![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Prezes Sądu, Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, II SAB/Łd 205/25 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-02-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Łd 205/25 - Wyrok WSA w Łodzi
|
|
|||
|
2025-12-17 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi | |||
|
Beata Czyżewska Marcin Olejniczak Tomasz Porczyński /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Prezes Sądu | |||
|
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2026 poz 143 art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Dnia 25 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2026 roku sprawy ze skargi Fundacji "I." z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w P. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego w P. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 1 listopada 2025 roku; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w P. na rzecz strony skarżącej Fundacji "I." z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc |
||||
|
Uzasadnienie
W dniu 30 listopada 2025 r. Fundacja "I." z siedzibą w W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie wniosku skarżącej z 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku z 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy, 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 1 listopada 2025 r. wniosła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu. Do dnia złożenia niniejszej skargi skarżąca nie otrzymała od organu żadnej korespondencji w przedmiocie złożonego wniosku. Skarżąca wyjaśniła, że przyjmując jako datę wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu pierwszy dzień roboczy po dniu złożenia wniosku – 3 listopada 2025 r. – przyjąć należy, że ustawowy termin na udostępnienie informacji publicznej upłynął 17 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w P. wniósł o oddalenie skargi. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 1 listopada 2025r. przekazanym drogą elektroniczną skarżąca skierowała do Sądu Okręgowego w P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu. W odpowiedzi na powyższy wniosek, 13 listopada 2025 r. organ przygotował żądaną informację, jednakże została ona udostępniona skarżącemu dopiero 1 grudnia br. Jednocześnie organ przyznał, że doszło do tego z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu. Przyczyną opóźnienia był błąd pracownika obsługującego platformę ePUAP. Informacja podlegająca udostępnieniu została bowiem przygotowana w ustawowym terminie, niemniej jednak nie została ona wysłana w sposób prawidłowy. Wynika to z faktu, że pracownik wysłał ePUAP-em odpowiedź tworząc ją w systemie i wybierając pole "wyślij do instytucji", podczas gdy system traktuje fundacje jako osoby fizyczne. W tej sytuacji system e-PUAP nie doręczył wiadomości zwracając ją do nadawcy, czego już pracownik nie zauważył. Stąd też, w dacie wpływu skargi do Sądu, odpowiedź na informację publiczną została ponownie wysłana do skarżącego w tym samym dniu. Odnosząc się do zarzutów skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w zakresie udostępnienia informacji publicznej organ stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że skarga na bezczynność podlega oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi do sądu. W przypadku natomiast udzielenia wnioskodawcy żądanych informacji już po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd – postępowanie winno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Fundacji "I." z siedzibą w W. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, co już wyżej wskazano przedmiotem skargi Fundacja "I." z siedzibą w W. uczyniła bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie wniosku skarżącej z 1 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny jej dopuszczalności pod kątem zachowania warunków formalnych do jej wniesienia. Jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 59 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa ani ponaglenie (por. wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/1; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 września 2014 r., II SAB/Łd 103/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należało uznać, że skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. Zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi. Wspomniana wykładnia pojęcia informacji publicznej opiera się przede wszystkim na treści art. 61 Konstytucji RP, wskazującego jako kryterium udostępniania informacji, czy dotyczy ona działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne. Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4). Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może: 1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi); 2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej; 4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udostępnia informację niepełną, czy też niezgodną z wnioskiem. Nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi bowiem, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w P. jest podmiotem obowiązanym na gruncie powołanej ustawy do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodzić się również należy ze skarżącą, że żądana w jej wniosku z 1 listopada 2025 r. informacja nosi cechy informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5 u.d.i.p. Informacja, której udostępnienia skarżąca zażądała odwołuje się bowiem wprost do osób sprawujących funkcje kierownicze, nadzorcze, reprezentacyjne i organizacyjne w organie władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Powyższe okoliczności nie były również kwestionowane przez organ administracji. W realiach rozpoznawanej sprawy zaistniała sytuacja tego rodzaju, że w dacie wnoszenia skargi organ pozostawał w bezczynności, gdyż mimo upływu terminu 14 dni, liczonego od daty złożenia wniosku organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej. Organ przygotował co prawda odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jednak jak sam przyznał z powodu błędu pracownika obsługującego platformę e-PUAP informacja podlegająca udostępnieniu nie została skutecznie wysłania do adresata. Organ zorientował się o tym dopiero wtedy, gdy otrzymał skargę na bezczynność w omawianym zakresie i niezwłocznie po ujawnieniu przedmiotowego zdarzenia, informacja została udostępniona skarżącej w sposób prawidłowy. Niemniej jednak tego typu sytuacje obciążają organ administracji i świadczą o jego bezczynności. W orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów, a więc na podmioty korzystające z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej. Tym samym ryzyko wysłania przez pracownika organu do wnioskodawcy wiadomości w sposób nieodpowiadający wymogom systemu ePUAP obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę i bezsprzecznie stanowi o bezczynności organu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom organu żądana informacja publiczna nie została skarżącej udostępniona w ustawowym terminie. O dacie udostępnienia informacji publicznej nie świadczy bowiem moment przygotowania (opracowania i podpisania przez osobę uprawnioną) odpowiedzi na wniosek w omawianym przedmiocie, lecz moment wysłania tej odpowiedzi w sposób umożliwiający wnioskodawcy jej odebranie i zapoznanie się z jej treścią. W sytuacji zatem, gdy wiadomość przeznaczona dla skarżącej została zwrócona do nadawcy na skutek błędnego działania pracownika, nie może być mowy o udostępnieniu informacji publicznej. W związku z tym żądanie oddalenia skargi jest bezpodstawne, gdyż w momencie jej wniesienia, informacja publiczna nie została jeszcze skarżącej udostępniona. Skoro jednak, po wniesieniu skargi na bezczynność organ udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną, to oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd, stan bezczynności organu już nie istniał. W takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, ogranicza się do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi. Natomiast stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje Sąd do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ nie zignorował wniosku skarżącej, lecz na skutek błędów pracownika organu doszło w konsekwencji do niezamierzonej bezczynności. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność organ tkwił w błędnym przekonaniu, że podjął wyczerpujące działanie w celu rozpatrzenia wniosku. Zgodzić się więc trzeba, że działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji publicznej nie można zatem oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Opóźnienie w załatwieniu wniosku było bowiem wyłącznie wynikiem błędu (przeoczenia) pracownika organu. Dlatego nie sposób uznać, że mamy tutaj do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo. Wobec powyższego, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdzając bezczynność organu uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Udostępnienie skarżącej przez organ administracji informacji publicznej po wniesieniu skargi oznacza, że zobowiązanie do załatwienia jej wniosku z 1 listopada 2025 r. stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd w pkt 2 wyroku, umorzył postępowanie we wskazanym zakresie. O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 wyroku. Na koszty te składa się kwota uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. |
||||