IV SA/Wa 811/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-07-08	
Data wpływu	2008-05-15	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Agnieszka Wójcik.
Jakub Linkowski
Marta Laskowska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne	
Hasła tematyczne	Wodne prawo	
Skarżony organ	Minister Środowiska	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2005 nr 130 poz 1087; ; Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 roku sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącej spółki T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) lutego 2008 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez pełnomocnika T. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 2007 r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty (...) z dnia (...) lipca 2004 r., w punktach 2 i 3, tj. w części dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do jeziora B. z oczyszczalni na terenie Centrum Konferencyjno - Wypoczynkowego (...) w miejscowości P. do jeziora B.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

Starosta (...) decyzją z dnia (...) lipca 2004 r. w jej pkt 2 udzielił T. Spółce z o.o. w W. zezwolenia wodnoprawnego na wprowadzania oczyszczonych ścieków z oczyszczalni działającej dla potrzeb Centrum Konferencyjno - Wypoczynkowego (...) w miejscowości P. do jeziora B., a w punkcie 3 określił wymagane warunki jakościowe tych ścieków.

Wojewoda stwierdził nieważność powyżej opisanego pozwolenia wodnoprawnego uznając, że wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 39 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa wodnego. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji błędnie wskazał naruszony przepis bowiem w dacie wydawania decyzji przez Starostę zakaz wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych w obrębie kąpielisk, plaż publicznych nad wodami oraz w odległości mniejszej niż 1 km od ich granic wynikał z art. 39 pkt 2 lit. c Prawa wodnego. Zmiana oznaczeń zakazów i brzmienia art. 39 nastąpiła z dniem 30 lipca 2005 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087). Pomimo tej pomyłki przepis istniał i stanowił zakaz bezwzględny, nie warunkujący możliwości wprowadzania ścieków ani od ich rodzaju, ani od stopnia ich oczyszczenia.

Zdaniem organu drugiej instancji pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę zawiera jeszcze jedną istotną wadę. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz.U. Nr 228, poz. 2259): "Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, o której mowa w art. 1 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejście w życie niniejszej ustawy". Tak więc rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego obowiązywało tylko do dnia 30 czerwca 2004 r. Natomiast następne rozporządzenie regulujące warunki wprowadzania ścieków do wód lub ziemi zaczęło obowiązywać od dnia 28 lipca 2004 r. Zatem Starosta (...) wydając decyzję przywołał nieobowiązujące już rozporządzenia z 29 listopada 2002 r. Skoro w dacie udzielania omawianego pozwolenia nie istniały przepisy określające wymagany stopień oczyszczania ścieków brak było podstaw do ustalania w tym pozwoleniu parametrów jakościowych, jakie muszą być spełnione, aby ścieki były wprowadzane do zbiornika.

Prawo wodne zawiera stosowne regulacje, pozwalające na właściwe gospodarowanie i zarządzanie wodami, w tym m.in. zasady reglamentacji wody poprzez udzielanie pozwoleń wodnoprawnych. Dla osiągnięcia tego efektu przewidziano ograniczenia i zakazy dotyczące wprowadzania ścieków do wód. Właśnie po to, aby wody dla osiągnięcia ich dobrego stanu były chronione prawnie funkcjonuje stosowny zakaz ustawowy. Wojewoda wykazał brak zachowania wymaganej odległości miejsca wprowadzani ścieków (wylotu kolektora) od kąpielisk i plaży. Pomiary wykonane w trakcie wizji wykazały odległości mniejsze niż 1 km od kąpielisk i plaż zarówno własnego kąpieliska skarżącego, jak i kąpieliska Kancelarii Sejmu. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej potwierdził konieczność wycofania z obrotu prawnego wadliwego pozwolenia na wprowadzanie ścieków do jeziora.

Skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia (...) lutego 2008 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik T. Spółka z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1/ art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że decyzja objęta stwierdzeniem nieważności narusza prawo w sposób rażący,

2/ art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania w treści uzasadnienia, z jakich powodów organ uznał stwierdzone naruszenie prawa za rażące,

3/ art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zabrania pełnego materiału dowodowego, w szczególności w kierunku ustalenia, kiedy i czy zgodnie z prawem urządzone zostały kąpieliska znajdujące się w odległości mniejszej niż 1 km, w szczególności czy miało to miejsce po udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków do wód jeziora,

4/ art. 16 § 1 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji mimo braku wykazania wskazanej w przepisie prawa przesłanki,

5/ art. 7 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego i dokładnego załatwienia sprawy, zwłaszcza poprzez pominięcie okoliczności, że strona skarżąca nabyła prawo do użytkowania oczyszczalni ścieków otrzymując począwszy od jej uruchomienia pozwolenie wodnoprawne na odprowadzania ścieków do jeziora B.

Wskazując na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki opisał szczegółowo postępowanie przed organem oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na stan faktyczny i prawny zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zawarte w niej poglądy uznać można za zasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), który to przepis stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie

będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną należało podnieść co następuje:

Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie, że wadliwość taka ma miejsce musi wynikać z przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, przede wszystkim obowiązany jest ustalić, w sposób niepozostawiający wątpliwości, stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie materiału dowodowego pozwalającego na wyczerpujące wyjaśnienie stanu sprawy oraz na ostateczne jej rozstrzygnięcie.

Niezależnie od tego należy podkreślić, iż orzekając w sprawie nieważności organ obowiązany jest z jednej strony mieć na względzie zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, z drugiej zaś wagę zarzutów odnoszących się do legalności wydanej decyzji. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Podstawą stwierdzenia nieważności wydanego pozwolenia wodnoprawnego było naruszenie zakazu wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych w obrębie kąpielisk, plaż publicznych nad wodami oraz w odległości mniejszej niż 1 km od ich granic. Najistotniejszą sprawą w niniejszym postępowaniu było więc ustalenie w sposób niepozostawiający wątpliwości, czy i kiedy zostały urządzone kąpieliska znajdujące się w odległości mniejszej niż 1 km.

W aktach administracyjnych sprawy znajdują się jedynie: enigmatyczne informacje z Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w (...). (w tym jedna w formie faxu) różniące się nieznacznie treścią o urządzonych kąpieliskach oraz protokół z wizji lokalnej pochodzące z daty przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Prowadząc postępowanie nieważnościowe organ nie uzyskał informacji o urządzonych kąpieliskach. Jedynym "nowym" dokumentem jest protokół z kontroli dokonanej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w (...), jednakże nie mającym znaczenia dla niniejszej sprawy.

W tej sytuacji stanowisko zaprezentowane przez organ nadzoru ocenić należy jako obarczone nie tylko naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, ale i art. 8 i 11 kpa.

Wprawdzie rolą organu nadzoru nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty - tak jak w postępowaniu zwykłym - a tylko weryfikacja decyzji w nim zapadłych, w nadzwyczajnym trybie - pod kątem wadliwości kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 kpa, ale nie zwalnia to organu nadzoru z przestrzegania uniwersalnych wymogów procedury administracyjnej, zwłaszcza zaś zasad ogólnych kpa.

Podstawą wnioskowania organu nadzoru musi być najpierw dokładne ustalenie faktów mających znaczenie dla wyniku sprawy, następnie ich konfrontacja z właściwie wykładanymi przepisami prawa, które zastosowano w postępowaniu zwykłym. Dopiero wtedy ocenić bowiem można czy przy wydawaniu rozstrzygnięcia prawa rażąco nie naruszono (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), a także ustosunkować się w tym świetle do zarzutów wnioskodawcy postępowania nadzorczego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.