Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala

Decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r. Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: (...)WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. -Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 (dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) (dalej: PINB (...)) z dnia (...) grudnia 2011 r. nr (...) umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu budynku mieszkalnego przy (...) w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że zostało ono zainicjowane pismem Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w W. z dnia (...) stycznia 2010 r. informującym o samowolnym montażu masztu antenowego na dachu budynku. W związku z uzyskaniem takiej informacji PINB (...) w dniu (...) marca 2010 r. przeprowadził oględziny zamontowanego masztu antenowego anteny krótkofalarskiej na w/w nieruchomości. Podczas oględzin stwierdzono "zainstalowanie masztu antenowego o średnicy o 50,00 mm i wysokości około 4,80 m na kominie budynku (wysokości 75 cm) ".

W związku z powyższym PINB (...) zawiadomieniem z dnia (...) kwietnia 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej montażu anteny krótkofalowej o wysokości około 4,80 m na kominie o wysokości 75,00 cm budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy (...) w W..

Następnie postanowieniem z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...) organ nałożył na M. N. obowiązek przedstawienia dokumentów wymaganych na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W wyniku nie wykonania tych obowiązków PINB (...) decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) nakazał M. N. rozbiórkę masztu antenowego anteny krótkofalarskiej o średnicy 0 50,00 mm oraz wysokości -4,80 111 zainstalowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej na kominie o wysokości 75,00 cm budynku przy (...) w W..

W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji (...)WINB decyzją z dnia z dnia (...) kwietnia 2011 r. nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu wspomnianego wyżej budynku mieszkalnego.

Następnie postanowieniem PINB (...) nr ()...

z dnia (...) sierpnia 2011 r. nałożył na M. N. obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu budynku mieszkalnego przy (...) w W..

Decyzją z dnia (...) grudnia 2011 r. nr (...) PINB (...) umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu budynku mieszkalnego przy (...) w W.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji złożone przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. (...)WINB wskazał przede wszystkim, że właściwym trybem prowadzenia postępowania w sprawie montażu anteny krótkofalowej na dachu budynku jest tryb art. 50-51 Prawa budowlane. Organ zauważył, że tryb ten ma zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b Prawa budowlanego a postępowanie w trybie 51 Prawa budowlanego powinno być prowadzone w przypadku, gdy brak jest zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. (...)WINB podkreślił również, że organ nadzoru budowlanego na podstawie powyższych przepisów zobowiązany jest w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i dopiero, gdy stwierdzi brak możliwości doprowadzenia danych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 może zastosować bardziej rygorystyczny art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W sytuacji, kiedy organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, opinii technicznych czy ekspertyz stwierdzi brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem umarza decyzja postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe. Przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego nie przewidują wydania decyzji, w sytuacji braku podstaw do nałożenia obowiązków, jednakże musi zostać zakończone poprzez wydanie przez właściwy organ decyzji, dlatego – w ocenie organu, który powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1682/04) - zasadne jest zakończenie wszczętego postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe.

(...)WINB powołał się również na art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Jak wskazał organ przedmiotowy maszt antenowy stanowi urządzenie o wysokości 4,5 m zainstalowane na dachu budynku przy (...) w W.. Z tego powodu nie może mieć zastosowania art. 49b Prawa budowlanego, który dotyczy wybudowania i budowy obiektu lub jego części bez wymaganego zgłoszenia łub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Organ II instancji zauważył, że inwestor przedłożył, zgodnie z obowiązkiem nałożonym postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) ocenę techniczną robót wykonanych przy montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu budynku mieszkalnego przy (...) w W. sporządzoną w listopadzie 2011 r., która wskazuje w sposób jednoznaczny na prawidłowość wykonanych robót oraz brak występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż organy nadzoru budowlanego nie zbadały prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ podniósł, że zgodnie uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10 przepis art. 51 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jednocześnie (...)WINB zauważył, że kwestie domniemanego naruszenia mienia należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej należy rozpatrywać w postępowaniu cywilnym przed właściwym sądem powszechnym.

Powyższa decyzja (...)WINB z dnia (...) stycznia 2012 r. Nr (...) stała się przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze Wspólnota zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego w postaci art. 51 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie w sprawie polegające na niepodjęciu decyzji zmierzającej do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie decyzji zobowiązującej do demontażu anteny krótkofalarskiej, do której wydania organ był zobowiązany;

2. przepisu prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie w sprawie polegające na niewymaganiu złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane;

3. przepisów prawa procesowego w postaci art. 6 w zw. z art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji w z pominięciem ww. przepisów prawa materialnego;

4. przepisów prawa procesowego w postaci art. 77 § 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie polegające na braku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pod kątem oceny, czy zostały udowodnione istotne okoliczności sprawy poprzez niezbadanie posiadania przez inwestora tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niezastosowanie polegające na braku wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przy wydaniu decyzji.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że w postępowaniu administracyjnym organy skupiły się wyłącznie na kwestiach technicznych dotyczących wybudowanej anteny krótkofalarskiej na dachu budynku przy (...), pomijając zupełnie fakt, iż inwestor nie miał tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Wspólnoty taka argumentacja może prowadzić do obejścia prawa i daje możliwość budowania obiektów gdziekolwiek, jeśli są wybudowane zgodnie z warunkami technicznymi przewidzianymi dla tego rodzaju obiektów.

Skarżąca wskazała, że organ błędnie zastosował dyspozycję art. 51 Prawa budowlanego poprzez niepodjęcie merytorycznej decyzji w sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 nakazującej demontaż anteny krótkofalarskiej zamontowanej na dachu budynku przy (...) w W. oraz błędnie zastosował normę z art. 51 ust. 1 pkt. 2 wskazując iż dane roboty budowlane są zgodne z prawem, w ogóle nie badając czy inwestor dysponował prawem do władania nieruchomością na cele budowane. Wskazała, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W związku z powyższym Skarżąca zauważyła, że została również naruszona dyspozycja art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tych przepisów polegające na niewymaganiu złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego prowadziły w niniejszej sprawie postępowanie we właściwym trybie tj. art. 50-51 Prawa budowlanego.

W hipotezie art. 50 Prawa budowlanego mieszczą się obiekty niewymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także roboty budowlane, które wprawdzie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jednakże nie mogą zostać uznane za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Będą to roboty budowlane nie będące budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (tj. wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudową, rozbudową, nadbudową obiektu budowlanego), a zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Z definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego wynika, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Z kolei przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że tryb określony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma zastosowanie m. in. do legalizacji robót budowlanych, które wprawdzie są wykonywane bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, (w warunkach samowoli budowlanej), jednakże nie dotyczą obiektu budowlanego, czyli - stosownie do treści art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 1 lit a), budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit b), ani też obiektu małej architektury (art. 3 pkt 1 lit c).

Biorąc powyższe pod uwagę (...)WINB właściwie zwrócił również uwagę na regulację zawartą w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że maszt antenowy stanowi urządzenie o wysokości 4,5 m zainstalowane na dachu budynku przy (...) w W. W rezultacie do masztu tego nie może mieć zastosowania art. 49b Prawa budowlanego, który dotyczy wyłącznie wybudowania i budowy obiektu lub jego części bez wymaganego zgłoszenia łub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie wezwania inwestora do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co powinno skutkować w rezultacie nakazem rozbiórki należy przede wszystkim zwrócić uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10. Zgodnie z jej treścią "Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." Nie ulega wątpliwości, że uchwała wiąże skład rozpoznający niniejszą sprawę. Stosownie zaś do treści art. 269 § 1 ppsa jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podzieliłby stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zobowiązany byłby do przedstawienia powstałego zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W konsekwencji powyższego rozważania i spór wokół kwestii możliwości nałożenia obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych w trybie art. 51 Prawa budowlanego są bezprzedmiotowe.

Należy podkreślić, że organy nadzoru budowlanego podjęły w granicach swojej właściwości odpowiednie czynności zmierzające do ustalenia czy montaż masztu antenowego nie spowodował ewentualnych zagrożeń w rozumieniu Prawa budowlanego, a zatem przede wszystkim w zakresie techniczno-budowlanym, w rezultacie czego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) na inwestora nałożony został obowiązek przedstawienia odpowiedniej oceny technicznej. Z przedłożone j przez inwestora oceny robót wykonanych przy montażu masztu antenowego anteny krótkofalowej na dachu budynku mieszkalnego przy (...) w W. sporządzonej w listopadzie 2011 r., wynika, że roboty montażowe zostały wykonane w sposób prawidłowy i nie powodują żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa.

W związku z powyższym brak było podstawy prawnej do wydania określonej decyzji administracyjnej w odniesieniu do M. N., w tym decyzji nakazującej rozbiórkę masztu. Należy w tym miejscu podkreślić, że nie każdy przejaw działalności człowieka objęty jest reglamentacją prawa administracyjnego, w tym przepisów Prawa budowlanego. Prawidłowość twierdzenia organu wskazującego na właściwość sądu powszechnego w postępowaniu dotyczącym ochrony mienia należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej potwierdza chociażby wyrok Sądu Rejonowego dla (...) z dnia (...) marca 2011 r., sygn. akt (...) oddalający powództwo M. N. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej o nakazanie respektowania praw nabytych wraz z wnioskiem o zabezpieczenie. W sytuacji, w której organ nie ma podstaw do orzekania w oparciu o przepisy prawa materialnego i możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego uprawniony jest do umorzenia postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.