drukuj    zapisz    Powrót do listy

6115 Podatki od nieruchomości, Podatek od nieruchomości Podatkowe postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżoną decyzję, I SA/Bk 34/05 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2005-03-16, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SA/Bk 34/05 - Wyrok WSA w Białymstoku

Data orzeczenia
2005-03-16 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel
Mieczysław Markowski /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844 art. 5, art.7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 72, art. 75, art. 120, art. 187, art. 191 i art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Tezy

Wydawanie decyzji przez organy podatkowe w sprawie nadpłaty charakteryzuje się możliwością rozstrzygnięć dwubiegunowych o zupełnie przeciwstawnych konsekwencjach prawnych dla zainteresowanych podmiotów. Organy podatkowe bowiem, albo stwierdzają nadpłatę w danym podatku, albo odmawiają stwierdzenia nadpłaty podatku.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi "A." [...] S.A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego "A." [...] S.A. w S. kwotę 1.500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

[...] "A" S.A. w S., zwana dalej spółką, we wniosku z dnia 25.08.2004 r., uzupełnionym kolejnym pismem z dnia 15.09.2004 r., powołując się na wyjaśnienia Ministra Finansów, stanowiące odpowiedź na interpelację poselską nr 7146 z 30 marca 2004 r. (opublikowaną w: Biuletynie Informacyjnym dla Służb Finansowo-Księgowych nr 23, z 10 sierpnia 2004 r.), zwróciła się o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2004. Podatnik informował, iż prowadzona przez nią S.-M. Szkoła [...], zajmująca działkę o nr geodezyjnym [...] o pow. 3536 m2, zabudowaną budynkiem o pow. użytkowej 825,95 m2 powinna być opodatkowana według stawki niższej tj. dla gruntów i budynków pozostałych, a nie stawką jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym, że spółka opłacała podatek od nieruchomości za te nieruchomości według stawek dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, wnosi o stwierdzenie i zwrot nadpłaty za lata 1999-2004. Składając korekty deklaracji podatkowych za wymienione lata w piśmie z 02.11. 2004 r., spółka określiła wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł.

Prezydent Miasta S. decyzją o nr [...], wydaną w dniu [...] listopada 2004 r., stwierdził brak nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2004, określonego przez spółkę w wysokości [...] zł. Zdaniem organu podatkowego wyjaśnienia podsekretarza stanu nie mogły być uznane za obowiązującą wykładnię prawa podatkowego, bowiem brak w niej asygnaty Ministra Finansów i odpowiedniej formy ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, zaś przepis art. 83a ustawy o systemie oświaty, mający od 21.08.2004 r. brzmienie, iż prowadzenie działalności oświatowej nie jest działalnością gospodarczą uprzednio był kilkakrotnie modyfikowany. Świadczy to o tym, że w okresie objętym wnioskiem tj. w latach 1999-2004, prowadzenie szkoły podlegało zaliczeniu do "działalności gospodarczej". Prawidłowość naliczenia podatku od nieruchomości od gruntu i budynku zajmowanego przez szkoły, potwierdza także kontrola przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej w B., dotycząca prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód gminy za lata 2000-2001. W protokole z kontroli z dnia [...].11.2003 r. nr [...] organ kontroli skarbowej ocenił dotychczasowy sposób naliczania podatków jako prawidłowy, z wyjątkiem budowli. Jednakże wyjaśnienie sprawy z podatnikiem spowodowało, że podatek od nieruchomości został w całości uregulowany.

W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła nie dokonanie rzetelnej analizy stanu faktycznego i prawnego dotyczącego przedmiotu wniosku. Podatnik na jako oczywisty wskazuje fakt, iż każda niepubliczna jednostka prowadząca działalność oświatową pobiera czesne i wpisowe. Jednakże pobieranie tych opłat nie może przesądzać, iż ta działalność staje się działalnością gospodarczą. Podatnik nie zgadza się z twierdzeniem organu podatkowego, iż dopiero od 21 sierpnia 2004 r. działalności oświatowej nie traktuje się jako działalności gospodarczej. Cytując treść art. 83 a) zarówno w brzmieniu nadanym ustawą z dnia

23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw jak

i ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. spółka wykazywała, że przez cały - obejmujący wskazywany we wniosku o zwrot nadpłaty okres - działalność związana z prowadzeniem szkół, nie była uznawana za działalność gospodarczą. Odmienne stanowisko organu podatkowego I instancji, spółka uznaje za krzywdzące dla jednostek prowadzących szkoły. Ponadto podatnik powołuje się na stanowisko Ministra Finansów wyrażone przez Podsekretarza Stanu – E. M. w dniu [...] maja 2004 r., a więc w stanie prawnym obowiązującym przed 21 sierpnia 2004 r., w którym w sposób jednoznaczny stwierdzono,

że jeżeli podmioty prowadzące szkoły nie są zwolnione od podatku to płacą podatek

w wysokości wynikającej ze stawki ustalonej dla gruntów i budynków pozostałych. Spółka uważa, że dokonana przez Ministra Finansów interpretacja art. 83a ustawy o systemie oświaty, winna być traktowana przez organy podatkowe jako urzędowa wykładnia obowiązujących przepisów podatkowych. Zastosowanie wskazanej interpretacji wymienionych przepisów spowodowało nadpłatę podatku w wysokości [...] zł. Przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej kontrola nie ma znaczenia w sprawie, bowiem w tym kontekście ten organ kontroli skarbowej, sprawy nie badał. Ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów w piśmie z dnia 17 grudnia 2004 r., organ podatkowy

w większości powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo wskazywał na podnoszone przez podatnika w piśmie z 14.09.2004 r. różnice powierzchni zajęte pod działalność na cele oświatowe w poszczególnych latach, uniemożliwiające ich zweryfikowanie dla celów kontrolnych, sugerując rozwiązanie problemu poprzez wyraźne oznaczenie budynku i gruntu zajętego na szkoły.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] stwierdzającą iż spółka nie posiada nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2004. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie o zastosowaniu stawki opodatkowania związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej przesądza fakt, że grunty i budynek znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., spółka w dniu 10 lutego 2005 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W piśmie tym skarżący wnosi o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo,

2) zasądzenie kosztów procesu i zastępstwa prawnego w/g norm przepisanych na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazuje, iż poseł Z. J. w interpelacji nr 7146, skierowanej do Ministra Finansów w sprawie równego traktowania organów prowadzących szkoły w świetle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwrócił uwagę na problem opodatkowania nieruchomości stanowiących własność przedsiębiorcy prowadzącego szkołę niepubliczną. Minister Finansów w odpowiedzi na interpelację wyjaśnił, iż "zgodnie

z art. 83 a ustawy o systemie oświaty do prowadzenia szkoły lub placówki nie mają zastosowania przepisy o działalności gospodarczej. W związku z tym przedmioty opodatkowania zajęte na prowadzenie działalności oświatowej, które nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 7 ust.2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, korzystają z niższej niż przewidziana dla przedmiotów opodatkowania związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej stawki podatku od nieruchomości". SKO

w S. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. stwierdzającą brak nadpłaty. W uzasadnieniu wskazano, iż "o zastosowaniu stawki opodatkowania związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej przesądza fakt, o czym mowa wyżej, że grunt i budynek znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy". Skoro z zastosowaniem takich właśnie stawek w pierwotnie składanych deklaracjach za poszczególne lata wskazywał zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i następnie dokonywał wpłat tego podatku corocznie na rachunek miasta, to w oparciu o powyższe argumenty należało odmówić stwierdzenia nadpłaty". Zdaniem skarżącego prezentowane stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż skoro podatnik zapłacił zawyżony podatek na rzecz Miasta, to nie może żądać jego zwrotu. W ocenie skarżącego jest to oczywista nieprawda, bowiem ustawodawca w ordynacji podatkowej wprowadził instytucję nadpłaty w podatku przewidując, iż mogą zdarzyć się sytuacje takie, kiedy organ podatkowy stwierdza nadpłatę. Zdaniem spółki w sytuacji, gdy część budynków i gruntów, która jest zajęta na prowadzenie szkół jako działalność niegospodarcza, nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w wysokości wynikającej dla gruntów i budynków związanych z prowadzaną działalnością gospodarczą, lecz według stawek określonych dla pozostałych budynków i gruntów. Zatem zaskarżona decyzja SKO narusza przepis art. 83 a ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku w związku z art. 4 ust l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów zawartych w tym piśmie skarżącego i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania podatkowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że [...] "A." S.A. jest przedsiębiorcą. Wynika to z faktu, iż działa jako podmiot prawa handlowego (spółka akcyjna), ale też prowadzi działalność gospodarczą - handlową

i usługową w celach zarobkowych i we własnym imieniu. Nie ma także wątpliwości,

iż w ramach działalności usługowej spółka m.in. prowadzi S. Szkołę [...], pod którą to nazwą prowadzone są: Liceum dla Dorosłych "A.", Technikum Zawodowe dla Dorosłych "A." i Policealne Studium Zawodowe "A.". Szkoły te są szkołami niepublicznymi z uprawnieniami szkół publicznych. Szkoły finansowane są z czesnego i wpisowego, opłacanych przez uczniów tych szkół, korzystają także z dotacji. Spółka posiada kilka nieruchomości. Wymienione szkoły prowadzone są w S. w budynku o pow. użytkowej 825,95 m2, położonym na działce o nr geodezyjnym [...], przy ul. [...] o pow. 3536 m2 w ewidencji gruntów sklasyfikowanej jako "inne tereny zabudowane", które to nieruchomości stanowią własność spółki. Z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy należy również wnosić, że w budynku przy ul. [...] prowadzona była także inna działalność oświatowa jak, kursy, szkolenia, konferencje, studia podyplomowe. W budynku tym znajduje się także zakładowe archiwum.

W świetle dokonanych przez organy podatkowe, powyższych ustaleń, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w każdym ze zgłoszonych do weryfikacji lat (od roku 1999

do 2004) występuje, czy też nie występuje nadpłata w podatku od nieruchomości. Wynika

to z faktu, iż organy podatkowe nie dokonały szczegółowej analizy stanów faktycznych poszczególnych lat, w kontekście zmieniających się przepisów prawa, zarówno ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych, jak też ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W szczególności Sąd stwierdza, brak odniesienia się w tym zakresie

do poszczególnych lat przez organy podatkowe, w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji,

co uchybia treści art. 210 § 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60).

Nie jest bowiem prawdą, jak to stwierdził w swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy, iż w "...sprawie o zastosowaniu stawki opodatkowania związanej

z prowadzeniem działalności gospodarczej przesądza fakt, o czym mowa wyżej, że grunt

i budynek znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy (art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. oraz art. la ust. l pkt 3 i art. 5 ust. l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także Uchwały Rady Miasta S. określających stawki podatku od nieruchomości w latach 1999-2004)...". Przepisy art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., zawierały legalną definicję jedynie gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Natomiast pojęcie budynku lub jego części związanego z działalnością gospodarczą, zostało użyte przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Oba zwroty: budynku i gruntu, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zostały inaczej określone w omawianej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, począwszy od 1 stycznia 2003 r.

Organy podatkowe nie poddały także szczegółowej analizie w poszczególnych latach 1999-2004, treści również zmieniającej się regulacji art. 83 a przywoływanej ustawy

o systemie oświaty. Powyższe ma istotne znaczenie w przypadku prowadzenia sprawy

w trybie art. 75 § 2 pkt l lit. "b" omawianej ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z § l tego przepisu oraz w związku z art. 72 § l tej ustawy. Zwłaszcza wówczas, gdy organy podatkowe postanowiły odmówić skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku

od nieruchomości za lata 1999-2004.

Sąd pragnie również podkreślić, iż wydawanie decyzji przez organy podatkowe

w "sprawie nadpłaty" charakteryzuje się możliwością rozstrzygnięć dwubiegunowych,

o zupełnie przeciwstawnych konsekwencjach prawnych dla zainteresowanych podmiotów. Organy podatkowe bowiem, albo stwierdzają nadpłatę w danym podatku, albo odmawiają stwierdzenia nadpłaty w podatku. I chociaż decyzja taka stanowi stwierdzenie stanu techniczno-rachunkowego, a nie prawnego, to jednak w swojej istocie zbliżone jest

do rozstrzygnięć wymiarowych (zob. H. Dzwonkowski, Powstawanie i wymiar zobowiązań podatkowych, Warszawa 2003, s. 183). Powyższe zobowiązuje organy podatkowe

w uzasadnieniach wydawanych decyzji, do szczegółowego odniesienia się do samej kwoty nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2004, wykazywanej przez skarżącego na: [...] zł. Niewłaściwym jest w takiej sytuacji wskazywanie w decyzji na "brak nadpłaty na kwotę", bez dokonania jej "konfrontacji" z kwotą zobowiązania podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie jest to szczególnie istotne, gdyż skarżący złożył, za poszczególne omawiane wyżej lata, korekty deklaracji na podatek od nieruchomości, w których

to dokumentach pomniejszył kwoty danego zobowiązania podatkowego, a przez to i podatku do uiszczenia.

Sąd zauważa także, iż w uzasadnieniach wydanych przez organy podatkowe zaskarżonych decyzji w ogóle nie przywołano treści przepisu art. 75 § l i § 2 pkt l lit. "b"

w związku z art. 72 § l omawianej ustawy Ordynacja podatkowa, który niewątpliwie stanowi podstawę prawną ich rozstrzygnięć. Powyższe narusza przepis art. 210 § 4 i 5 tejże ustawy Ordynacja podatkowa.

Organy podatkowe powyższych obowiązków nie dopełniły, nie wyjaśniając szeregu wątpliwości, co uchybia treści art. 120, art. 187, art. 191 i art. 210 przywoływanej ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § l pkt 1 lit. c) oraz § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś

o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.



Powered by SoftProdukt