Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku H. Z. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Kondratowice za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy Kondratowice grzywnę w wysokości 800 (słownie: osiemset) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy Kondratowice na rzecz H. Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2025 r. oraz w powołaniu na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), H. Z. (skarżąca) wystąpiła o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Kondratowice (dalej: organ) za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi na niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 403/25. Wyrok ten zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku skarżącej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z dnia 12 lutego 2025 r., w zakresie punktu 2 i 5 wniosku, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku.

Skarga na niewykonanie w/w wyroku została wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do Sądu w dniu 17 października 2025 r.

Pismem z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV DK/Wr 151/25, w oparciu o art. 53 § 4 p.p.s.a., Sąd przesłał skargę do organu celem udzielenia przez organ odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt sprawy wraz z wniesioną skargę, pouczając jednocześnie organ o obowiązkach wynikających z art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 55 § 2 p.p.s.a.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do Sądu skarga została doręczona organowi w dniu 23 października 2025 r.

W następstwie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o wymierzenie organowi grzywny, Sąd pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. przekazał przedmiotowy wniosek organowi wzywając go jednocześnie do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Wezwanie zostało doręczone organowi na elektroniczną skrzynkę podawczą organu (e-PUAP) w dniu 13 stycznia 2026 r. (k. 18).

Organ nie odpowiedział na wezwanie jak również nie przekazał Sądowi wniesionej przez skarżącą w/w skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi bezwzględny obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Treścią wskazanego obowiązku jest przekazanie sądowi: 1) skargi wniesionej przez stronę skarżącą; 2) odpowiedzi organu na skargę; 3) kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych sprawy

Z kolei celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji publicznej ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji jak i przez inne organy administracji publicznej. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji publicznej grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

W rozpoznawanej sprawie skarga została skutecznie doręczona organowi w dniu 23 października 2025 r. Zatem powinna być przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy najpóźniej w dniu 24 listopada 2025 r. (dzień 22 i 23 listopada 2025 r. były dniami wolnymi od pracy), czego jednak organ nie uczynił. Omawiany obowiązek organu nie został przy tym w ogóle wykonany, gdyż do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku rzeczona skarga wraz odpowiedzią organu na skargę i aktami sprawy nie wpłynęła do Sądu.

Nie może również umknąć uwadze, że organ nie udzielił również odpowiedzi na skierowany do niego wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny odmawiając tym samym wyjaśnienia powodów niedopełnienia obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.

W tym miejscu należy podkreślić, że rolą organu nie jest rozstrzyganie co do zasadności samej skargi. Jedynym bowiem podmiotem uprawnionym do oceny zarówno prawidłowości wniesienia skargi jak i trafności jej zarzutów będzie sąd administracyjny, który stwierdzi, czy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne, a następnie czy znajduje uzasadnione podstawy. Ale by tak się stało Sąd musi jednak otrzymać od organu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Jednocześnie w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi akt sprawy Sąd nie bada zasadności skargi ani tej jej dopuszczalności, zagadnienia te są oceniane dopiero na etapie postępowania skargowego. Stanowisko w tym zakresie ma umocowanie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23. Zgodnie z wyartykułowaną tam tezą, dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., nawet w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.".

Mając zatem na uwadze, że organ nie uczynił zadość nałożonym na niego obowiązkom, wniosek o wymierzenie organowi grzywny okazał się zasadny.

W realiach sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie tylko znacznie uchybił terminowi przekazania skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy ale przede wszystkim w ogóle jej nie przekazał nie podejmując żadnej aktywności w związku z doręczonym mu przez Sąd w dniu 23 października 2025 r. pismem przekazującym wniesioną przez skarżącą skargę oraz informującym o treści obowiązku organu wyrażonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. i konsekwencjach jego niedopełnienia wynikających z art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie wyjaśnił również w żaden sposób powodów niedopełnienia w/w obowiązku, mimo doręczenia wezwania w tym zakresie w dnu 13 stycznia 2026 r. Niewątpliwie są to dla organu okoliczności obciążające, bowiem brak jest możliwości dokonania oceny przyczyn uchybienia obowiązkowi przekazania skargi do sądu.

Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, wymierzona grzywna jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów prawa przez organ. Wymiar grzywny należy do uznania sądu i zależny jest, jak już wyżej wskazano, od stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Organ bezsprzecznie naruszył ciążący na nim obowiązek nieprzekazując Sądowi skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy mimo upływu ponad 4 miesięcy od otrzymania wniesionej przez stronę bezpośrednio do Sądu skargi oraz pouczeń o obowiązku wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a i art. 55 § 1 p.p.s.a. W żaden sposób nie wyjaśnił przy tym, mimo wezwania, powodów niedotrzymania bezwzględnie wiążącego organ terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.

Należy zwrócić uwagę, że organ władzy publicznej, jakim jest Wójt Gminy Kondratowice jest podmiotem profesjonalnym zatem ma obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, w tym przestrzegania wiążących go terminów i obowiązków procesowych. Sytuacja, w której strona czeka jedynie na przekazanie Sądowi skargi na działanie czy też bezczynność organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na istotne naruszenie prawa. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że przekazanie skargi, jaką strona wniosła do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, wraz odpowiedzią na skargę oraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, jest bezwzględnym obowiązkiem organu.

W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu powyższych przesłanek, grzywnę w kwocie 800 zł należy uznać za adekwatną do wagi naruszenia dokonanego przez organ, zaś wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, a także powinno zapobiec popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń obowiązujących przepisów. W szczególności zaś wymierzenie grzywny powinno zmobilizować organ do przekazania skargi wniesionej przez skarżącą, doręczoną organowi w dniu 23 października 2025 r., na niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 403/25 wraz z kompletem akt i odpowiedzią na skargę do Sądu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 i art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji wynika z art. 200 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd informuje, że zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a., jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi pomimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi żadnych wątpliwości.

Organ powinien zaś wziąć pod uwagę, że wymierzenie grzywny uzależnione jest od pozostawania w zwłoce w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz istnienia stosownego wniosku strony. Oznacza to, że w przypadku niezastosowania się do nakazu przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, grzywna może zostać wymierzona ponownie, aż do osiągnięcia swojego celu. Jej celem jest bowiem zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych, jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 7/14).