Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty [...] do załatwienia wniosku J. M. z dnia [...] listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty [...] na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J. M. 7 stycznia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty Kazimierskiego, wskazując że pomimo złożenia wniosku z 23 listopada 2025 r. nie udzielono mu żądanej informacji publicznej dotyczącej działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od 15 maja 2025 r. oraz przesłania elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, wysłanych oraz otrzymanych

w związku z tymi działaniami.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku

z 23 listopada 2025 r. (pkt 1) oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2. art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pierwszego dnia roboczego po 14 dni od złożenia wniosku, czyli 8 grudnia 2025 r. Wyjaśniła, że w terminie wynikającym z przepisów, jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił mi informacji oraz dokumentacji, o którą wnioskowała. Co więcej organ nie zareagował w jakikolwiek sposób na jej wniosek.

W odpowiedzi na skargę z 21 stycznia 2026 r. organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. o umorzenie postępowania, albowiem stało się bezprzedmiotowe. Starosta wyjaśnił m.in., że 12 stycznia 2026 r. przesłał stronie wszystkie informacje objęte wnioskiem, zatem skarga na bezczynność organu stała się bezprzedmiotowa. Otóż informacje, o które zwrócił się z prośbą skarżący zostały mu zatem w całości przekazane. Nie stało się to jednak w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż organ nie uruchomił tej procedury

z uwagi na niejasny temat, jakim prośba o informacje była opatrzona. Nadto wyjaśnił, że na skrzynkę mailową do starostwa powiatowego wpływa dziennie około 120 maili. Są to wiadomości najczęściej o charakterze komercyjnym, reklamowym, podmioty z obszaru powiatu albo i spoza oferują swoje usługi, towary, często na zasadzie wysyłki maili do masowy odbiorców.

W piśmie procesowym z 22 marca 2026 r. skierowanym skarżący odnosząc się do argumentacji organu przedstawionej przez organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że udostępniono mu wnioskowaną informację. Jednocześnie zmodyfikował punkt 1 petitum skargi i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie

w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie

i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie

w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku,

o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.

W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.

Odnosząc się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę należy wskazać, że, że brak wniesienia - przed złożeniem skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - ponaglenia nie jest brakiem formalnym skargi, o jakim mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. W postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a.

(z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., pozostającym poza granicami rozpoznawanej sprawy), w związku z czym nie ma w takim postępowaniu obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność (art. 37 K.p.a.). Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 4287/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1917/18, dostępny w CBOSA).

W niniejszej sprawie w piśmie (wiadomości e-mail) z 23 listopada 2025 r. (k. 9 akt sądowych), skierowanym drogą elektroniczną do Starosty Kazimierskiego, skarżący wniósł o przesłanie mu informacji dotyczącej działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od 15 maja 2025 r.

Nie budzi wątpliwości sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zaś Starosta Kazimierski – jako organ władzy publicznej – był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy),

w rezultacie czego udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadach

i w trybie określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ

w odpowiedzi na skargę podniósł, że nie uruchomił procedury udostępnienie informacji w trybie ww. ustawy z uwagi na niejasny temat opatrzenia prośby o informacje

z 23 listopada 2025 r. Nadto wyjaśnił, że na skrzynkę mailową do starostwa powiatowego wpływa dziennie około 120 maili, zaś żądana informacja końcowo została skarżącemu udzielona nie w trybie ww. ustawy w dniu 12 stycznia 2026 r.

W świetle art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. warunkiem powstania po stronie organu władzy publicznej obowiązku udostępnienia określonej informacji publicznej jest skuteczne złożenie wniosku. Nie dotyczy to jedynie informacji, które

z mocy prawa podlegają publikacji w Biuletynie informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 ww. ustawy) – powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania.

Odnosząc się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że skuteczność zgłoszenia żądania udostępnienia informacji publicznej nie może być oceniana według reguł obowiązujących w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła bowiem do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku - poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, a wobec braku szczególnych wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16, dostępny w CBOSA).

Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była typowa informacja o sprawach publicznych (czego zresztą organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie Starosta Kazimierski zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy

o dostępie do informacji publicznej. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 23 listopada 2025 r., a następnie – w terminie 14 dni,

o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – nie udostępniono skarżącemu żądanej informacji.

Istotne w niniejszej sprawie jest, że organ dopiero w piśmie (widomości e-mail) z 12 stycznia 2026 r. (k. 8 akt sądowych), a zatem już po upływie ww. terminu z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego 23 listopada 2025 r., informujący o organizacji ruchu na drodze nr [...] i dacie jej wprowadzenia. Powyższą okoliczność skarżący przyznał w piśmie procesowym z 22 marca 2026 r. skierowanym wskazując, że organ udostępnił mu wnioskowaną informację. Sąd uznał zatem, że w tym zakresie doszło do (skutecznego) cofnięcia skargi w trybie art. 60 p.p.s.a., co w świetle art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowało konieczność umorzenia postępowania odnośnie zobowiązania do załatwienia wniosku (pkt I wyroku).

Umorzenie postępowania sądowego w części, nie zwalniało jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Przede wszystkim – udzielając informacji po terminie – organ dopuścił się bezczynności, o czym sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Zdaniem sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 23 listopada 2025 r., na który organ odpowiedział pismem z 12 stycznia 2026 r. – przekraczając 14 – dniowy ustawowy termin, co spowodowane było błędem w odczytaniu (pominięciu), a następnie zakwalifikowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ze względu na powyższe są stwierdził w punkcie II wyroku, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.