![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, , Inne, Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, III SAB/Po 143/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-06-11, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SAB/Po 143/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
|
|
|||
|
2026-04-10 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu | |||
|
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Izabela Bąk-Marciniak Katarzyna Witkowicz-Grochowska |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Inne | |||
|
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności | |||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi G. W. na bezczynność Rady Lekarskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Rady Lekarskiej do załatwienia wniosku G. W. z dnia [...] marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że Rada Lekarska dopuściła się bezczynności w sprawie, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego G. W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
G. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rada Lekarska w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 5 marca 2026 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Rada Lekarska do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że Rada Lekarska dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę G. W. wskazał, że 5 marca 2026 r. zwrócił się do Rada Lekarska o udostępnienie informacji publicznej - kopii nagrania audiowizualnego, na którym utrwalono przebieg obrad LI Okręgowego Zjazdu Lekarzy [...], wnosząc o przesłanie żądanej informacji na adres email: [...], względnie o jej udostępnienie na informatycznym nośniku danych i powiadomienie o możliwości jego odbioru. Mimo upływu 14 dni od złożenia tego wniosku, organ nie udostępnił informacji w sposób wskazany we wniosku, nie doręczył decyzji o odmowie udostępnienia informacji, jak również nie powiadomił o przyczynach niezrealizowania wniosku i terminie, w którym wniosek zostanie rozpoznany. W ocenie skarżącego organ naruszył przepisy art. 10 ust. 1 i 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z 3 kwietnia 2026 r. nr [...] ([...]) udzielono skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na wniosek, informując o braku żądanego nagrania w posiadaniu organu i wyjaśniając szczegółowe przyczyny tego stanu rzeczy. Pismo zostało doręczone skarżącemu 7 kwietnia 2026 r. Jednocześnie organ stwierdził, że nagranie audiowizualne, o którego udostępnienie wnioskował skarżący, nie stanowiło informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., albowiem miało wyłącznie techniczny i pomocniczy charakter roboczy. Nagranie sporządzono wyłącznie w celu ułatwienia identyfikacji poszczególnych mówców przy redagowaniu protokołu z obrad LI Okręgowego Zjazdu Lekarzy [...]. Pozostawało ono w dyspozycji wyłącznie Przewodniczącego Zjazdu i nie było archiwizowane. Po sporządzeniu protokołu zostało usunięte. Delegaci uczestniczący w Zjeździe nie wyrażali zgody na nagrywanie, upublicznianie ani dalsze wykorzystywanie nagrania. Nagranie nie zastępowało protokołu z obrad - protokół ten został sporządzony i jest dostępny jako informacja publiczna. Samo nagranie, ze względu na obowiązujące przepisy RODO, wobec braku zgód uczestników zjazdu również podlegałoby ochronie i zdaniem Organu nie byłoby możliwe jego przesłanie Skarżącemu, gdyby nadal istniało. Tym samym nawet gdyby przyjąć, że organ dopuścił się bezczynności, to wniosek skarżącego dotyczył materiału, który w ogóle nie podlegał udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Jak wynika z pisma z 3 kwietnia 2026 r., realizacja wniosku nastąpiła poprzez poinformowanie wnioskodawcy o braku żądanej informacji, co jest trybem przewidzianym przez orzecznictwo sądów administracyjnych jako właściwy sposób postępowania w przypadku nieposiadania żądanej informacji, bez potrzeby wydawania decyzji administracyjnej. Organ stwierdził również, że ewentualne opóźnienie wyniosło co najwyżej 15 dni kalendarzowych (od upływu 14-dniowego terminu w dniu 19 marca 2026 r. do nadania odpowiedzi w dniu 3 kwietnia 2026 r.). W owym czasie Rada Lekarska znajdowała się w szczególnej sytuacji organizacyjnej związanej ze zmianą kadencji. Nowo ukonstytuowany organ kolegialny nie odbył jeszcze żadnego posiedzenia, co obiektywnie uniemożliwiało podjęcie stosownej uchwały w kwestii rozpoznania wniosku o dostęp do informacji publicznej. Była to przeszkoda o charakterze organizacyjnym, niezależna od woli organu. W piśmie z 9 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z 5 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, a także o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. W ocenie pełnomocnika strony, w piśmie z 3 kwietnia 2026 r. organ przyznał, że nagranie istniało, że miało charakter techniczny i pomocniczy, że służyło sporządzeniu protokołu z obrad oraz że pozostawało w dyspozycji Przewodniczącego Zjazdu. Treść pisma organu prowadzi więc do wniosku, że w sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której żądana informacja nigdy nie istniała albo nigdy nie pozostawała w dyspozycji organu. Organ przyznaje, że nagranie istniało i było wykorzystywane w związku z dokumentowaniem przebiegu obrad. Pełnomocnik strony wskazał, że wniosek o udostępnienie nagrania został złożony 5 marca 2026 r. Natomiast dopiero 28 marca 2026 r. zakończono sporządzanie protokołu z przebiegu obrad LI Okręgowego Zjazdu [...]. W tym dniu opublikowano na stronie Izby komunikat w którym wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 Regulaminu obrad Okręgowego Zjazdu Lekarzy [...] protokół z obrad został udostępniony uczestnikom Okręgowego Zjazdu Lekarzy do wglądu w Sekretariacie [...], a delegaci mogą zgłaszać zastrzeżenia lub poprawki do sporządzonego protokołu w terminie do 28 kwietnia 2026 r. Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku, protokół nie był jeszcze sporządzony, a więc — przyjmując nawet wersję organu — nagranie nadal powinno znajdować się w dyspozycji organu albo osób działających w strukturze organizacyjnej Zjazdu, skoro miało służyć sporządzaniu protokołu lub wyjaśnianiu wątpliwości związanych z jego treścią. Z uwagi na powyższe okoliczności pełnomocnik stwierdził, że nagranie powinno pozostawać dostępne co najmniej do zakończenia procedury zgłaszania uwag. Jednocześnie, zdaniem pełnomocnika skarżącego, żądane nagranie stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ dotyczy działalności organu samorządu zawodowego wykonującego zadania publiczne. Nie ma znaczenia, że informacja została utrwalona w formie nagrania audiowizualnego. Bez znaczenia pozostaje okoliczność nazwania przez organ nagrania "technicznym", "pomocniczym" albo "roboczym", lecz istotne jest to, że nagranie dokumentuje sprawę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej, zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie wniosku w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Samo udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji. Decyzję wydaje się, gdy informacja jest informacją publiczna, ale jej udostępnienie jest ograniczone (np. przez prawo do prywatności lub tajemnicę ustawową). Natomiast w sytuacji, gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie wydaje decyzji o odmowie, lecz powiadamia wnioskodawcę pismem zwykłym, że żądanie nie może być zrealizowane w trybie u.d.i.p. Jak natomiast stanowi art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Analiza wniosku strony z 5 marca 2026 r. wykazała, że żądanie nie mieściło się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. W kontrolowanej sprawie Rada Lekarska jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Okręgowa Rada Lekarska, która zgodnie z art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r., poz. 1342 ze zm., dalej: u.i.l.) jest jednym z organów okręgowej izby lekarskiej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a informacje dotyczące zakresu jej działalności obejmującej wykonywanie zadań publicznych, są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Rada Lekarska nie jest zobowiązana do udostępnienia materiałów audiowizualnych i teleinformatycznych na gruncie u.d.i.p. Żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku rejestracji dźwiękowej czy wizualnej przebiegu obrad Zjazdu. Ewentualne sporządzenie nagrania z przebiegu takiego Zjazdu nie rodzi po stronie organu obowiązku jego udostępnienia w trybie u.d.i.p., gdyż nagranie takie nie posiada cech informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się bowiem, że żądanie udostępnienia nagrań z przebiegu posiedzenia organu władzy publicznej powinno zostać uwzględnione tylko w okolicznościach wskazanych w u.d.i.p. Ustawa ta dwukrotnie wskazuje na możliwość udostępnienia informacji publicznej w drodze udostępnienia materiałów audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących posiedzenia organów kolegialnych. Dotyczy to postanowień zawartych w art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 19 ustawy. Uregulowania te odnoszą się do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 7 ust. 1 pkt 3) oraz ich organów pomocniczych (art. 19 w zw. z art. 18 ustawy). Art. 19 nakłada na organy władzy publicznej, pochodzące z powszechnych wyborów i ich kolegialne organy pomocnicze obowiązek sporządzania i udostępniania protokołów i stenogramów swoich obrad. Wymóg ten ma charakter bezwzględny. Z obowiązku tego organ jest zwolniony w przypadku, gdy sporządza i udostępnia materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni obrady. Podstawowym źródłem informacji o posiedzeniach organów kolegialnych są zatem protokoły, a zapis audiowizualny lub teleinformatyczny jest jedynie zastępczą formą udostępniania informacji. Ustawa nie nakłada na żadne podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej obowiązku nagrywania przebiegu posiedzeń, wobec czego nie nakłada też obowiązku udostępniania informacji na nośniku teleinformatycznym. W przypadku kolegialnych organów władzy publicznej, pochodzących z powszechnych wyborów udostępnianie materiałów audiowizualnych lub teleinformatycznych rejestrujących obrady, może stanowić realizację zasady jawności i dostępności wyrażoną w art. 18 ust. 1 u.d.i.p. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przebiegu posiedzenia organu kolegialnego wypełnia obowiązek udzielenia takiej informacji poprzez udostępnienie protokołu z posiedzenia i nie jest zobowiązany do udostępniania ponadto tej samej informacji na nośniku audiowizualnym lub teleinformatycznym. Wynika to wprost z brzmienia art. 19 u.d.i.p., który dotyczy organów, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy. Tym bardziej, obowiązku udzielenia wskazanej wyżej informacji w obydwu formach nie można nałożyć na inne kolegialne organy zwłaszcza, że jak wskazano wcześniej ustawa nie nakłada na nie obowiązku rejestrowania obrad w innej formie niż protokół lub stenogram (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2012 r. I OSK 356/12, z 1 października 2010 r. I OSK 1216/10, z 4 kwietnia 2018 r. I OSK 2096/16, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rada Lekarska nie jest organem o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest natomiast organem samorządu zawodowego (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W konsekwencji, nie można nałożyć na ten kolegialny organy obowiązku udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie nagrania z przebiegu obrad. Jak wskazano wcześniej, ustawa nie nakłada na organ obowiązku rejestrowania obrad w innej formie niż protokół lub stenogram. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Również fakt, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej nie wpływa na ocenę bezczynności, w takim bowiem przypadku adresat wniosku jest obowiązany w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Fakt, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej nie wpływa na ocenę bezczynności, w takim bowiem przypadku adresat wniosku nie może milczeć lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2025 r. III OSK 1298/24, z 18 października 2023 r. III OSK 1942/22). Co istotne, już po złożeniu skargi na bezczynność organ skierował do wnioskodawcy pismo z 3 kwietnia 2026 r., w którym udzielił odpowiedzi na wniosek, informując o braku żądanego nagrania w posiadaniu organu. Z opisanych powyżej przyczyn stanowisko organu nie zasługiwało na aprobatę, gdyż informacja objęta wnioskiem nie nosi waloru informacji publicznej. Niezależnie jednak od oceny trafności stanowiska organu, udzielił on odpowiedzi na wniosek z 5 marca 2026 r., jednak z przekroczeniem ustawowego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie. Oznacza to, ze skarga mogła okazać się zasadna w dniu jej wniesienia, niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał. Ponieważ bezczynność organu ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Jak wskazuje się w judykaturze, jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to żądanie oparte na art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. staje się bezprzedmiotowe. Należy bowiem zgodzić się z poglądem, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ nie zakończył toczącej się przed nim sprawy. Nie można zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08). Wydanie decyzji administracyjnej (odpowiednio: udzielenie odpowiedzi na wniosek) po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, a przed wydaniem przez Sąd wyroku, nie czyni sprawy sądowoadministracyjnej bezprzedmiotową (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19). Bezprzedmiotowość będzie zachodzić wyłącznie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia działania w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie 149 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, a na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 i 3 wyroku). Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sąd stoi na stanowisku, że bezczynność organu w kontrolowanym postępowaniu nie spełniała wskazanych przesłanek. Organ przekroczył termin udostępnienia informacji publicznej wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. o 15 dni. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, w dacie złożenia wniosku organ prowadził wewnętrzną reorganizację wynikającą ze zmiany kadencji organu. Okoliczność ta nie tłumaczy oczywiście zaistniałej bezczynności, natomiast przesądza o braku możliwości przyjęcia kwalifikowanej formy naruszenia prawa, jaką jest stwierdzenie rażącego charakteru bezczynności organu. Z powyższych względów Sąd odstąpił również od wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., oddalając skargę w tym zakresie jak w pkt 4 wyroku. Uprawnienie sądu do orzeczenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej jest środkiem dyscyplinowania organu i ma na celu doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Innymi słowy, o ile przyznanie sumy pieniężnej lub zasądzenie grzywny ma charakter kompensacyjny, powinny one być zasądzane w tych tylko przypadkach, gdy jest to niezbędne dla osiągnięcia celu orzeczenia, tj. zwalczenia stanu zawinionej zwłoki (bezczynności lub przewlekłości) organu. Ustawodawca nie zobowiązał przy tym do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, lecz jedynie uczynił to przedmiotem uznania sądu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena zasadności przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej winna odbywać się każdorazowo z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy. Organ, już po wniesieniu skargi, ustosunkował się do wniosku strony skarżącej pismem z 3 kwietnia 2026 r. Sąd doszedł do przekonania, że oczekiwany skutek w postaci wydania rozstrzygnięcia, dla osiągnięcia którego przewidziano instrumenty z art. 149 § 2 P.p.s.a., ziścił się w sprawie. Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tego rodzaju dodatkowych środków prawnych. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyły się opłata z tytułu wpisu od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł wynikająca z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. |
||||