Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S w W. na decyzję S sp. z o.o. w K. z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Stowarzyszenie S zaskarżyło decyzję Sp. z o.o. "S" w K. z 11 kwietnia 2022 r. o numerze [...]. Decyzją tą Spółka odmówiła Stowarzyszeniu udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z jej uzasadnienia, Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem o udzielenie mu następujących informacji:

1 - o sumie wydatków poniesionych przez "S" w związku z organizacją/ patronatem imprezy – "Sylwestrowa Moc Przebojów 2021" - na "S" w C., która odbyła się 31 grudnia 2021 r.,

2 - z jakich źródeł pochodziły środki finansowe na pokrycie wskazanych powyżej kosztów,

3 - o udostępnienie skanów umów związanych z patronatem nad imprezą zawartych przez S z podmiotami zewnętrznymi,

4 - o udostępnienie regulaminu imprezy,

5 - czy "S" otrzymał w 2021 r. dofinansowanie/dotację od Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]?, jeśli tak, to o wskazanie przekazanych kwot oraz celu, na który zostały przeznaczone.

Stowarzyszenie uzyskało informacje wskazane w pkt 1,2,4 i 5, natomiast zaskarżona do Sądu decyzja dotyczy odmowy udzielenia informacji z pkt 3. Odmowę tę Spółka uzasadniła koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy i powołała się na przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej w skrócie jako "u.d.i.p.") w zw. z przepisem art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. z dnia 16 maja 2019 r. Dz.U. z 2019 r. poz. 1010). Spółka stwierdziła, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, przez którą rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Dla przypisania danej informacji walorów tajemnicy przedsiębiorcy wymagane jest spełnienie przesłanki materialnej - związanej z zawartością informacji, jak i przesłanki formalnej - podjęcie przez przedsiębiorcę stosownych działań dla skutecznego ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na zaistnienie omawianej tajemnicy. Obydwie te przesłanki zostały w sprawie spełnione. Umowa, której kopii domaga się Stowarzyszenie została zabezpieczona klauzulą poufności, a nadto firma, z którą ją zawarto - M Sp. z o.o. nie zrezygnowała z prawa do zachowania tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ulega również wątpliwości wartość ekonomiczno-negocjacyjna danych ujętych w przedmiotowej umowie.

W skardze na tę decyzję Stowarzyszenie zarzuciło Spółce naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167, dalej jako: "MPPOiP") w zakresie jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to władcze ograniczenie prawa do aktywnego poszukiwania i otrzymywania informacji,

2) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej przez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,

3) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm., dalej jako: "EKPCz") w zakresie, w jakim z konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, przez niezastosowanie, a tym samym ograniczenie prawa do informacji i debaty publicznej,

4) art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy i wydaniu nieuzasadnionej decyzji administracyjnej ograniczającej prawo do informacji,

5) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż zawarcie w treści umowy postanowienia o zachowaniu jej treści w poufności stanowi wystarczającą podstawę do ograniczenia prawa do informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy,

6) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o wymogu zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, a nadto obligują organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu obywateli, a nadto obligują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - przez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym brak wyjaśnienia przesłanek formalnych i materialnych ograniczenia dostępu do informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy oraz nieprzeprowadzeniu właściwej analizy stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy.

W uzasadnieniu swej skargi Stowarzyszenie stwierdziło, że organ nie wykazał w zaskarżonej decyzji jakoby charakter poszczególnych informacji objętych wnioskiem stanowił o objęciu ich tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje te pozbawione są waloru gospodarczego, a nadto nie odnoszą się do konkretnych aspektów organizacyjnych czy technologicznych przedsiębiorstwa. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje dlaczego dana informacja, objęta żądaniem wniosku, winna podlegać tajemnicy przedsiębiorstwa.

Stowarzyszenie stwierdziło jednocześnie, że celem społecznej kontroli wykonywanej na podstawie u.d.i.p. jest zapewnienie transparentności wszystkich tych podmiotów, które gospodarują środkami publicznymi, które pochodzą z podatków uiszczanych przez obywateli. Błędnym jest zatem rozumienie, że zakres społecznej kontroli ma obejmować jedynie władze publiczne, ale już nie te podmioty, które wydają środki publiczne. Urzeczywistnieniem konstytucyjnego prawa do informacji jest właśnie społeczna kontrola działań również takich podmiotów jak "S".

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Spółka wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W obronie swego stanowiska odwołała się do wyroku WSA w Gliwicach z 15 marca 2022 r., sygn. akt III SA/GI 1770/21, którym Sąd rozstrzygał podobne zagadnienie - ujawnienie umów zawartych przez Spółkę z ambasadorami S oraz ich wynagrodzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga jest nieuzasadniona.

Poza sporem jest, że Spółka z o.o. "S" jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego – Województwo [...] – ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.).

Idąc dalej tym tropem, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Co z tego wynika. Otóż, czym innym jest żądanie udostępnienia informacji publicznej, jako przekazania informacji o faktach, a czym innym udostępnienie dokumentu (porównaj w tym zakresie wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1939/19, dostępny w Bazie Orzeczeń na nsa.gov.pl). W tym drugim przypadku ustawa przewiduje - wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2), udostępnienie treści i postaci dokumentu urzędowego (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p.) W obydwu przypadkach możemy przyjąć, że dopuszczalne jest domaganie się skanu dokumentu urzędowego, bo to czyni zadość żądaniu wglądu w dokument, jak również udostępnienia treści i postaci dokumentu urzędowego. W obydwu przypadkach chodzi jednak o dokument urzędowy, czyli treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Dokument, którego udostępnienia w formie skanu domaga się Stowarzyszenie, nie jest dokumentem urzędowym, ponieważ złożone pod nim oświadczenie woli nie pochodzi od funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Definicję funkcjonariusza publicznego zawiera art. 115 § 13 Kodeksu karnego i prezes zarządu Spółki "S" nie jest tego rodzaju funkcjonariuszem.

Nie przekreśla to prawa Stowarzyszenia do domagania się informacji o sposobie wydatkowania przez Spółkę pieniędzy publicznych, jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, ale nie w tej formie, czyli udostępnienia umowy zawartej z podmiotem "prywatnym", bo w takim przypadku funkcja kontrolna wykonywana zgodnie z przepisami u.d.i.p. kieruje się nie na podmiot publiczny, a prywatny i nie dotyczy kwestii – ile podmiot publiczny wydał na określony cel, co byłoby zgodne z ustawą, a ile podmiot prywatny "wziął" za wykonanie umowy, co się w niej nie mieści.

Stowarzyszenie uzyskało informacje na pytania o: wydatki poniesione przez Spółkę na organizację/patronat imprezy sylwestrowej, o źródło finansowania tych wydatków, o regulamin imprezy, o to, czy Spółka otrzymała dofinansowanie z Urzędu Marszałkowskiego Województwa , a jeśli tak, to na co zostało wydane, i to pozostaje w zgodzie z przepisami u.d.i.p. Udostępnienie natomiast skanów umów, a więc pełnej ich treści, zawartych z podmiotem, który nie podpada pod regulację tej ustawy spotkało się ze słuszną odmową ze strony Spółki. Jest to umowa handlowa, cywilno-prawna pomiędzy uczestnikami obrotu, żaden dokument urzędowy. Odmowa udzielenia tego dokumentu, bez względu na to, czy zawiera tajemnicę przedsiębiorcy, czy nie, była uzasadniona.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U z 2022 r., poz. 329).