Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Marszałka Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 stycznia 2025 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

J. M. (dalej: skarżący) w dniu 5 stycznia 2026 r. wniósł skargę na bezczynność Marszałka Województwa Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na złożony za pomocą poczty elektronicznej 18 stycznia 2025 r. wniosek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że ww. wniosek skarżącego z 18 stycznia 2025 r. nie wpłynął elektronicznie do organu, jak również korespondencyjnie za pośrednictwem operatorów pocztowych.

Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłał wydruki z systemu pocztowego (Nozbe), z których miałoby wynikać, że wiadomość została wysłana 18 stycznia 2025 r. o godz. 22:25:40 z adresu "[...]" na adres "umwd@dolnyslask.pl". Wskazał, że analogiczny materiał dowodowy uzyskał aprobatę WSA w Poznaniu w sprawie II SAB/Po 274/25.

Organ po zapoznaniu się z ww. korespondencją skarżącego w piśmie z 6 marca 2026 r. podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wskazał, że z przekazanej korespondencji zawierającej wydruki z systemu pocztowego nie można jednoznacznie stwierdzić, czy mail został faktycznie wysłany i dostarczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sprawowana przez sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy m.in. postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że bezczynność podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej mieści się w kognicji sądów administracyjnych.

Taki też jest przedmiot rozpatrywanej skargi.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Dostrzec zatem należy regulację art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., według której Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie o niedopuszczalności skargi – w oparciu o ww. przepis - przesądza zaś nieskuteczne zażądanie przez skarżącego informacji publicznej. Wyjaśnić bowiem należy, że z bezczynnością na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W takim przypadku skuteczne złożenie wniosku jest więc niezbędnym warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Innymi słowy obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie powstaje z chwilą wpływu wniosku do organu zobowiązanego (a nie w chwili jego wysłania). A więc tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 19 października 2022 r., II SAB/Bk 10/22).

Z tego wynika stwierdzenie, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne skierowanie żądania o udostępnienie informacji publicznej (por. postanowienia: WSA w Opolu z 23 stycznia 2023 r., II SAB/Op 83/22; WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., II SAB/Łd 87/22; WSA w Krakowie z 12 lipca 2022 r., II SAB/Kr 105/22).

Jak wynika ze stanowiska skarżącego w dniu 18 stycznia 2025 r. wniosek wysłał do organu na adres poczty elektronicznej. Uprawdopodabniając swoje twierdzenia przedłożył wydruk z poczty elektronicznej (Nozbe).

Organ natomiast przedstawił stanowisko, które sprowadza się do zaprzeczenia, aby przedmiotowy wniosek ze wskazanego adresu elektronicznego wpłynął do Urzędu w dniu 18 stycznia 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej (odpowiedź na skargę, pismo z 6 marca 2026 r.).

A więc na kanwie kontrolowanej sprawy rozstrzygnięcie, czy wniosek został skutecznie złożony przez skarżącego jest kwestią zasadniczą, gdyż od jej wyjaśnienia zależy to, czy w ogóle sprawa będzie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.

W tym kontekście należy podkreślić, że bezspornie dopuszczalne jest złożenie wniosku w korespondencji elektronicznej, bez konieczności podpisania go podpisem elektronicznym czy też wykorzystania platformy ePUAP.

Niemniej zdaniem Sądu podstawowym warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest "złożenie wniosku", którym to pojęciem operuje art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie inaczej jest w sytuacji posługiwania się przez wnioskodawcę formą komunikacji elektronicznej (email).

Konieczne jest zatem zdefiniowanie wspomnianego zwrotu normatywnego w kontekście wniosków składnych w formie elektronicznej. Znana jest tutejszemu Sądowi linia orzeczeń sądów administracyjnych, według której, jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata. Kluczowe jest tutaj jednak dodatkowe zastrzeżenie, że potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu – że wniosek nie został doręczony - na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2024 r., II SAB/Kr 183/24).

A zatem przedstawienie samego dowodu wysłania (nadania czy skierowania) korespondencji elektronicznej (email) wcale nie implikuje niewzruszalnego domniemania "złożenia wniosku" w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2023 r., III SAB/Gd 220/23).

Nie można bowiem stracić z pola widzenia, że "złożenie wniosku" – niezależnie od wybranej formy - oznacza podjęcie czynności prawnej (czynności procesowej), która została zakomunikowania podmiotowi publicznemu, tak aby miał realną możliwość zapoznania się z jej treścią (w celu niezwłocznej realizacji). Oznacza to, że fakt "złożenia wniosku" jako fakt prawotwórczy, którego korelatem jest obowiązek udzielenia żądanej informacji, musi mieć charakter pewny, czyli bezsporny. Takiej czynności nie można więc domniemywać, czy wyprowadzać z bardziej lub mniej wiarygodnych przypuszczeń.

Konsekwentnie, w przypadku stwierdzenia braku udowodnienia "złożenia wniosku", o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 22 listopada 2024 r., I SAB/Sz 164/24, postanowienie WSA w Poznaniu z 26 marca 2026 r., III SAB/Po 83/26).

Wypada zauważyć, że instytucja skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej nie jest instytucją służącą skarżeniu sposobu organizacji obsługi korespondencji elektronicznej przez organ. Jeszcze należy podkreślić, że jej przedmiotem jest określony stan faktyczny wynikający z opieszałości (bezczynności lub przewlekłości) organu w załatwieniu skutecznie złożonego wniosku. Nie jest to natomiast narzędzie służące piętnowaniu organu za to, że nie załatwił wniosku którego z określonych przyczyn (natury technicznej) nie mógł rozpatrzyć, albowiem fizycznie go nigdy nie otrzymał.

Sąd, stosownie do art. 134 p.p.s.a., przeanalizował materiał dowodowy sprawy przedstawiony zarówno przez skarżącego jak i organ. W konsekwencji uznać należało za przekonujące twierdzenie, że wniosek skarżącego w ogóle nie wpłynął za pośrednictwem poczty elektronicznej. Sąd przy tym wskazuje, że skarżący - znając stanowisko organu - nie przedstawił żadnego dodatkowego dowodu, potwierdzającego skuteczne złożenie wniosku.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że w pełni podziela generalny pogląd, że prawo do wnioskowania o informację publiczną (również za pomocą poczty elektronicznej) nie może być iluzoryczne, a jego skuteczność nie może być zależna od arbitralnej woli organu. W szczególności Sąd podkreśla, że wadliwa organizacja obsługi technicznej – także w aspekcie informatycznym – bezsprzecznie powinna obciążać podmiot publiczny a nie wnoszącego o informację publiczną. Niemniej założenie to nie kreuje konstrukcji w istocie niewzruszalnego domniemania złożenia wniosku o informację publiczną.

Nie można więc stracić z pola widzenia, że wniosek elektroniczny złożony na adres email organu może nieść ze sobą ryzyko braku doręczenia takiego wniosku do organu (tj. potencjalnego trafienia do folderu "spam" lub na "kwarantannę"). Należy przy tym zastrzec, że takich zagrożeń nie niesie wystosowanie korespondencji za pomocną operatora pocztowego czy wreszcie za pośrednictwem platformy ePUAP. Generowane w tym ostaniem wypadku urzędowe poświadczenie doręczenia (UPO) stanowi niepodważalny dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Sąd dostrzega zresztą, że taką właśnie formę komunikacji skarżący wybrał, wnosząc rozpatrywaną skargę.

W sytuacji złożenia wniosku w formie elektronicznej na oficjalny adres mailowy organu to wnioskodawca powinien dochować należytej staranności i upewnić się, że ów wniosek – po sprawdzeniu ewentualnych zagrożeń informatycznych – został w sposób prawidłowy "doręczony" organowi administracji. Z powszechnie dostępnych publikacji (por. K. Gawkowski, Wpływ nowoczesnych technologii informatycznych na zdrowie i jakość życia człowieka, Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Technika, Informatyka, Inżynieria Bezpieczeństwa 2018, t. VI, s. 185–197) wynika, że codziennie atakowanych jest pięćset tysięcy stron internetowych i generuje się ponad trzydzieści mld maili o charakterze spamu. Dodatkowo warto podkreślić, że odnotowuje się kilkaset istotnych włamań do systemów teleinformatycznych. Są to więc zagrożenia realne, a nie tylko potencjalne, wymagające odpowiedniej reakcji.

Oznacza to, że także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa cyfrowego obywateli i instytucji publicznych stoi na przeszkodzie, by sam dowód wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. pocztą elektroniczną mógł być uznawany za potwierdzenie, że wniosek taki dotarł do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, jeśli przedstawione przez tego adresata dane z jego konta pocztowego okoliczności tej nie potwierdzają. W takiej sytuacji, ciężar wykazania doręczenia - tj. złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne (por. wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24).

Na marginesie można wreszcie dostrzec, że mankamenty organizacji działania podmiotów publicznych (w tym w zakresie obsługi korespondencji elektronicznej) powinny być zwalczane adekwatnymi środkami prawnymi, np. za pomocą skargi powszechnej z art. 227 k.p.a. Ponadto, ocena skuteczności składanych wniosków o informację publiczną musi być dokonywana z uwzględnieniem charakteru prawnego instytucji. W szczególności należy pamiętać, że uprawnienie jednostki do uzyskania konkretnej informacji publicznej nie podlega żadnej prekluzji. Nieskuteczny wniosek można w każdej chwili ponowić. A zatem przyjęcie zaprezentowanego przez tutejszy Sąd sposobu oceny faktu prawotwórczego w postaci "złożenia wniosku" o informację publiczną nie narusza istoty uprawnień skarżącego, które znajdują umocowanie w normie konstytucyjnej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).

Tym samym, skoro w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał skutecznego "złożenia wniosku" o informację publiczną, to skarga okazała się niedopuszczalna, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skutkuje koniecznością jej odrzucenia. Niemożliwa bowiem była ocena, czy organ dopuścił się bezczynności skoro w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.