Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Trzebnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 19 października 2025 r. I. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Trzebnicy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Trzebnicy do rozpoznania wniosku; IV. oddala skargę dalej idącą; V. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Trzebnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargą z dnia 18 XI 2025 r. M. B. (dalej "skarżąca") zakwestionowała bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Trzebnicy (dalej jako "PPIS") w rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 X 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniesiono o: stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie PPIS do rozpatrzenia wniosku, wymierzenia grzywny oraz zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca wnioskiem z 19 X 2025 r. wystąpiła do PPIS o udzielenie określonych informacji (22 pytania) dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych. Do chwili wniesienia skargi odpowiedź nie została udzielona.

W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie oddalenie skargi. Podniósł, że wniosek wpłynął dnia 23 X 2025 r., on zaś udzielił żądanych informacji pismem z dnia 1 XII 2025 r., zaraz po otrzymaniu skargi i uprzedniej weryfikacji spraw w systemie EZD. Nadmienił, że sprawa ma związek z egzekwowanym przez PPIS obowiązkiem szczepiennym wobec dziecka skarżącej. Zaznaczył, że wcześniej skarżąca - pismem z 10 II 2025 r. - również występowała z żądaniem informacji (12 pytań), które częściowo pokrywają się z aktualnym wnioskiem. PPIS wyjaśnił, że do jego urzędu wpływają wnioski w masowej liczbie, przez co wniosek skarżącej został przeoczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zakresem sądowej kontroli objęte jest zatem także postępowanie organu w zakresie realizacji prawa dostępu do informacji, w tym informacji publicznej unormowanej w ustawie z dnia 6 IX 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.), dalej: "UoDIP".

Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok NSA z 11 III 2015 r., I OSK 934/14 - CBOSA).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 UoDIP, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do art. 2 ust. 1 UoDIP, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. W myśl zaś art. 13 ust. 1 UoDIP, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych. Tego rodzaju informacja jako dotycząca danych publicznych (6 ust. 1 pkt 4 UoDIP) podlega udostępnieniu w trybie przepisów UoDIP.

W okolicznościach sprawy PPIS wprawdzie udostępnił żądane informacje, jednak uczynił to po upływie ustawowego 14-dniowego terminu. Wniosek wpłynął do PPIS w dniu 23 X 2025 r., zaś informacji udzielono w dniu 1 XII 2025 r. Wystąpiła więc tu bezczynność rozumiana jako nierozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie.

Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W niniejszym przypadku bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do rozpatrzenia w określonym terminie wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa), skoro PPIS rozpatrzył już ten wniosek i udzielił informacji pismem z dnia 1 XII 2025 r. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do działania byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do rozpatrzenia wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 ppsa). Należy przy tym podkreślić, że zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości nawet wówczas, gdy ten stan już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności). Zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że jeśli z uwagi na wydanie żądanego aktu, nie jest możliwe zobowiązanie do jego wydania, to w tym zakresie postępowanie ze skargi na bezczynność podlega umorzeniu. W zakresie zaś stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu rozstrzygnięcia organu, skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 ppsa (zob. wyrok NSA z 18 I 2019 r., II OSK 2401/18 – publ. CBOSA).

Jak wynika z informacji udzielonej przez PPIS pismem z 1 XII 2025 r., udzielono skarżącej odpowiedzi w zakresie pytań, co do których PPIS posiadał informacje. Nie odpowiedziano na pytania zawarte w pkt. 3, 5-8, 11, 13-17 oraz 19-21, bowiem wykraczały one poza obszar posiadanej przez PPIS informacji oraz dotyczyły działalności innych organów i instytucji. Należy zaznaczyć, w świetle art. 4 ust. 3 UoDIP, obowiązek udostępnienia przez dany podmiot informacji publicznej dotyczy wyłącznie informacji będącej w jego "posiadaniu".

Stosownie do art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynny będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z 17 XI 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z 8 III 2017 r., I OSK 1925/16 – CBOSA).

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie PPIS nie wykazywało znamion złej woli czy celowego ograniczania prawa jednostki do informacji o sprawach publicznych, a stanowiło konsekwencję przeoczenia. Przekroczenie ustawowego terminu na udzielenie informacji nie było przy tym znaczne.

Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 X 2017 r., II OSK 1769/17, publ. CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku

z 23 V 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA).

W konsekwencji grzywna może być wymierzona w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego.

W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością wymierzenia grzywny. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.