Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

Pismem z dnia [...] lipca 2025 r. E. M. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej, jako: organ lub Dyrektor MOPS) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.).

Skarżąca wniosła o:

1. uznanie, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej;

2. zakreślenie Dyrektorowi MOPS 14 dniowego terminu na załatwienie sprawy (art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.);

3. zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.;

4. uznanie, że bezczynność organu - Dyrektora MOPS nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.);

5. wymierzenie Dyrektorowi MOPS grzywny lub przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.;

6. rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym);

7. zasądzenie od organu - Dyrektora MOPS - na rzecz skarżącej zwrotu wszelkich kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 P.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. zwróciła się do Dyrektora MOPS o udzielenie informacji publicznej dotyczącej udostępnienia rejestru umów cywilnoprawnych nawiązanych pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...], a osobami fizycznymi i podmiotami gospodarczymi za okres: 2021 r., 2022 r., 2023 r., 2024 r., 2025 r., (do dnia sporządzenia odpowiedzi) wraz z przedmiotem wykonywanego dzieła/zlecenia oraz kwotą wynagrodzenia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. organ, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odmówił udostępnienie wnioskowanej informacji.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. uchyliło decyzję organu i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. Dyrektor MOPS udzielił skarżącej informacji niepełnej i nieadekwatnej, nie wyczerpując żądania zawartego we wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. Organ w piśmie nie tylko pominął kwestie żądanych kwot wynagrodzenia, ale również nie udostępnił informacji o wszystkich zawartych umowach cywilnoprawnych w latach 2021-2025 r., ograniczając się jedynie do umów części osób fizycznych i zatajając jednocześnie informacje m.in o zleceniobiorcach, będących podmiotami gospodarczymi.

Skarżąca podniosła, że zasada transparentności dotycząca dysponowania majątkiem publicznym została zapisana nie tylko w u.d.i.p., ale również w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. 1530 ze zm.), której art. 33 ust. 1 stanowi, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Ustawa ta w art. 34 ust. 1 pkt 3 i 8 przewiduje podawanie do publicznej wiadomości kwot wydatkowanych przez podmioty publiczne oraz podmiotów, którym te środki są przekazywane.

Zdaniem skarżącej organ pozostaje w bezczynności, a bezczynność ta ma charakter rażący. Okres zaniechania organu jest długotrwały, a zaniechanie jest celowe i zamierzone. Dyrektor MOPS od blisko pół roku czy to neguje żądania skarżącej czy też będąc zobligowanym przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy zgodnie z treścią wniosku - robi to w sposób niepełny. Uprawnionym zatem jest stwierdzenie o rażącym zaniedbaniu ze strony organu, ponieważ celowo i zamierzenie lekceważy stronę postępowania, a jego zachowanie świadczy o braku woli załatwienia sprawy oraz o celowym lub wynikającym z niedochowania należytej staranności utrudnianiu stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej.

Dyrektor MOPS w sposób istotny naruszył przepisy postępowania - do dnia sporządzenia skargi nie rozpatrując wniosku w całości, zgodnie z zawartym w nim żądaniem. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, i tym samym niewyczerpującej żądania (czytelnego) wniosku skarżącej, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art 13 ust. 1 u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchylając decyzję odmawiającą udostępnienie informacji publicznej wskazało, że organ powinien był udostępnić żądany rejestr umów bez zanonimizowania danych osób, z którymi umowy cywilnoprawne były zawierane. W związku z tym Dyrektor MOPS wydał skarżącej rejestr w formie zawierające imiona i nazwiska osób, które zawarły umowy z Ośrodkiem. Organ dodał, że żądany rejestr nie zawierał żadnych informacji o wynagrodzeniu. Został po prostu udostępniony w formie takiej, jaka była.

W skardze skarżąca zarzuciła po pierwsze brak ujawnienia wynagrodzenia poszczególnych osób, które zawarły umowy z MOPS w [...], po drugie brak w rejestrze umów z podmiotami gospodarczymi (firmami).

Dyrektor MOPS potraktował te zarzuty jako bezzasadne z uwagi na fakt, iż treścią pierwotnego wniosku skarżącej był jedynie rejestr umów cywilnoprawnych za lata 2021-2025, który został udostępniony skarżącej. Natomiast fakt, iż rejestr ten nie zawierał danych takich jak wynagrodzenie nie obligował Dyrektora MOPS do modyfikowania samego rejestru.

Odnośnie do danych podmiotów gospodarczych, które zawarły umowy z organem w przedmiotowym okresie, to dane te zostały udostępnione skarżącej już w odpowiedzi na jej pierwotny wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Tym nie mniej Dyrektor MOPS, zapoznając się z treścią skargi, działając zgodnie z zasadą budowania zaufania organów władzy publicznej do obywateli, potraktował część skargi jako nowy wniosek o udostępnienie informacji publicznych w zakresie kwot wynagrodzeń osób zawartych w wydanym już rejestrze oraz w zakresie informacji o umowach zawartych z podmiotami gospodarczymi w latach 2021- 2025 r. (wraz z ich wynagrodzeniami). Tym samym dane o wynagrodzeniach zostały udostępnione skarżącej jako załączniki do pisma z dnia [...] lipca 2025 r. wraz z przypasowaniem do konkretnej osoby, która w przedmiotowym okresie zawarła umowę z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Status Dyrektora MOPS jako podmiotu obowiązanego nie był kwestionowany przez strony i nie budzi wątpliwości Sądu (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz. U. z 2025 poz. 1214).

W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że żądana przez skarżącą we wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. informacja ma charakter informacji publicznej. Sąd podziela to stanowisko. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. zwróciła się do Dyrektora MOPS o udzielenie informacji publicznej dotyczącej udostępnienia rejestru umów cywilnoprawnych nawiązanych pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...], a osobami fizycznymi i podmiotami gospodarczymi za okres: 2021 r., 2022 r., 2023 r., 2024 r., 2025 r., (do dnia sporządzenia odpowiedzi) wraz z przedmiotem wykonywanego dzieła/zlecenia oraz kwotą wynagrodzenia.

Niewątpliwie żądane informacje mieszczą się w zakresie pojęcia informacji publicznej, w szczególności jako informacje o majątku, którym dysponuje podmiot zobowiązany (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.) oraz o trybie działania podmiotu zobowiązanego (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). W konsekwencji organ był zobowiązany do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od dnia wniesienia wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., chyba że zachodziły okoliczności uzasadniające wydanie decyzji odmownej (np. ze względu na ochronę wartości określonych w przepisach art. 5 u.d.i.p., czy ze względu na przetworzony charakter informacji publicznej, w przypadku, gdy za jej udzieleniem nie przemawia szczególnie istotny interes publiczny – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Z akt tej sprawy wynika, że w wyniku rozpoznania wniosku dostępowego skarżącej organ udostępnił skarżącej kopię rejestru umów z osobami fizycznymi (zanonimizowany) i kopię rejestru z podmiotami gospodarczymi, prowadzone przez MOPS w [...] za wskazany we wniosku okres. Udostępnione rejestry nie zawierały kwot wynagrodzenia. Jednocześnie organ wydał decyzję w dniu [...] lutego 2025 r., którą odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie przedstawienia danych osobowych osób fizycznych, które nawiązały umowy o charakterze cywilnoprawnym w okresie od 2021 roku do 2025 roku.

Opisane czynności został wykonane w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku dostępowego.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławczy w [...] – po rozpoznaniu odwołania skarżącej – decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. uchyliło decyzję Dyrektora MOPS i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wyjaśniając, że organ powinien był udostępnić żądany rejestr umów bez zanonimizowania danych osób fizycznych, z którymi umowy cywilnoprawne były zawierane.

Wskazana decyzja wraz z aktami sprawy została przekazana do Dyrektora MOPS w dniu [...] czerwca 2025 r. (data prezentaty).

Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2025 r., a więc mieszcząc się w 14 dniowym terminie, organ udostępnił skarżącej kopię rejestru umów z osobami fizycznymi za okres 2021 r. do 2025 r.

Opisana sekwencja zdarzeń wskazuje, iż organ nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku dostępowego skarżącej gdyż żądane informacje publiczne udostępnił mieszcząc się w terminach wynikających z u.d.i.p.

Dodać trzeba, że rejestry umów z osobami fizycznymi i z podmiotami gospodarczymi nie zawierają zapisów o kwotach wynagrodzenia. Dlatego też wykonując zobowiązanie jakie leżało na organie w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r., który dotyczył rejestru umów, a nie informacji o umowach, Dyrektor MOPS prawidłowo udostępnił skarżącej kopie z rejestrów. W ramach tego konkretnego wniosku dostępowego nie było podstaw do podejmowania przez organ innych działań. Postępowanie w trybie u.d.i.p. jest postępowaniem wnioskowym i podmiot zobowiązany nie ma żadnych kompetencji do modyfikowania wniosku czy jego uzupełniania. Wniosek skarżącej był jednoznaczny, nie wymagał sprecyzowania.

W okolicznościach tej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga na bezczynność Dyrektora MOPS pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Wyjaśnić jednak należy, że z akt sprawy wynika, że organ wychodząc naprzeciw oczekiwaniom skarżącej, część skargi z dnia [...] lipca 2025 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie potraktował jako nowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kwot wynagrodzeń osób fizycznych i podmiotów gospodarczych widniejących w przedmiotowych rejestrach za lata 2021 – 2025 i przy piśmie z dnia [...] lipca 2025 r. udostępnił skarżącej żądane informacje.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.