Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Dorota Dąbek Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 8 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata K. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.

Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Starosta uznał M. S. z dniem 10 kwietnia 2015 r. za osobę bezrobotną (pkt 1) oraz odmówił przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 10 kwietnia 2015 r. (pkt 2). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że z przedstawionych przez M. S. dokumentów oraz złożonych oświadczeń wynika, że spełnione zostały warunki konieczne do uznania go za osobę bezrobotną określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ I instancji wskazał, że M. S. zarejestrował się w Urzędzie Pracy w dniu 10 kwietnia 2015 r. i przedłożył zaświadczenie wystawione przez ZUS o okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Analizując sytuację M. S. organ I instancji ustalił, że okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy przypada od dnia 9 października 2013 r. do dnia 9 kwietnia 2015 r. Zatem, zdaniem organu I instancji, do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych można zaliczyć okresy opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy: od dnia 9 października 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r., tj. 265 dni i od dnia 27 października 2014 r. do dnia 27 października 2014 r. – 1 dzień. Organ I instancji uznał więc, że w przypadku M. S. okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych wynosił 266 dni, a zatem nie spełniał on przesłanek określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, koniecznych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji M. S. podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem dotyczącym odmowy przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odwołujący się wskazał, że po zawieszeniu działalności gospodarczej nie zarejestrował się od razu w Urzędzie Pracy, ponieważ miał problemy ze zdrowiem. Rejestracji dokonał dopiero w kwietniu 2015 r. i wówczas okazało się, że zabrakło mu dni uprawniających do zasiłku. Do odwołania M. S. dołączył dwa zwolnienia lekarskie wydane na druku ZUS ZLA: nr [...], zgodnie z którym M. S. był niezdolny do pracy od dnia 24 czerwca 2014 r. do 2 lipca 2014 r. i nr [...], zgodnie z którym odwołujący się był niezdolny do pracy od dnia 2 kwietnia 2015 r. do dnia 15 kwietnia 2015 r.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm.), Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Organ II instancji wskazał, że wśród załączonych przez M. S. do odwołania zwolnień lekarskich, jedno z nich (druk ZUS ZLA o nr [...]) obejmuje dzień, w którym odwołujący się zgłosił się do rejestracji i z którym to dniem został uznany za osobę bezrobotną. Zdaniem organu II instancji, oświadczenie M. S., złożone dnia 10 kwietnia 2015 r. w Karcie rejestracyjnej Powiatowego Urzędu Pracy, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, pozostaje w sprzeczności z urzędowym drukiem jakim jest ZUS ZLA, potwierdzającym niezdolność do pracy z powodu choroby odwołującego się w okresie od 2 do 15 kwietnia 2015 r. Organ II instancji uznał wiec, że w dniu 10 kwietnia 2015 r. M. S. nie spełniał przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji przyznającej mu status osoby bezrobotnej w dniu 10 kwietnia 2015 r.

Z powyższą decyzją Wojewody nie zgodził się M. S. i pismem z dnia 16 lipca 2015 r. wniósł na nią skargę, w której - podobnie jak w odwołaniu - opisał swoją sytuację związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, zawieszeniem tej działalności oraz problemami zdrowotnymi. M. S. podniósł, że z powodu niewłaściwej informacji otrzymanej w Urzędzie Pracy nie dokonał rejestracji w terminie, który umożliwiłby mu przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po zawieszeniu działalności gospodarczej. Skarżący wniósł więc o przywrócenie takiego terminu i w konsekwencji przyznanie prawa do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do rejestracji organ II instancji stwierdził, że skarżący czynności rejestracyjne dokonał w dniu 10 kwietnia 2015 r., jednakże w postępowaniu odwoławczym wyszło na jaw, że w tym dniu nie spełniał on przesłanek do przyznania statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda stwierdził więc, że na dzień 10 kwietnia 2015 r. można orzec jedynie o odmowie uznania M. S. za osobę bezrobotną, a taka decyzja nie została jeszcze wydana przez organ I instancji.

Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz pkt 2 decyzji organu I instancji, gdyż – jego zdaniem - krótkotrwała niezdolność osoby do pracy, nie powinna wpływać na uznanie tej osoby jako niezdolnej do pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Skarżący M. S. w dniu 10 kwietnia 2015 r. oświadczył w Powiatowym Urzędzie Pracy, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i na podstawie m.in. tego oświadczenia oraz w oparciu o wskazane przepisy prawa – ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm.) - został uznany z dniem za 10 kwietnia 2015 r. za osobę bezrobotną. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że w terminie późniejszym skarżący M. S. przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy druk ZUS ZLA o nr 4550585 potwierdzający jego niezdolność do pracy z powodu choroby w okresie od 2 do 15 kwietnia 2015 r., a więc w okresie obejmującym dzień 10 kwietnia 2015 r., w którym skarżący zgłosił się do rejestracji oświadczając, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy.

Sąd zauważa, że oświadczenie o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia jest niezwykle istotne, albowiem wywołuje doniosłe skutki prawne – jest istotną przesłanką uznania (lub odmowy uznania) osoby za osobę bezrobotną w rozumieniu wymienionej wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii interpretacji pojęcia "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia". Jako przykład należy wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1231/11 (opubl. LEX nr 1120579), z uzasadnienia którego wynika, że: "Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) zawiera w art. 2 ust. 1 pkt 2 legalną definicję osoby bezrobotnej, określając przesłanki konieczne do nabycia takiego statusu. Podstawą jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, służbie lub innej pracy zarobkowej. Obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zatem pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia". "Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę" (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/10).

Z ustalonego stanu faktycznego – zdaniem Sądu – wynika niezbicie, że M. S. nie ujawniając w dniu 10 kwietnia 2015 r. zwolnienia lekarskiego stwierdzającego jego niezdolność do pracy, złożył oświadczenie o swej zdolności do pracy niezgodnie z faktami potwierdzonymi dokumentem urzędowym. Należy podkreślić, że zwolnienie lekarskie - druk ZUS ZLA o nr [...] - stwierdzające niezdolność do pracy skarżącego m.in. w dniu 10 kwietnia 2015 r. zostało wydane w dniu 1 kwietnia 2015 r. i obejmowało okres od 2 do 15 kwietnia 2015 r., a więc istniało w dniu wydania decyzji przez organ I instancji. Okoliczność ta – zasadnicza dla podjęcia właściwej decyzji przez organ I instancji była nieznana organowi, a została ujawniona dopiero w chwili złożenia przez M. S. odwołania od decyzji – a więc 30 kwietnia 2015 r. jako dacie wpływu odwołania do organu I instancji. Taka sytuacja wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tzw. przesłankę wznowieniową, powodującą obowiązek wznowienia postępowania w sprawie, albowiem stanowi:

"Art. 145. § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...)

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;"

Przesłanki wznowieniowe to przesłanki wskazujące na to, że wydana decyzja rażąco narusza prawo, albowiem nawet decyzja ostateczna może być wzruszona w przypadku zaistnienia takich przesłanek. W tej sytuacji, gdy już na etapie postępowania odwoławczego ujawnią się przesłanki wznowieniowe organ odwoławczy ma obowiązek je dostrzec i wydaną decyzję dotkniętą taką przesłanką wyeliminować z obiegu prawnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie, mając na względzie rażące naruszenie prawa, organ odwoławczy nie jest skrępowany zakazem reformationis in peius – zgodnie z art. 139 kpa stanowiącym:

“Art. 139. Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny."

Sąd podkreśla, że rację ma organ II instancji stwierdzając, że w dniu rejestracji - 10 kwietnia 2015 r. – M. S. nie spełniał przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji przyznającej mu status osoby bezrobotnej z dniem 10 kwietnia 2015 r.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy –Wojewoda – wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

O kosztach pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł zgodnie z art. 250 p.p.s.a., określając wysokość na kwotę 240 zł netto i powiększając o należny podatek od towarów i usług - według § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).