drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inspektor Sanitarny, Oddalono skargę, II SAB/Łd 67/26 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-04-28, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SAB/Łd 67/26 - Wyrok WSA w Łodzi

Data orzeczenia
2026-04-28 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 Art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. f, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143 Art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 Art. 61 ust. 1-4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 416 Art. 2, art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 924 Art. 17, art. 21 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
Sentencja

Dnia 28 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Asesor WSA Beata Czyżewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poddębicach w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. a.bł.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 6 lutego 2026 r. B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poddębicach.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 8 września 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 10 września 2025 r., B. K. oraz K. K. zwrócili się o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych?

3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania urzędu?

4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do życia prywatnego, rodzinnego oraz decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień ? Jeśli tak, to w jakiej formie?

W swoim piśmie wnioskodawcy wskazali, iż nie są osobami uchylającymi się od szczepień. Celem wykonania nałożonego obowiązku poddania ich dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zamierzają jednak wnieść o przeprowadzenie przez lekarza badania kwalifikującego ich dziecko do szczepień ochronnych. Ponadto wniosą o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być podane ich dziecku lub wskazanie, która instytucja im je udostępni dla każdej szczepionki oraz całego schematu szczepień, a także udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek. Wniosą także o udostępnienie szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA). Wniosą ponadto o przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u ich dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek, którymi ma być zaszczepione ich dziecko, wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności. Szczegółowe badania, w ocenie wnioskodawców, są konieczne szczególnie z uwagi na fakt, że w Polsce nie stworzono wiarygodnego i sprawiedliwego systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, co narusza art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. A to wszystko celem zminimalizowania ryzyka wystąpienia u dziecka wnioskodawców niepożądanych objawów po szczepieniu i wykonania przez lekarza ciążącego na nim obowiązku.

Organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 23 września 2025 r. i wskazał, że kwestie znajomości przez organ literatury medycznej, dotyczącej szczepień ochronnych, wykraczają poza zakres informacji publicznej. Organ podkreślił również, że odpowiedzi na pytania nr 1, 4, 9, 11 oraz 12 nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p."). Pytania odnoszą się do udzielenia odpowiedzi o ustaleniach, których dokonywanie nie leży w kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poddębicach. Organ nie posiada dokumentów przez niego wytworzonych lub mu przekazanych, które zawierałyby żądane informacje. Wyszukiwanie danych o tematyce i w zakresie wskazanym we wniosku nie należy do kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie stanowią również informacji publicznej kwestie ocen dotyczących racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania organu.

Odpowiadając na pytanie nr 2 organ wyjaśnił, iż lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych jest tworzona przez lekarzy punktów szczepień, którzy przekazują raporty do właściwych państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych. Podstawą do takiego zgłoszenia jest zapis w art. 17 ust. 9b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, z późn. zm.).

Odnośnie pytania nr 3 natomiast organ podkreślił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poddębicach nie prowadzi statystyk dotyczących szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej na nadzorowanym terenie.

W odpowiedzi na pytania nr 5, 6 i 7 organ wskazał, że nie nałożył w ciągu ostatnich 7 lat żadnej grzywny na lekarzy w związku z ustawowym obowiązkiem zgłaszania przez nich Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych, a z danych będących w posiadaniu organu (rejestru Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych zgłaszanych przez lekarzy POZ) wynika, iż nie odnotowano na nadzorowanym terenie przypadków zgonów skorelowanych z podaniem któregokolwiek z preparatów szczepionkowych. Ponadto w ciągu ostatnich 7 lat na terenie nadzorowanym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poddębicach nie odnotowano żadnego przypadku ciężkiego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego.

Odnosząc się do pytania nr 8 organ wyjaśnił, że Inspektor Sanitarny nie jest instytucją odpowiedzialną za wypłatę odszkodowań za NOP-y, w związku z tym nie dysponuje wiedzą na temat liczby takich świadczeń.

Wreszcie, w odpowiedzi na pytanie nr 10, organ poinformował, że kwestie związane z rekompensatą za wystąpienie działań niepożądanych w wyniku szczepienia ochronnego regulują art. 17a do art. 17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

W swojej skardze z dnia 6 lutego 2026 r. B. K. wniosła o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poddębicach do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi. Ponadto o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż organ naruszył art. 6 k.p.a. oraz przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej. Do chwili wniesienia skargi skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na pytania nr 1, 4, 8, 9, 11 i 12 z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym organ udostępnił tylko częściowo odpowiedzi na żądane informacje, nie wydał też decyzji odmownej w tym zakresie, czym naruszył 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poddębicach wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., iż sprawie B. K. dopuściła się nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Organ podkreślił również, że jego działanie nie cechowało się bezczynnością, a tym bardziej bezczynnością z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej również jako: "p.p.s.a"). Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola obejmuje między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.

W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 902) dalej jako: "u.d.i.p.". Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 416, dalej również jako: "u.p.i.s."). Okoliczność ta nie jest zresztą przez strony kwestionowana.

Następnie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak zaś stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W niniejszej sprawie organ wywiązał się z opisanych powyżej obowiązków. Wniosek skarżącej wpłynął bowiem do organu w dniu 10 września 2025 r., zaś odpowiedź została udzielona pismem z dnia 23 września 2025 r.

Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół tego, czy organ słusznie stwierdził, iż niektóre z żądanych przez skarżącą danych nie mają charakteru informacji publicznej, zatem nie podlegają udostępnieniu. Bezczynność organu na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej polega bowiem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, jeśli zaś tego nie czyni, pozostaje bezczynny.

Przechodząc do tej części rozważań, należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483), w myśl którego obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Podkreślić przy tym należy, że pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie informacji publicznej obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 865/21; wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. III OSK 2875/22, dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA").

Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 powoływanej ustawy. Jednocześnie charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18, publ. CBOSA).

W judykaturze przyjęto również, że co do zasady informację publiczną stanowią dane zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 127/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 10/23, publ. CBOSA). Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1675, dalej również jako: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 138, dalej również jako: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Podkreślić jednak należy, że stosownie do art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.

Wskazać należy również, że organy inspekcji sanitarnej nie są dysponentami informacji, dotyczących kwestii odszkodowawczych, związanych z niepożądanymi odczynami szczepiennymi, bowiem organem właściwym przy dochodzeniu takich świadczeń jest Rzecznik Praw Pacjenta. Świadczenia te wypłacane są z kierowanego przez RPP Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zatem to ten organ jest właściwy do udzielenia informacji odnośnie procedury zgłaszania i dochodzenia roszczeń związanych z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, a także statystyk odnośnie wypłaty odszkodowań.

W judykaturze przyjęto także stanowisko, zgodnie z którym informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, wiedzy i praktyki medycznej, w tym metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, dlatego też organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia. Uwagi te należy odnieść również do pytań dotyczących wiedzy prawniczej, zmierzających do udzielania porady prawnej i dokonania przez organ wykładni przepisów, bądź oceny ich zgodności z Konstytucją RP. Wreszcie nie stanowią informacji publicznej zagadnienia związane z działalnością organizacji międzynarodowej (Światowej Organizacji Zdrowia), bowiem nie dotyczą polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 164/22; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż nie wszystkie dane, o które wnioskowała skarżąca, mają walor informacji publicznej. Przypisać go można jedynie informacjom, objętym pytaniami nr 3, 5, 6, 7 i 8. Dotyczą one bowiem kwestii, jakie mogą znajdować się w posiadaniu PPIS z uwagi na sprawowany przez ten organ nadzór nad wykonywaniem szczepień ochronnych na terenie kraju, a w konsekwencji stanowią informację publiczną na mocy przywołanego art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. f u.d.i.p. Pytania te dotyczą bowiem informacji odnośnie uchylania się od obowiązkowych szczepień; podstawy prawnej tworzenia listy osób uchylających się od szczepień ochronnych; statystyk, dotyczących szczepień osób narodowości ukraińskiej; grzywien nałożonych na lekarzy, którzy nie wywiązali się z obowiązku zgłoszenia odczynu poszczepiennego; zgonów związanych ze szczepieniami oraz ilości odnotowanych ciężkich odczynów poszczepiennych.

Organ udzielił odpowiedzi na wskazane wyżej pytania, udostępniając dane, które posiada (pytania nr 5, 6 i 7), jak i wskazując, w jakim zakresie nie prowadzi statystyk, bądź nie posiada danych, zatem nie jest w posiadaniu żądanych danych (pytania nr 3 i 8). Podkreślić przy tym należy, że jeśli organ nie posiada żądanej informacji, jest zobowiązany poinformować o tym wnioskodawcę w drodze czynności materialno-technicznej, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co w niniejszej sprawie organ uczynił. Nie sposób zatem skutecznie postawić mu zarzutu bezczynności w tym zakresie.

Analizując zawarte we wniosku B. K. z dnia 10 września 2025 r. pytania nr 1, 2, 4, 9, 10, 11 i 12, Sąd ocenił, iż objęte nimi dane nie noszą waloru informacji publicznej.

Pytania nr 1 i 11, dotyczące okresu utrzymywania się odporności po podaniu konkretnej szczepionki oraz obejmujące zagadnienie możliwości wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki, stanowią pytania odnoszące się do specjalistycznej wiedzy medycznej. W poprzedniej części uzasadnienia Sąd wskazał już, że takie dane nie stanowią informacji publicznej.

Kolejna grupa pytań dotyczy wskazania podstawy prawnej tworzenia listy osób uchylających się od obowiązkowych szczepień (pytanie nr 2), a także oceny, czy "przymuszanie do szczepień", które mogą wywoływać niepożądane odczyny poszczepienne jest zgodne z Konstytucją RP (pytanie nr 9) i trybu uzyskania odszkodowania za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych (pytanie nr 10). Jednakże, jak również wskazano powyżej, organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego również nie są informacją publiczną. Wprawdzie PPIS w Poddębicach w piśmie z dnia 23 września 2025 r. udzielił odpowiedzi na pytania nr 2 i 10, wskazując stosowne podstawy prawne wymienionych przez skarżącą obowiązków, jednakże nie był do tego zobligowany, ponieważ w tym zakresie nie powstał po jego stronie obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Niemniej jednak okoliczność udzielenia odpowiedzi można uznać za przejaw edukacji, który może przyczynić się do rozpowszechnienia wiedzy w społeczeństwie (zob. wyrok WSA w Łodzi z 18 września 2025 r., sygn. II SAB/Łd 112/25, publ. CBOSA).

Pytanie nr 4 również nie obejmuje swym zakresem informacji publicznej. Żądanie wskazania podmiotu ustalającego listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce oraz podmiotu odpowiedzialnego za te ustalenia stanowi wniosek o dane z pogranicza specjalistycznej wiedzy medycznej i prawniczej. Nie ma bowiem aktów prawnych zawierających listę przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego. Lekarze stwierdzają przeciwskazania do szczepienia zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Natomiast przeciwskazania do podania leku są wskazywane w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 750 ze zm.). Zatem również w tym przypadku organ trafnie wskazał, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej.

Wreszcie pytanie nr 12, odnoszące się do Światowej Organizacji Zdrowia, nie obejmuje swym zakresem informacji publicznej, gdyż działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ prawidłowo poinformował wnioskodawczynię pismem, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.

W takiej sytuacji brak było podstaw do wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zatem pisemne poinformowanie skarżącej uwolniło organ od zarzutu bezczynności, czyniąc skargę w tym zakresie niezasadną.

W ocenie Sądu organ w ustawowym terminie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Zarówno udostępnił informacje, które posiadał, jak i podkreślił, których informacji nie posiada. Ponadto ustosunkował się do wszystkich pytań skarżącej, z których znaczna część dotyczyła wiedzy specjalistycznej (medycznej lub prawnej) i nie stanowiła informacji publicznej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

a.bł.



Powered by SoftProdukt