Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M.J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia sprawy; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. na rzecz strony skarżącej 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 2 kwietnia 2026 r. M.J. (dalej: Skarżący, Strona, Wnioskodawca) złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: NUS, Organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Stan faktyczny przedstawiał się następująco:

W dniu 28 lutego 2025 r. Skarżący, działając jako redaktor naczelny portalu prasowego, wystąpił do NUS z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących wykazu nieruchomości, w stosunku do których trwa egzekucja lub licytacja na terenie miasta L., dokumentów opisu i oszacowania tych nieruchomości oraz informacji o możliwościach i zasadach udziału w licytacji, w tym o tym, czy możliwy jest zakup nieruchomości w częściach czy wyłącznie w całości. Wniosek został sformułowany jako zapytanie prasowe, z powołaniem się na art. 3a oraz art. 4 ustawy – Prawo prasowe, a zatem podlegał rozpoznaniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 3a Prawa prasowego w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy tej ustawy.

Organ nie udzielił odpowiedzi w terminie czternastu dni przewidzianym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej bowiem pismem z 18 marca 2025 r. poinformował o przedłużeniu terminu do dnia 4 kwietnia 2025 r., wskazując na konieczność dokonania analizy prawnej oraz uzyskania stanowiska właściwej komórki organizacyjnej Izby Administracji Skarbowej w K. Następnie pismem z 4 kwietnia 2025 r. stwierdził, iż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają pierwszeństwo przed regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej, wobec czego żądane informacje nie mogą zostać udostępnione w tym trybie; jednocześnie wskazał miejsce publikacji obwieszczeń o licytacjach w Biuletynie Informacji Publicznej.

Pismem z 2 kwietnia 2026r., jeszcze przed udzieleniem tej odpowiedzi, Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego. Strona wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zadośćuczynienia bowiem doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej; zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że 28 lutego 2025 r. został złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej jednak Organ, w wymaganym ustawowym terminie nie udzielił żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę NUS wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że nie doszło do bezczynności, gdyż Organ udzielił Stronie żądanej informacji publicznej pismem z 4 kwietnia 2025 r. i przekazał je pocztą elektroniczną. Powyższa czynność poprzedzona została zawiadomieniem strony 18 marca 2025 r., o nowym terminie załatwienia sprawy gdzie także wskazano przyczynę nie załatwienia sprawy w terminie. Podkreślono, że Wnioskodawca pismem z 4 kwietnia 2025 r. został poinformowany, że aktualne informacje o prowadzonych licytacjach nieruchomości publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu pod adresem: https://www.slaskie.kas.gov.pl/urzad-skarbowy-w-tychach/ogloszenia/obwieszczenia- o-licytacji. Na tej stronie internetowej można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące licytacji nieruchomości; wnioskowane informacje zamieszczane są w każdym opublikowanym tam obwieszczeniu o licytacji nieruchomości. NUS podkreślił, że Wnioskodawca odebrał przedmiotową wiadomość w tym samym dniu, tj. 4 kwietnia 2025 r. Natomiast w treści e-maila z 28 lutego 2025 r. Wnioskodawca nie wskazał jednoznacznie sposobu dostarczenia żądanej informacji. Poza tym zaakcentowano, że Wnioskodawca, z pominięciem Organu, przed upływem terminu wyznaczonego w piśmie z 18 marca 2025 r. skierował 2 kwietnia 2025 r. skargę na bezczynność bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Postanowieniem z 22 lipca 2025 r., o sygn. akt III SAB/Gl 148/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Strony na bezczynność NUS wskazując, że 4 kwietnia 2025 r. Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej została wniesiona po udzieleniu żądanej informacji publicznej; w tym zakresie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., o sygn. akt II OPS 5/19.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej NSA wyrokiem z 2 grudnia 2025 r., o sygn. akt III OSK 2080/25, uchylił powyższe postanowienie stwierdzając, że odrzucenie skargi jako z innych przyczyn niedopuszczalnej było nieprawidłowe, w szczególności bez pogłębionej analizy odpowiedzi organu udzielonej Skarżącemu. Poza tym podkreślono, że organ udzielił odpowiedzi już po skutecznym wniesieniu skargi na bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1914) regulującym dostęp dziennikarzy do informacji publicznej - w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: "u.d.i.p.").

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy, a zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, prawo dostępu do informacji publicznej. Zakres przedmiotowy informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. w sposób szeroki, obejmujący w szczególności informacje o majątku publicznym, sposobie wykonywania zadań publicznych, treści i postaci dokumentów urzędowych, a także o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej. Nie budzi zatem wątpliwości, że informacje dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej, licytacji nieruchomości oraz dokumentów sporządzanych w związku z czynnościami organu egzekucyjnego mieszczą się co do zasady w pojęciu informacji publicznej. Ewentualne ograniczenia dostępu do takich informacji mogą wynikać wyłącznie z przepisów szczególnych, przy czym to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że w danym przypadku zachodzi ustawowa przesłanka odmowy lub ograniczenia dostępu, a nie jedynie powołania się na ogólną normę kolizyjną.

W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja nie może zostać udostępniona w tym terminie, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma charakter wyjątku od zasady niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej i jako taki podlega wykładni ścisłej. Nie może on służyć do dowolnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, ani też do sankcjonowania opóźnień wynikających z braku należytej organizacji pracy organu. Warunkiem jego zastosowania jest wykazanie obiektywnych, konkretnych i rzeczywistych przyczyn uniemożliwiających udostępnienie informacji w terminie podstawowym. Zawiadomienie o przedłużeniu terminu powinno wskazywać nie tylko nowy termin, ale również takie okoliczności faktyczne, które rzeczywiście uzasadniają brak możliwości załatwienia sprawy w terminie ustawowym.

W rozpoznawanej sprawie Organ nie wykazał, by takie okoliczności wystąpiły. Powołanie się na potrzebę analizy prawnej, konieczność ustalenia czy wniosek powinien być rozpoznany w trybie u.d.i.p., a także na konsultacje z komórką obsługi mediów w administracji skarbowej, nie stanowi samo w sobie wystarczającej podstawy do skorzystania z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Analiza prawna i organizacja pracy są elementem normalnego funkcjonowania organu administracji publicznej i nie mogą usprawiedliwiać przekroczenia ustawowego terminu. W szczególności nie można przyjąć, że istniały uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku uzasadniające kilkutygodniową zwłokę w sytuacji gdy wniosek dotyczył jednostkowo określonych informacji związanych z działaniem organu egzekucyjnego, a z jego treści wynikało jednoznacznie czego Skarżący się domaga. O ile Organ mógł dokonywać analizy czy część informacji nie podlega wyłączeniu na podstawie przepisów szczególnych, o tyle nie zwalniało go to z obowiązku terminowego załatwienia sprawy w sposób przewidziany prawem, tj. przez udostępnienie informacji, decyzję odmowną albo zawiadomienie o skutecznym przedłużeniu terminu na warunkach określonych w ustawie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie stanowisko Organu, że odpowiedź z 4 kwietnia 2025 r. wyłącza możliwość uznania, iż pozostawał on w bezczynności. Bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot zobowiązany, wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy, nie udostępnia informacji w terminie, nie wydaje decyzji odmownej albo nie podejmuje innej prawem przewidzianej czynności kończącej postępowanie w sprawie. Późniejsze załatwienie sprawy nie eliminuje faktu, że w chwili wniesienia skargi organ był już w bezczynności. Dla oceny legalności działania Organu znaczenie ma bowiem stan istniejący w terminie ustawowym i na dzień wniesienia skargi. Należy przy tym podkreślić, że pismo z 4 kwietnia 2025 r. nie miało formy decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, lecz stanowiło jedynie stanowisko Organu co do niedopuszczalności zastosowania u.d.i.p. do całego żądania. Jeżeli Organ uznawał, że część informacji nie może zostać udostępniona, obowiązany był rozważyć zastosowanie przewidzianej prawem decyzji odmownej w zakresie wyłączonym, a nie poprzestawać na ogólnej informacji o niemożności udostępnienia danych.

W konsekwencji Sąd przyjął, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie jednak brak było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia, wymagającą wykazania, iż zachowanie organu było oczywiście sprzeczne z prawem, nacechowane znacznym stopniem naganności, a przy tym pozbawione racjonalnego usprawiedliwienia. Nie każde przekroczenie terminu ustawowego i nie każda wadliwa interpretacja przepisów taką cechę posiada. W niniejszej sprawie Organ wprawdzie uchybił terminowi i błędnie zastosował mechanizm przedłużenia terminu, niemniej podjął czynności zmierzające do rozpoznania sprawy, zwrócił się o stanowisko do właściwej komórki organizacyjnej, a następnie udzielił odpowiedzi przed rozpoznaniem skargi. Taki stan rzeczy przemawia za przyjęciem bezczynności, lecz nie pozwala na jej kwalifikację jako rażącej.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie wniosek o wymierzenie grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może wymierzyć organowi grzywnę w razie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, jednak środek ten ma charakter fakultatywny i jego zastosowanie zależy od oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym stopnia naruszenia prawa, czasu trwania bezczynności, zachowania organu oraz skutków jego działania. W rozpoznawanej sprawie opóźnienie nie miało takiego rozmiaru, który uzasadniałby zastosowanie środka represyjnego.

Organ, choć wadliwie, podjął działania zmierzające do rozpoznania wniosku, a następnie odpowiedział na niego przed wydaniem wyroku. Z tych samych względów nie było podstaw do uwzględnienia żądania zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 149 § 2a p.p.s.a. W przepisie tym ustawodawca przewidział możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz strony, jednak także i w tym przypadku pozostawiono sądowi ocenę, czy w realiach sprawy środek ten jest uzasadniony. Skarżący wprawdzie powoływał się na utrudnienia w przygotowaniu materiału prasowego i na znaczenie informacji dla działalności redakcyjnej, jednak samo opóźnienie w załatwieniu wniosku nie przesądza jeszcze o powstaniu szkody w rozumieniu tego przepisu ani nie uzasadnia automatycznie przyznania sumy pieniężnej.

Sąd miał również na uwadze, że Skarżący występował jako podmiot prasowy, a zatem wniosek był związany z realizacją funkcji dziennikarskiej i przygotowaniem materiału prasowego. Nie zmienia to jednak faktu, że zgodnie z art. 3a Prawa prasowego prasa korzysta z dostępu do informacji publicznej na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Status prasowy nie tworzy więc odrębnego reżimu materialnoprawnego ani nie znosi wymogów wynikających z tej ustawy.

W konsekwencji mając powyższe na względzie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wobec udzielenia odpowiedzi 4 kwietnia 2025r. i wskazania konkretnych źródeł wnioskowanych informacji umorzono postępowanie co do żądania zobowiązania NUS do załatwienia wniosku, zaś w pozostałej części skargę oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., mając na względzie wynik sprawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. zatem brak było podstaw do zwrotu kosztów przejazdu.