Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Zarządu Powiatu E. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje Zarządu Powiatu E. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] w zakresie pkt. 2 wniosku dotyczącego podania informacji o trybie wyłonienia podmiotów zapewniających obsługę prawną Powiatu E. o oraz przesłania skanu protokołu z przeprowadzonej procedury - w terminie 14 dni; 2/ umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4/zasądza od organu na rzecz strony skarżącej P. K. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 2 lutego 2026 r. P. K. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Zarządu Powiatu w Ełku (dalej jako: "Zarząd Powiatu, "organ") w rozpoznaniu wniosku z 13 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o:

1. stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Zarządu Powiatu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 stycznia 2026 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi

2. zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że powołanym wnioskiem złożonym drogą mailową zwrócił się do Zarządu Powiatu o przesłanie mu na adres mailowy informacji w zakresie:

Czy do Zarządu Powiatu Ełckiego lub do starosty wpłynęło pismo Stowarzyszenia A dotyczące prośby o wsparcie organizacji XV Mistrzostw Polski [...], które odbyły się w G. w dniach 6-8 czerwca 2025 r.?

Jeżeli tak, proszę o:

- informację, w jaki sposób Powiat ustosunkował się do tej propozycji,

- wskazanie, czy przyznano środki finansowe, a jeśli tak - w jakiej wysokości,

- przesłanie skanów wszelkich umów, porozumień, decyzji lub innych dokumentów będących podstawą przekazania środków.

Kto/jaki podmiot/y zapewniają obsługę prawną Powiatu Ełckiego w roku 2026?

W związku z powyższym proszę o:

- wskazanie osoby/osób/podmiotu/podmiotów świadczącego/ych obsługę prawną Powiatu w 2026 roku,

- informację o trybie jego wyłonienia (np. przetarg, zapytanie ofertowe, inna procedura),

- przesłanie skanu protokołu z przeprowadzonej procedury,

- przesłanie skanu umowy z każdym podmiotem zapewniającym obsługę prawną w 2026 roku wraz z wszystkimi aneksami i załącznikami.

Jaka jest liczba mieszkańców Powiatu według najbardziej aktualnych danych Urzędu?

Organ w dniu 15 stycznia 2026 r. zareagował na wniosek, przesyłając pismo, w którym udzielił pełnej odpowiedzi na pytania nr 1 i nr 3. Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 2 napisał, że obsługę prawną powiatu ełckiego w 2026 roku zapewnia trzech radców prawnych, zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę, na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych. Ich imiona i nazwiska można znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Ełku. Nie przesłał jednak żadnej z umów, jak również skanu protokołu z przeprowadzonej procedury zatrudnienia radców prawnych. Jest oczywiste, że jeżeli radcy zatrudnieni zostali na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych to przeprowadzony został konkurs. W ocenie skarżącego organ odpowiadając na wniosek zobowiązany był również do udostępnienia protokołów z przeprowadzonej procedury konkursu.

Skoro Zarząd Powiatu nie udostępnił skanów umów z radcami oraz skanów protokołów z przeprowadzonej procedury ich zatrudnienia, ani nie wydał decyzji odmownej, to pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że odpowiedział na pytania nr 1 oraz 3, natomiast pytanie nr 2 jako nieprecyzyjne nie mogło otrzymać odpowiedzi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ ograniczył się do wskazania, że w zakresie obsługi prawnej Powiatu w 2026 r. (w rozumieniu obsługi pracowników urzędu i organów jednostki samorządu terytorialnego) zawarte są umowy o pracę z trzema radcami prawnymi. Tym samym organ podał wnioskodawcy, który nie sprecyzował dostatecznie wniosku, wskazówkę do ewentualnego dookreślenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie

w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Determinuje to zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - u.d.i.p.). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej.

W rzeczonej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 107 – u.s.p.), zarząd powiatu jest organem wykonawczym powiatu (art. 26 ust. 1 u.s.p.), w skład którego wchodzą starosta jako jego przewodniczący, wicestarosta i pozostali członkowie (ust. 2).

Należy wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, publ. w CBOSA).

Reasumując, w orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynności organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 84/22, publ. CBOSA). W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie dotyczy informacji publicznej, leży w dyspozycji innego podmiotu, to właściwą formą udzielonej odpowiedzi jest forma pisemna bez konieczności zachowania szczególnej formy decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2055/16; z 24 października 2019 r., sygn. akt I OSK 910/18, CBOSA).

Z przytoczonych unormowań wynika, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do żądania wnioskodawcy, czy to przez udostępnienie wnioskowanej informacji, czy wydanie decyzji odmownej albo pisma informacyjnego - w terminie 14 dni od wpływu wniosku do organu. W rozpatrywanym przypadku wniosek skarżącego wpłynął na skrzynkę mailową organu 13 stycznia 2026 r.

W piśmie z 15 stycznia 2026 r. organ udzielił pełnej odpowiedzi na pytania nr 1 i nr 3. Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 2 napisał, że obsługę prawną powiatu ełckiego w 2026 roku zapewnia trzech radców prawnych, zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę, na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych. Ich imiona i nazwiska można znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Ełku. W związku z tym, że radcowie prawni zatrudnieni są na podstawie umowy o pracę należy uznać, że organ prawidłowo rozpoznał wniosek strony w zakresie informacji dotyczących wskazania osób świadczących obsługę prawną. Z uwagi na to, że brak było umów cywilnoprawnych (nawiązano natomiast stosunek pracy z radcami prawnymi na podstawie umów o pracę), to tym samym organ nie mógł ich udostępnić. Jeśli zaś skarżący byłby zainteresowany pozyskaniem umów o pracę to miał możliwość wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie takich konkretnych umów o pracę.

Organ nie rozpatrzył jednak w sposób przewidziany przepisami prawa punktu 2 wniosku w zakresie informacji o trybie wyłonienia podmiotu zapewniającego obsługę Powiatu ełckiego w roku 2026 oraz w zakresie przesłania skanu protokołu z przeprowadzonej procedury.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę na bezczynność za zasadą

i w pkt 1 zobowiązał Zarząd Powiatu Ełckiego do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 13 stycznia 2026 r. w zakresie pkt. 2 wniosku dotyczącego podania informacji o trybie wyłonienia podmiotów zapewniających obsługę prawną Powiatu Ełckiego oraz przesłania skanu protokołu z przeprowadzonej procedury - w terminie 14 dni, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie skarga stała się bezprzedmiotowa, gdyż organ załatwił wniosek skarżącego co do pkt 1 i 3 oraz w pozostałym zakresie pkt 2, jak wskazano powyżej. Dlatego też w pkt 2 w tym zakresie umorzono postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), rozstrzygnięto w pkt 4 na zasadzie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).