istnienie skarżąca próbuje wykazać wyłącznie własnym twierdzeniem. Wójt podkreślił przy tym, że skarżąca twierdząc, iż złożyła wniosek w dniu 1 lutego 2024 r. przez dwa lata nie podjęła żadnej próby kontaktu z organem, nie ponowiła wniosku, nie złożyła monitów, ani nie wykazała jakiegokolwiek zainteresowania sprawą. Dopiero zaś w styczniu 2026 r. zdecydowała się wnieść skargę na bezczynność, co w świetle zasad doświadczenia życiowego i logiki jest działaniem całkowicie nienaturalnym i wskazuje na celowe kreowanie pozoru bezczynności organu. Takie zachowanie ocenić zaś należy w ocenie Wójta jako nadużycie prawa procesowego, którego skutków nie można przerzucać na organ. Końcowo Wójt dodał, że po otrzymaniu skargi niezwłocznie podjęte zostały działania mające na celu udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącej, co miało miejsce w dniu 19 stycznia 2026 r. Organ dopełnił zatem wszelkich obowiązków, jakie mógł wykonać po powzięciu informacji o sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Niewątpliwie więc Burmistrz Miasta i Gminy, jako organ administracji publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

Kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu, wymienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p., jednak nie stanowi on katalogu zamkniętego. Zgodnie z ww. przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: 1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, 2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, 3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, 4) danych publicznych obejmujących: a) treść i postać dokumentów urzędowych, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informację o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych, 5) majątku publicznym.

Co istotne, informację publiczną stanowią wyłącznie dane obiektywne lub fakty, a nie kwestie ocenne czy postulatywne (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11). Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów bądź stanu określonych zjawisk istniejących w chwili udzielenia informacji.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnioskowała o udostępnienie informacji w zakresie: wydatków poniesionych przez Gminę [...] na pomoc społeczną w latach 2020-2023 z podziałem na poszczególne lata; form jakie przybierała pomoc prawna w tym okresie; kwoty finansowania przeznaczonej na każdą z tych form w poszczególnych latach; liczby punktów nieodpłatnej pomocy prawnej funkcjonujących w poszczególnych latach oraz liczby beneficjentów, którzy skorzystali z nieodpłatnej pomocy prawnej w każdym roku.

W ocenie Sądu informacja objęta wyżej opisanym wnioskiem niewątpliwie dotyczy informacji publicznej. Bez wątpienia bowiem informacja o wydatkowanych we wskazany sposób środkach publicznych na związana z udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej mieści się w zakresie art. 6 ust. 2 i 5 u.d.i.p.

Kwestią jednak sporną w tej sprawie jest jednak to czy Wójt, jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, pozostaje w bezczynności. Z akt sprawy wynika, że organ nie udzielił żądanej informacji, gdyż jak twierdzi wniosek o jej udostępnienie nigdy do niego nie wpłynął.

W ocenie Sądu załączony do skargi wydruk, mający potwierdzać wysłanie wniosku w dniu 1 lutego 2024 r. za pośrednictwem skrzynki mailowej, nie jest wystarczający dla uznania, że wniosek ten dotarł do organu. Ponadto od autora wniosku o udzielenie informacji publicznej należy wymagać co najmniej zwykłej staranności w dbałości o własne sprawy. Skarżąca dołączyła do skargi jedynie niewyraźny wydruk stanowiący zrzut ekranu ze strony dostawcy usług poczty elektronicznej. Jak słusznie zauważa organ, skarżąca nie skierowała ponownego zapytania do organu, nie monitowała w żaden sposób kwestii rozpatrzenia jej wniosku, a dopiero po dwóch latach zdecydowała się wnieść skargę na bezczynność.

Skoro skarżąca nie zadbała o to, by uzyskać jakiekolwiek potwierdzenie, że wysłany wniosek dotarł do jego adresata, nie zażądała wiadomości zwrotnej potwierdzającej otrzymanie wiadomości lub jej przeczytanie przez adresata, to trudno mówić w tej sytuacji o zachowaniu przez skarżącą jakiejkolwiek staranności w dbaniu o własne sprawy (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 185/24, Baza NSA).

Jednocześnie kwerenda korespondencji dokonana przez organ na skutek skargi na bezczynność nie wykazała aby do organu wpłynął wniosek z adresu skarżącej. Wniosku od skarżącej organ nie odnotował również później.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że w sytuacji sporu między stronami na okoliczność skutecznego wpływu wniosku o udzielenie informacji publicznej do podmiotu zobowiązanego do udzielenia takiej informacji, ciężar dowodu w tej kwestii leży po stronie wnioskodawcy, a nie adresata wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 443/22).

Sąd oczywiście dostrzega, że jakkolwiek przepisy u.d.i.p. nie wymagają szczególnej formy wniosku o udostępnienie informacji publicznej ani też nie określają, w jaki sposób taki wniosek winien być składany, to jednak w sytuacji, jeżeli wnioskodawca składa tego rodzaju wniosek bez potwierdzenia odbioru (czy to pocztowego, czy też elektronicznego), to musi się liczyć z negatywnymi skutkami takiego zaniechania tj., że w przypadku sporu co do tego czy wniosek został skutecznie złożony, to on będzie zobowiązany taką okoliczność udowodnić.

Innymi słowy, w sytuacji, w której jedna ze stron zaprzecza, jakoby doręczono jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ciężar wykazania, że wniosek został skutecznie złożony obciąża wnioskodawcę. Trudno bowiem wymagać, by organ wykazywał, że nie otrzymał wniosku.

Na tle tej sprawy istotne również jest to, że skarżąca dokonała wyboru sposobu dostarczenia do organu wniosku dostępowego i zrobiła to za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail), w sytuacji gdy mogła uczynić to również za pośrednictwem platformy ePUAP, lub pocztą tradycyjną. Dostępne zatem były inne oficjalne formy komunikacji elektronicznej, o których organ informuje wszystkich obywateli na stronie internetowej. Przy czym nie mamy do czynienia w tej sprawie z problemami technicznymi przy obsłudze elektronicznych form korespondencji, które to problemy niewątpliwie obciążałyby organ. W tej sprawie to skarżąca wywodzi, iż określone zdarzenie miało miejsce (doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej) przy czym nie przedstawia na ten fakt żadnego wiarygodnego dowodu. Należy w tej sytuacji rozważyć jaką w takim sporze pozycję mają obie strony postępowania. Zdaniem Sądu, niemożliwym jawi się żądanie udowodnienia przez organ, iż wskazane zdarzenie nie miało miejsca. Skarżąca nie skorzystała z żadnej oficjalnej formy komunikacji z organem, a więc w tej sytuacji to ją obciąża obowiązek wykazania, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej dotarł do organu.

W ocenie Sądu, okoliczności tej sprawy świadczą więc, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny. Nie można bowiem stwierdzić na podstawie jakiegokolwiek dowodu, że wniosek skarżącej z dnia 1 lutego 2024 r. dotarł do organu. Tym samym zarzuty podniesione w skardze oraz pismach procesowych skarżącej nie zasługują na uwzględnienie.

Na uwagę zasługuje przy tym także fakt, iż zaraz po wpłynięciu skargi Wójt podjął stosowne działania zmierzające do rozpoznania wniosku skarżącej i pismem z dnia 19 stycznia 2026 r. przesłanym na adres e-mail skarżącej udzielił żądanej informacji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.