Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi B.LTD zh. K.M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi Ł. S. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie w kwocie [...] zł , w tym [...] zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia kuratora.

W dniu [...] lutego 2016 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w K. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] magnum z naczepą marki [...]. Pojazdem wykonywano międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Bułgarii do Rosji. Pojazdem kierował V. D. obywatel Mołdawii. Wykonującym międzynarodowy przewóz rzeczy była B. (dalej jako "skarżąca"). W trakcie kontroli kierowca okazał m. in następujące dokumenty: paszport, wypis z licencji, dowody rejestracyjne ciągnika siodłowego i naczepy, tranzytowy dokument towarzyszący, międzynarodowy list przewozowy.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

W związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli brakiem świadectwa kierowcy, Naczelnik Urzędu Celnego (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.

Decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...] organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami zezwolenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ II instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane.

Zgodnie zaś z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72), wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, organ II instancji podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu kontroli kierowca będący obywatelem państwa trzeciego nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy.

Wykonywany w niniejszej sprawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, bez wymaganego świadectwa, stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009.

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie nałożył na skarżącą karę pieniężną określoną w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji nie uwzględnił zarzutu nieustalenia przez organ celny, czy kierowca jest rezydentem długoterminowym. Wyjaśnił, że aby uzyskać status rezydenta długoterminowego, obywatele państwa trzecich muszą zamieszkiwać legalnie i nieprzerwanie na terytorium kraju UE przez okres pięciu lat. W ramach pięcioletniego okresu dopuszczalna jest nieobecność krótsza niż sześć kolejnych miesięcy i nieprzekraczająca w sumie dziesięciu miesięcy. Obywatele państw trzecich muszą dowieść, że posiadają stabilne i regularne środki utrzymania siebie i swojej rodziny oraz, że posiadają ubezpieczenie zdrowotne.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, organ II instancji stwierdził, że z paszportu przedstawionego w trakcie kontroli wynika, że kierowca jest obywatelem Mołdawii. Wykazanie, że kierowca pojazdu jest rezydentem długoterminowym należało do skarżącej, a nie do organu. To strona powinna przedstawić wszystkie niezbędne informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca, reprezentowana przez kuratora dla osoby nieobecnej, wniosła o uchylenie decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 75 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". oraz art. 5 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1072/2009.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Organ odstąpił od sprawdzenia, czy kierowca był obowiązany do posiadania kierowcy. Nie wystąpił do właściwych podmiotów z wnioskiem o uzyskanie informacji, czy kierowca w momencie kontroli drogowej posiadał nadany przez Republikę Bułgarii status rezydenta długoterminowego.

Skarżąca zarzuciła również oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach, które nie zostały przetłumaczone na język polski.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli było wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.

Świadectwo kierowcy uregulowane jest w rozporządzeniu Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72), dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009" lub "rozporządzenie".

Powyższe rozporządzenie dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej).

Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:

a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz

b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:

(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,

(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.

Stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.

Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę, będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy, będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Jeżeli zatem przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy.

Z akt sprawy wynika, że w czasie kontroli pojazdu, którym wykonywany był międzynarodowy przewóz rzeczy z Bułgarii do Rosji, kierowca, będący obywatelem Mołdawii, nie posiadał przy sobie w pojeździe i nie okazał świadectwa kierowcy. Brak świadectwa w dniu kontroli jest okolicznością niebudzącą wątpliwości.

Organy celne, w świetle powołanych wyżej przepisów, prawidłowo zatem przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącą z naruszeniem obowiązków określonych w art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d.

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Prawidłowo zatem na skarżącą nałożona została w kara w wysokości 8000 zł, określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutu, że jako dowody w sprawie organy przyjęły obcojęzyczne dokumenty, stwierdzić należy, że dopuszczalne jest uznanie takich dokumentów jako dowodów w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej i nie jest to sprzeczne z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.)

Powoływany przez skarżącą przepis art. 4 pkt 3 ustawy o języku polskim stanowi, że język polski jest językiem urzędowym terenowych organów administracji publicznej. Z kolei z art. 5 ust. 1 tej ustawy wynika, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Postępowanie w sprawie niniejszej prowadzone było w języku polskim. Przepisy art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim nie zostały zatem naruszone. Z powołanych wyżej przepisów nie można również wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Dopuszczenie takiego dowodu nie jest sprzeczne z art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przy wykładni tego przepisu należy wziąć pod uwagę, że czym innym jest dopuszczenie obcojęzycznego środka dowodowego jako dowodu w postępowaniu, a czym innym wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organy administracji publicznej w języku polskim. Dowodem jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (vide wyrok NSA z dnia 10 maja 2007r. sygn. akt I GSK 1613/06).

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że podstawą wydania decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej było stwierdzenie braku świadectwa kierowcy, a więc brak wymaganego prawem dokumentu. Podstawy nałożenia kary nie stanowiły natomiast nieprzetłumaczone na język polski dokumenty przewozowe, znajdujące się w aktach sprawy.

Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby dopuszczenie dokumentów jako dowodów bez ich przetłumaczenia odprowadziło do błędnego rozumienia treści z nich wynikających. Dokumenty te świadczą o wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, co w sprawie nie jest kwestionowane. Słusznie również organ zauważył, że skarżąca nie wskazała, o które dokumenty konkretnie chodzi.

Bezpodstawny jest zarzut, że organ nie ustalił, czy kierowca będący obywatelem państwa trzeciego posiada status rezydenta długoterminowego. Należy podkreślić, że w chwili kontroli kierowca okazał paszport wydany przez Republikę Mołdawii. Nie twierdził, że posiada status rezydenta długoterminowego w państwie członkowskim Unii Europejskiej. Również w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu na to, że skarżący może posiadać status rezydenta długoterminowego. Jak słusznie zauważa organ, przepis art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, nie nakłada na organy obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów, w sytuacji, gdy dowody już zgromadzone pozwalają na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ zgromadził dowody, z których jednoznacznie wynika, że kierowca jest obywatelem państwa trzeciego. Sam zainteresowany przedstawił dowód, że jest obywatelem państwa trzeciego i nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, mogącego świadczyć o posiadaniu statusu rezydenta długoterminowego w Republice Bułgarii. Co więcej, poddany kontroli kierowca w ogóle na taki status się nie powoływał. Nie było w tym stanie faktycznym obowiązkiem organu przeprowadzanie z urzędu postępowania na okoliczność, czy kierowca być może posiada jednak status rezydenta długoterminowego. Zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. uznać więc należy za nieuzasadniony.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, ocenił wszystkie dowody zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, a także zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).