![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II SAB/Ol 54/26 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2026-05-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Ol 54/26 - Wyrok WSA w Olsztynie
|
|
|||
|
2026-03-18 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie | |||
|
Beata Jezielska /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Osipuk Tadeusz Lipiński |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art.3 par.2 pkt 8-9, art.119 pkt 4, art.149 par.1 i par.1a, art.161 par.1 pkt 3, art.200, art.205 par.2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2020 poz 2176 art.1 ust.1, art.4 ust.1 pkt 5, art.6, art.13 ust.1-2, art.14 ust.1-2, art.15 ust.2, art.16 ust.1, art.17 ust.1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi I. P. na bezczynność P. sp. z o.o. w P. w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od P. sp. z o.o. w P. na rzecz skarżącej I. P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wnioskiem z 28 stycznia 2026 r., wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, I. P. (dalej jako: strona, wnioskodawczyni lub skarżąca), zwróciła się do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: organ, PGK lub Spółka) o udostępnienie na podany adres e-mail, informacji publicznej dotyczącej zasad wynagradzania w Spółce w zakresie: 1. jaka jest wysokość wynagrodzenia Prezesa Zarządu Spółki (z wyszczególnieniem części stałej oraz ewentualnych składników zmiennych); 2. jaka jest wysokość wynagrodzenia poszczególnych członków rady nadzorczej Spółki (z wyszczególnieniem ewentualnych funkcji w radzie nadzorczej); 3. czy w okresie ostatnich 3 lat następowały podwyżki lub waloryzacje wynagrodzeń Prezesa Zarządu oraz członków rady nadzorczej, jeśli tak – wskazanie dat ich prowadzenia, podstawy prawnej, skali podwyżki lub waloryzacji; 4. ilu członków liczy obecnie rada nadzorcza Spółki. Pismem z 17 lutego 2026 r. wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.). W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszenie prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pomimo upływu ustawowego terminu nie otrzymała żadnej odpowiedzi na swój wniosek, ani potwierdzenia jego przyjęcia. Skoro organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej, tj. nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, to w jej ocenie organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów u.d.i.p. i bezczynności w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie w całości, ewentualnie umorzenie postępowania i zasądzenie od skarżącej na rzecz podmiotu publicznego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub ewentualnie umorzenie postępowania i nieobciążanie organu kosztami postępowania. Wyjaśniono, że zakres zapytania o informację publiczną z 28 stycznia 2026 r. obejmuje informacje udostępnione publicznie w sposób powszechny za pośrednictwem Krajowego Rejestru Sądowego (dalej jako: KRS) przy pomocy wyszukiwarek: przeglądarka dokumentów finansowych, przeglądarka akt rejestrowych KRS, wyszukiwarka KRS. W ocenie organu, z uwagi na opublikowane we wskazanych witrynach dokumenty, żądanie udostępnienia informacji publicznej w trybie indywidualnym było nieuzasadnione, w związku z czym skarga na bezczynność organu jest nieuzasadniona. Jednocześnie organ wskazał, że żądane informacje zostały udostępnione skarżącej 2 marca 2026 r. W razie zatem uznania skargi za zasadną organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ponadto organ wskazał, że przekroczenie terminu na udzielenie informacji, określonego w art. 13 u.d.i.p., nastąpiło z przyczyn niezależnych od podmiotu. Wyjaśniono, że we wskazanym wyżej okresie doszło bowiem do poważnego zakłócenia funkcjonowania podmiotu z powodu nieobecności w pracy, z powodu choroby, praktycznie wszystkich pracowników organu, na potwierdzenie czego przedłożono stosowne zestawienie nieobecności. Podano, że pracownik odpowiedzialny za udzielenie odpowiedzi przebywał na zwolnieniu lekarskim, a zdolni do pracy pracownicy organu wykonywali w tym czasie działania mające na celu zabezpieczenie podstawowych potrzeb lokalnej społeczności, tj. zapewnienie dostępu do wody oraz odprowadzania ścieków. Natomiast niezwłocznie po ustaniu trudności udzielono odpowiedzi na zadane pytania. Pismem z 23 marca 2026 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniesiono, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony 28 stycznia 2026 r., a zatem organ zobowiązany był udzielić odpowiedzi niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni, czyli do 11 lutego 2026 r. Natomiast odpowiedź została udzielona dopiero 2 marca 2026 r., a więc po upływie ustawowego terminu oraz po wniesieniu skargi. W ocenie skarżącej późniejsze udzielenie informacji nie eliminuje stanu bezczynności organu. Wskazano także, że obowiązek udostępnienia informacji na wniosek nie powstaje jedynie w przypadku, gdy informacja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych. Nie jest natomiast dopuszczalne odsyłanie wnioskodawcy do danych zamieszczonych na stronach internetowych innych niż BIP, ani do ogólnodostępnych rejestrów. Ponadto dokumenty publikowane w KRS nie zawierają szczegółowych informacji objętych wnioskiem skarżącej. Nawet jednak, gdyby przyjąć, że żądane informacje były dostępne publicznie, organ był zobowiązany do poinformowania skarżącej o tym fakcie poprzez wskazanie precyzyjnego adresu internetowego, pod którym informacje się znajdują. Odnośnie do podanego przez organ powodu opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej wskazano, że z przedłożonego zestawienia nieobecności wynika, że miały one charakter częściowy i rozproszony, nie obejmowały całego personelu jednocześnie oraz w żadnym dniu okresu od 28 stycznia 2026 r. do 11 lutego 2026 r. nie doszło do całkowitego braku pracowników, a pracownicy odpowiedzialni za realizację obowiązków w zakresie informacji publicznej pozostawali dostępni w okresie biegu terminu. W konsekwencji organ miał realną możliwość udzielenia odpowiedzi, a podnoszone okoliczności kadrowe nie stanowią przesłanki wyłączającej bezczynność, gdyż podmiot zobowiązany powinien organizować swoją działalność w sposób zapewniający realizację obowiązków ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz.1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z kolei informacją publiczną jest, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych. W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem "informacji publicznej" należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną, a PGK jako spółka komunalna, której właścicielem jest gmina i która realizuje zadania użyteczności publicznej, tj. obowiązki związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę, odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, a także m.in. działalnością usługową związaną z zagospodarowaniem terenów zieleni, wykonuje zadania publiczne i tym samym, należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej pozostającej w jego posiadaniu. Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione Spółka, do której skierowano wniosek, winna była podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Organ, w reakcji na wniosek skarżącej z 28 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, nie podjął żadnych działań wynikających z regulacji u.d.i.p. Tym samym pozostawał wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do Sądu. Przy czym odnosząc się do argumentacji organu, przedstawionej w odpowiedzi na skargę, należy wyjaśnić, że jedynie udostępnienie informacji publicznej w BIP lub w portalu danych wyłącza obowiązek udostępnienia tej informacji na wniosek. Jednakże podmiot zobowiązany, nawet w takim wypadku, powinien zawiadomić wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP i jednocześnie podać precyzyjnie adres internetowy, pod którym informacja się znajduje, a także ścieżkę dostępu do wnioskowanej informacji zawartej w BIP. Przy tym dostęp do opublikowanych informacji powinien być realny, a więc musi istnieć możliwość odnalezienia tych informacji pod wskazanym przez organ adresem internetowym w dacie udzielenia przez organ informacji. Tylko udzielenie takiej informacji może być uznane za prawidłową realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie pozwala na przyjęcie, że organ pozostaje w zwłoce w jego wykonaniu (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 833/23, wyrok NSA z 10 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 1094/25, dostępne w CBOSA). Z akt sprawy przekazanych Sądowi nie wynika, aby takie informacje zostały skarżącej podane. Należy jednak zauważyć, że bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd, gdyż organ udzielił żądanej informacji w piśmie z 2 marca 2026 r. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ. Skoro zaś przed rozpoznaniem skargi organ załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, czyli udostępnił wnioskowaną informację, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA), przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej (pkt 1 wyroku). Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazać bowiem należy, że nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi, wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, będącego radcą prawnym, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118). |
||||