Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: SWSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman AWSA Tomasz Trybuszewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 maja 2024 r. nr 0201-ICK1.4253.1.2024.4 w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych postanawia: poinformować w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu o okolicznościach mogących mieć wpływ na powstanie istotnych naruszeń prawa, tj. art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).

Na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej PPSA) w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 567/24 oddalił skargę w całości na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej DIAS) z dnia 23 maja 2024 r. nr 0201-ICK1.4253.1.2024.4 w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych. Sąd badając akta sprawy dostrzegł w postępowaniu ww. organu podatkowego zaistnienie okoliczności uzasadniających, zdaniem składu orzekającego w sprawie, wystąpienie w drodze sygnalizacji do organu, który wydał zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej NDUCS) wyłączył z akt sprawy blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego wynik czynności analitycznych z dnia 17 kwietnia 2024 r. związanych z oceną zasadności realizacji blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego z uwagi na dane dotyczące kontrahentów strony skarżącej. Podstawą prawną był przepis art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Jak wynika z treści ww. postanowienia dokumenty wyłączone pozostawiono w aktach sprawy w zaklejonej kopercie, opisanej jako "dokumenty wyłączone (k. 15 T.1 akt sprawy organu I instancji).

Z kolei do akt sprawy, które DIAS przekazał Sądowi, dołączono teczkę zatytułowaną "T.3" akta sprawy wyłączone" – mającą charakter otwarty, w której znajduje się ww. wynik czynności analitycznych oraz pusta otwarta koperta, zatytułowana "dokumenty wyłączne z jawności" opatrzona dodatkowo numerem pod jakim prowadzone było postępowanie przed NDUCS (obydwa dokumenty ponumerowane). Skoro DIAS wyłączył z jawności dla strony skarżącej dokumenty, to powinien zadbać o to aby dostęp do takich akt – przekazując je do Sądu na podstawie art. 54 § 2 PPSA - był również ograniczony. Nie jest rolą Sądu każdorazowe zastępowanie organu podatkowego w wypełnianiu jego obowiązków w ww. zakresie i ocena jakie dokumenty powinny zostać zabezpieczone w taki sposób aby dostęp do nich miały jedynie osoby upoważnione, co uczyniono następczo w niniejszej sprawie. Przypomnieć trzeba, że w myśl art. 12a § 4 PPSA akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Pracownicy sekretariatu Wydziału I czy pracownicy Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu nie analizują czy konkretne dokumenty mogą czy też nie mogą zostać udostępnione stronie skarżącej, skoro sam DIAS nie przywiązuje do tego należytej dbałości. W sytuacji braku stosownych działań przez DIAS mających na celu ograniczenie dostępu do konkretnych dokumentów, udostępnianie ich następnie w otwartej dla wszystkich broszurze czyni tak naprawdę wyłączenie przedmiotowych dokumentów bezprzedmiotowym. Takie postępowanie organu stwarza ryzyko, że strona skarżąca zapozna się z takimi dokumentami w Sądzie.

Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił poinformować Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu o dostrzeżonych uchybieniach na podstawie art. 155 § 1 PPSA. Jednocześnie stosownie do treści art. 155 § 2 PPSA organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 155 § 3 zdanie pierwsze PPSA). Postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym, stosownie do treści art. 155 § 3 zdanie drugie PPSA.