Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zasiłku stałego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 26 września 2014 r. nr [...].

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 26 września 2014 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania A. M. zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

W uzasadnieniu wskazano, że wniosek A. M. z dnia 31 marca 2014 r. o przyznanie zasiłku stałego został we wrześniu 2014 r. przekazany organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Występując o świadczenie wnioskodawca wskazał, że zasiłek stały otrzymywał dotychczas do końca lutego 2014 r., albowiem do tego okresu posiadał ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Na dzień wystąpienia o zasiłek wnioskodawca nie legitymował się aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, zostało ono bowiem wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 10 czerwca 2014 r. (orzeczenie nr [...] o zaliczeniu A. M. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od dnia 30 czerwca 2016 r.). Ponieważ A. M. w dniu 28 lipca 2014 r. odwołał się od tego orzeczenia, organy stwierdziły, że przed wydaniem decyzji w sprawie zasiłku, konieczne stało się rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego, za które uznały kwestię uprawomocnienia się orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2013, poz. 182 ze zm.), zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Przez całkowita niezdolność do pracy zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej rozumie się zaś m.in. legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł A. M., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania dotyczącego ustalenia prawa do wnioskowanych form pomocy społecznej tzn. zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności lub uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów prawnych, tj. art. 8, art.10 § 1, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. oraz art. 100 § 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie skarżącego postępowanie przyznania zasiłku stałego istotnie powinno być zawieszone na postawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jednak do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności, a nie jak postanowiono do "do czasu rozpoznania odwołania od

orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Skarżący zwrócił uwagę na to, że w przypadku nieuwzględnienia jego zażalenia przysługiwać mu będzie prawo do wniesienia odwołania do sądu.

Skarżący zwrócił uwagę, że w analogicznym do zaskarżonego postanowieniu wydanym przez SKO w dniu 16 grudnia 2014 r., sygn. akt [...], Kolegium prawidłowo orzekło o zasadności zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Skarżący podkreślił, że przedmiotowa sprawa jak i ta dotycząca zasiłku pielęgnacyjnego niewątpliwie wymagają ustalenia stopnia niepełnosprawności jak i okresu ważności orzeczenia, które stanowią zagadnienie wstępne i dopóki nie zostanie ono ostatecznie rozstrzygnięte postępowania te nie mogą być kontynuowane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Dodatkowo tylko Kolegium wyjaśniło, że w odrębnej sprawie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt [...] uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji zawieszające postępowania o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, albowiem zostało ono wydane na podstawie art. 98 k.p.a., a nie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Dlatego też Kolegium w pkt 2 swojego postanowienia zawiesiło postępowanie w sprawie ustalenia prawa A. M. do zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z przyczyn odmiennych niż powołane w skardze.

Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2013, poz. 182 ze zm.), przez całkowitą niezdolność do pracy rozumie się legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Pod pojęciem legitymowania się stopniem niepełnosprawności należy rozumieć posiadania ważnego orzeczenia stwierdzającego taką niepełnosprawność. Żaden przepis nie uzależnia natomiast skutków prawnych orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność od wyczerpania przez niepełnosprawnego trybu odwoławczego.

Wskazać należy na to, że celem przyznania zasiłku stałego jest, zgodnie z art.37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – interpretowanym w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 2 oraz art. 3 ust. 1 -4 tej ustawy, zapewnienie środków utrzymania osobie całkowicie niezdolnej do pracy, która nie osiąga żadnego dochodu lub osiąga go w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego. Z powodów oczywistych udzielenie pomocy w zakresie dostarczenia środków utrzymania dla osób całkowicie niezdolnych do pracy jest kwestią nie cierpiącą zwłoki. Pozostaje w sprzeczności z ideą pomocy społecznej - której odbiciem są powołane wyżej art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej – przedłużanie postępowania w sprawie zasiłku stałego przez oczekiwanie na rozpoznanie odwołania strony, która nie kwestionuje orzeczenia o niepełnosprawności w takim zakresie w jakim stanowi ono przesłankę do przyznania tego zasiłku. W zakresie prawa do zasiłku stałego nawet przyznanie skarżącemu przez wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności wyższego stopnia niepełnosprawności nie zmieni jego sytuacji – gdyż już orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest przesłanką nabycia prawa do tego zasiłku.

Natomiast dokonana ewentualnie w trybie odwoławczym zmiana dotycząca okresu na który uznano niepełnosprawność skarżącego może prowadzić do zmiany decyzji o przyznaniu zasiłku stałego w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.

Skarżący niewątpliwie legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a zatem w prawnie wymagany sposób wykazuje całkowitą niezdolność do pracy. W tej sytuacji uznać należy, że nie występuje w sprawie zagadnienie prejudycjalne, uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie zasiłku stałego na podstawie art. 97§1 pkt 4 k.p.a., a postępowanie to powinno zostać zakończone stosowną decyzją, uwzględniającą to, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy.

W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.