drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Inne, Burmistrz Miasta i Gminy, Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku, II SAB/Go 96/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-09-18, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SAB/Go 96/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.

Data orzeczenia
2025-09-18 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 86/26 - Postanowienie NSA z 2026-03-17
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust 1, art 4 ust 1 pkt 1, art 6 ust 1 pkt 5c, art 10 ust 1, art 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza [...] do rozpoznania wniosku skarżącego [...] w [...] z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności, II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Pismem z dna [...] lipca 2025 r. Stowarzyszenie [...] w [...]wniosło skargę na bezczynność Burmistrza [...]w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (MPPOIP), w zakresie niezastosowania się do obowiązku udostępnienia informacji; 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez brak realizacji prawa do uzyskania informacji publicznej; 3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (UDIP), poprzez brak prawidłowego rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od jego złożenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu [...] maja 2025 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust 1 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w postaci cyt.: "1. Kopia umowy, w ramach której zrealizowano powyższy materiał filmowy. Proszę o udostępnienie: o pełnej treści umowy w formacie PDF (skan), o wskazania daty i numeru umowy, o stron umowy (nazwy i dane wykonawcy), o określenia, czy film był objęty zakresem tej umowy jako załącznik, aneks lub element działań. 2. Wszystkie faktury i dokumenty księgowe związane z realizacją powyższej umowy, w szczególności te, które dotyczą: o produkcji, montażu, emisji lub publikacji filmu, o promocji materiału w mediach społecznościowych, o innych działań promocyjnych wykonanych na podstawie tej umowy. 1. Jakie środki finansowe Gmina [...] przeznaczyła na promocję gminy: o w roku 2024, o oraz w roku bieżącym (2025) do dnia złożenia niniejszego wniosku? 2. Proszę o wykaz wszystkich działań promocyjnych zrealizowanych przez gminę w 2024 r., obejmujący: o nazwę działania, o datę realizacji, o całkowity koszt, o wykonawcę. 3. Jakie działania promocyjne Gmina [...]planuje zrealizować w roku 2025? (proszę o wskazanie rodzaju działań, planowanego terminu i przewidywanego kosztu). 4. Proszę o wskazanie osoby odpowiedzialnej za działania promocyjne Gminy [...], wraz z: o imieniem i nazwiskiem, o zajmowanym stanowiskiem, o służbowymi danymi kontaktowymi (adres e-mail, telefon) (...)"

Pomimo upływu terminu organ zobowiązany nie udzielił żadnej odpowiedzi, nie poinformował o przedłużeniu terminu, ani nie wydał decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...]wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2025 r. na adres poczty elektronicznej Urzędu wpłynął wniosek Skarżącego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W dniu [...] maja 2025 r. wpłynęła skarga Skarżącego na bezczynność Burmistrza [...], polegająca na nierozpoznaniu w terminie ustawowym złożonego przez w/w Stowarzyszenie wniosku o dostęp do informacji publicznej. Odnosząc się do treści skargi Burmistrz [...], wskazał, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej stanowi jedynie jednostkowy przykład z całej serii - wręcz lawiny - ponad setki niemal tożsamych co do formy i charakteru żądań (wide: wykaz - w załączeniu do odpowiedzi na skargę), które trafiły do Urzędu Miejskiego w [...] od dnia [...] czerwca 2024 roku. Ich nadawcą - zarówno formalnym, jak i faktycznym - jest A. M., działająca wprost lub z wykorzystaniem szyldu Stowarzyszenia [...], której motywacja dalece odbiega od konstytucyjnie chronionego prawa do informacji publicznej. Działania te - prowadzone z uporczywością graniczącą z nadprzeciętnym nadużyciem prawa - cechuje jaskrawy brak związku z realizacją rzeczywistego interesu społecznego, publicznego nadzoru czy obywatelskiej kontroli. Zamiast tego mamy do czynienia z precyzyjnie zaplanowaną, quasi-aktywistyczną kampanią, której podstawowym celem jest destabilizacja pracy organu administracji samorządowej poprzez instrumentalne i wybiórcze wykorzystywanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mamy tu do czynienia z przejawem działania intencjonalnie nakierowanego nie na pozyskanie wiedzy lecz na wywołanie efektu przeciążenia organizacyjnego i technicznego, co w istocie godzi w interes ogółu mieszkańców gminy. Skarżąca, nie zważając na konsekwencje swych działań, w sposób ciągły i planowy kieruje do Urzędu liczne, wielowątkowe i nadmiernie rozbudowane wnioski, które wymagają od pracowników samorządowych nie tylko olbrzymiego nakładu pracy intelektualnej, ale i znacznego zaangażowania technicznego: każdorazowo oznaczają konieczność wyszukania dziesiątek, niekiedy setek stron dokumentów, ich selekcji, digitalizacji (skanowania), a następnie przesyłania ich do Wnioskodawcy. Samo przesyłanie wiadomości e-mail z załącznikami - ze względu na ograniczenia techniczne skrzynki pocztowej Skarżącej - wymaga dzielenia plików, rozkładania ich wysyłki na wiele etapów, co nierzadko trwa wiele godzin i angażuje znaczne zasoby systemowe Urzędu. Z uwagi na te ograniczenia, nawet wysyłka wiadomości elektronicznych przeradza się w proces rozciągnięty w czasie i obciążający nie tylko systemy informatyczne, ale również pracowników. Taka sytuacja prowadzi de facto do paraliżu funkcjonowania urzędu. Pracownicy merytoryczni, których kompetencje i czas powinny być kierowane na obsługę bieżących potrzeb mieszkańców, zostali przymusowo "oddelegowani" do nieustannego realizowania żądań Stowarzyszenia. Co istotne, analiza treści składanych wniosków oraz ich następstwa, zwłaszcza w (vide: zestawienie zrzutów ekranu) kontekście publikacji na portalach społecznościowych (np. na Facebooku Stowarzyszenia) wskazuje, że nie chodzi tu o pozyskanie wiedzy celem poddania organów kontroli społecznej, lecz o publiczne eksponowanie fragmentów dokumentów, oderwanych od kontekstu, mające służyć budowaniu określonego wizerunku lub realizacji pozainformacyjnych celów. Każdorazowe udostępnienie dokumentacji - niekiedy liczącej setki stron - kończy się serią zmanipulowanych i tendencyjnych wpisów w mediach społecznościowych, których narracja ma charakter jednoznacznie propagandowy, a nie informacyjny. Zdaniem organu mamy tu do czynienia z nadużyciem prawa podmiotowego - próbą uczynienia z instrumentu obywatelskiej kontroli narzędzia presji, destabilizacji oraz wpływu na funkcjonowanie administracji lokalnej. Zamieszczane na profilu Facebookowym Stowarzyszenia wpisy - stanowiące niejako bezpośrednią kontynuację działań podejmowanych w ramach wniosków o udostępnienie informacji publicznej - mają jednoznacznie negatywny, nacechowany emocjonalnie i pejoratywny charakter, ukierunkowany przede wszystkim na deprecjonowanie osoby Burmistrza [...]oraz podważanie legalności i prawidłowości działań całego Urzędu.

W wyniku intensywnej i skoordynowanej kampanii składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, prowadzonej przez Skarżącą - zarówno osobiście, jak i za pośrednictwem reprezentowanego przez nią Stowarzyszenia - Urząd Miejski w [...]oraz jego pracownicy zostali postawieni w sytuacji, która w praktyce uniemożliwia im realizację podstawowych, codziennych obowiązków służbowych.

Organ wskazał, że działania Stowarzyszenia polegają na systematycznym, intensywnym i zorganizowanym obciążaniu Urzędu, którego skala całkowicie dezorganizuje jego bieżącą pracę i prowadzi do zakłócenia możliwości sprawnego świadczenia usług publicznych dla ogółu mieszkańców gminy. Działania te - choć formalnie wpisane w ramy legalności - w swojej istocie mają charakter wysoce opresyjny, destabilizujący i nieproporcjonalny, czyniąc z legalnego instrumentu, jakim jest dostęp do informacji publicznej, narzędzie wymierzone w instytucie samorządowa, jej pracowników oraz pośrednio - w interes wspólnoty lokalnej. Nie chodzi tu o pojedyncze działania, lecz o całościowy, przemyślany schemat działania, w którym każdy wniosek, każde pismo, każde kolejne ponaglenie oraz skarga są kolejnym ogniwem w łańcuchu presji wywieranej na Urząd. Organ nie odnosi się przy tym wyłącznie do ilości składanych wniosków (która i tak przekracza setkę), lecz do ich jakościowego charakteru, częstotliwości, podobieństwa treści, wymuszonych powtórzeń, nierzadko subtelnie zmodyfikowanych żądań, które w istocie sprowadzają się do przeszukiwania tych samych zasobów archiwalnych pod nieco innym kątem. Stworzenie sytuacji, w której jednostka samorządowa zostaje de facto przekształcona w instytucję działającą jedynie na potrzeby jednej osoby, budzi poważne wątpliwości co do zgodności tego stanu rzeczy z zasadą proporcjonalności, interesu społecznego oraz konstytucyjnie chronionego dobra wspólnoty samorządowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Burmistrza [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o które zwróciło się skarżące Stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...] maja 2025 r.. We wniosku tym Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji dotyczących m.in. kopii umowy dotyczącej realizacji filmu, faktur i dokumentów księgowych związanych z realizacją powyższej umowy oraz działaniami promocyjnymi, wysokości środków finansowych Gminy [...]przeznaczonych na promocję gminy w 2024 r. oraz w roku bieżącym (2025) do dnia złożenia wniosku, wykaz działań promocyjnych Gminy, ich całkowity koszt oraz ich wykonawcę, działania promocyjne planowane w 2025 r., wskazanie osoby odpowiedzialnej za działania promocyjne Gminy [...]z podaniem imienia, nazwiska, zajmowanego stanowiska oraz służbowymi danymi kontaktowymi (adres e-mail, telefon).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej jako - "u.d.i.p.").każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 ).

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

Po myśli art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 u.d.i.p.), albo umorzyć postępowanie (art. 16 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) wydając decyzję administracyjną. W przypadku, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej lub informacja nie ma charakteru informacji publicznej odpowiedź organu na wniosek przybiera formę zwykłego pisma informacyjnego.

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji lub, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej.

Dla uznania bezczynności organu konieczne jest wobec tego ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (vide: wyrok NSA z 17 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 1236/22).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy bezspornym jest, że wniosek skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej został zaadresowany organu, który po myśli art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie ze wskazanym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Niewątpliwie Burmistrz [...] jest organem wykonawczym Gminy [...], a wobec tego zgodnie z przepisami u.d.i.p. ciąży na nim obowiązek udostępnienia informacji publicznej.

Przystępując następnie do oceny charakteru żądanej przez skarżącego informacji podkreślić trzeba, że co do zasady informacjami publicznymi są informacje o sprawach publicznych. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 5c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. Informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych jest zatem informacją publiczną. Dodać w tym miejscu trzeba, że art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530) określa zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi wskazując, iż wydatkowanie środków publicznych jest jawne. Zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych u.d.i.p. (vide wyrok NSA z dnia 10 października 2024 r. III OSK 1189/24). W tym stanie sprawy bezspornie żądana informacja, która dotyczy wydatkowania publicznych środków finansowych, ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Z akt sprawy wynika, że po wpływie wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ nie podjął żadnej czynności przewidzianej w u.d.i.p. zmierzającej do jego załatwienia. Dopiero w odpowiedzi na skargę na bezczynność organ ustosunkował się do treści wniosku oraz do działań skarżącego Stowarzyszenia wskazując, że w jego ocenie przedmiotowy wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

Zauważyć należy, że wobec bezspornych ustaleń, iż skarżący wnioskował o udostępnienie informacji publicznej, to obowiązkiem organu było udzielenie tej informacji w drodze czynności materialno-technicznej, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., bądź też odmowa jej udostępnienia w formie prawem przewidzianej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Informacja publiczna nie traci bowiem swojego publicznego charakteru z tego powodu, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje możliwości załatwienia sprawy poprzez milczące załatwienie wniosku w sytuacji, gdy strona wnioskuje o udostępnienie jej informacji mającej charakter informacji publicznej. Jeśli zatem organ stwierdzi, iż celem działania skarżącego nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania określonego organu do którego skarżący skierował swoje wnioski, to zajdą podstawy do stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, o czym organ obowiązany będzie orzec jednak w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p.(vide: wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt III OSK 1848/22, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Łd 79/25).

Powyższe uwagi prowadzą do stwierdzenia, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia w udostępnieniu informacji publicznej. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, że organ nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał również decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania, którego przedmiotem jest bezczynność organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jako przedwczesną należałoby uznać analizę zasadności stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę o nadużywaniu przez skarżące Stowarzyszenie prawa do informacji publicznej. Powyższe zagadnienie może być przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym decyzją o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na nadużywaniu prawa do informacji publicznej, a zatem w odrębnym postępowaniu.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym ukształtowanym na tle zjawiska nadużycia prawa do informacji publicznej. Wskazuje się w nim, że z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, iż zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Podkreśla się, że odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest, aby żądana informacja była informacją publiczną, a dopiero należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Podsumowując, dla kwalifikacji informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. irrelewantne jest nadużycie prawa do informacji publicznej. Przedstawione tu stanowisko prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23 , z 10 października 2024 r. III OSK 89/24 i III OSK 3112/24). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej.

Sąd w pełni aprobuje powyższe stanowisko i uważa, że argumentacja organu związana z nadużyciem prawa do informacji zaprezentowana na gruncie rozpatrywanej sprawy nie może być uznana za skuteczną wobec faktu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie bezczynności organu ustaleniu podlegał dopiero charakter żądanej informacji. W przekonaniu Sądu Burmistrz [...]winien był załatwić wniosek skarżącego według zasad określonych w u.d.i.p., czego bezspornie dotychczas nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Burmistrza [...]do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...]maja 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

W przekonaniu Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów. Nieudostępnienie informacji publicznej nie było przejawem złej woli organu, a wiązało się z prezentowaną przezeń odmienną wykładnią przepisów u.d.i.p. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

O kosztach postępowania sądowego należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu od skargi.



Powered by SoftProdukt