Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata D. R. – K. Kancelaria Adwokacka ul. [ ] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.

Decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R. K. (dalej: skarżącego) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 roku, Nr [...], odmawiającej skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy kategorii B, działając na podstawie art. 18 z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 131, ze zm.), § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012 r., poz. 1005 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Skarżącemu odebrano prawo jazdy w dniu 18 lutego 2007 r. jako podejrzanemu o kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Prokurator Prokuratury Rejonowej (utrzymanym w mocy przez Prokuratora Okręgowego) postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r. zatrzymał skarżącemu prawa jazdy. W dniu 31 maja 2007 r. Prokuratura Rejonowa skierowała akt oskarżenia do Sądu Rejonowego Wydział II Karny przeciwko R. K. podejrzanemu między innymi o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Zaś w dniu 20 czerwca 2007 r. Komendant Miejski Policji skierował skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, w następstwie czego w dniu 24 września 2007 r. wezwano skarżącego do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W związku z odwołaniem się przez skarżącego od decyzji kierujących go na badania z dnia 4 października 2007 r. Komenda Miejska Policji w dniu 26 października 2007 r. poinformowała skarżącego o wycofaniu skierowań na badania lekarskie i psychologiczne do czasu prawomocnego wyroku sądu.

W dniu 5 czerwca 2008 r. Sąd Rejonowy, Wydział II Karny wyrokiem o sygn. akt [...] uznał R. K. za winnego przestępstw z art. 178a § 1 kk i z art. 288 § 1 kk i orzekł w stosunku do skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy, tj. okres od dnia 18.02.2007 r. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy, Wydział IV Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 7.11.2008 r., sygn. akt [...].

W dniu 26 stycznia 2009 r. Starosta wydał decyzję nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym na okres 2 lat od dnia 18.02.2007 r. do dnia 18.02.2009 r. W dniu 2 marca 2009 r. skarżący zdał egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje i w dniu 13 marca 2009 r. zwrócono mu prawo jazdy kat. B.

W dniu 12 lutego 2009 r. Komisariat Policji wydał decyzję nr [...] o ponownym skierowaniu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne. Starostwo Powiatowe w dniu 17 kwietnia 2009 r. wezwało skarżącego do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, pouczając go, iż w przypadku niepoddania się badaniom na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b, c ustawy o ruchu drogowym zostanie mu cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami.

W dniu 30 kwietnia 2009 r. skarżący odwołał się od decyzji Komendanta Miejskiej Policji o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne, które otrzymał w dniu 16 kwietnia 2009 r. dołączając poświadczenie o czasowym zameldowaniu w Wielkiej Brytanii do dnia 22 lipca 2009 r.

Komendant Wojewódzki Policji decyzjami nr [...] i [...] z dnia [...] 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009 r. Starostwo Powiatowe dwukrotnie tj. 20 lipca 2009 r. i 19 sierpnia 2009 r. wezwało skarżącego do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego informując o skutkach prawnych niepoddania się badaniom. W dniu 11 września 2009 r. wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z niewykonaniem decyzji kierujących na badania lekarskie i psychologiczne z dnia 12 lutego 2009 r.

Starosta w dniu [...] 2009 r. wydał decyzję nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Dwukrotnie podejmowano nieskuteczną próbę doręczenia skarżącemu decyzji w związku z nieobecnością adresata (awizowanie przesyłki w dniu 20.10.2009 r. i w dniu 27.10.2009 r.). Następnie, na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. decyzję tę uznano się za doręczoną w dniu 3 listopada 2009 r., a zatem stała się ona ostateczna w dniu 17.11.2009 r. W decyzji tej pouczono skarżącego, iż w sytuacji cofnięcia uprawnień na okres przekraczający 1 rok, przywrócenie takich uprawnień uzależnione będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Wezwano skarżącego do zwrotu prawa jazdy.

Starosta bezskutecznie zwracał się do skarżącego z żądaniem zwrotu dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B natomiast skarżący oświadczył, iż około 6 miesięcy wcześniej zgubił prawo jazdy.

W dniu 26 kwietnia 2011 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z dnia 19 kwietnia 2011 r. Ośrodka Medycyny Pracy wraz z załączonym orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. stwierdzającym, iż w przypadku skarżącego brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B.

W dniu 21 czerwca 2013 r. skarżący złożył od UM wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B nr [...] w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. W dniu 18 lipca 2013 r. skarżący złożył orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., zgodnie z którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego i jednocześnie oświadczył, iż podtrzymuje swój wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy. W trakcie wizyty skarżącego w UM poinformowano go o fakcie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami i wyjaśniono, iż w przypadku cofnięcia uprawnień na okres przekraczający rok, powinien się poddać egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami. W związku z powyższym skarżący powinien zamiast złożenia wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy spełnić warunki dla osoby ubiegającej się o przywrócenie cofniętego uprawnienia.

W konsekwencji powyższego Prezydent Miasta w decyzji z dnia [...] 2013 roku, odmówił skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy kategorii B.

W odwołaniu skarżący podniósł, iż decyzja ta jest dla niego niezrozumiała i krzywdząca, jako że prawo jazdy zostało mu zwrócone po pozytywnie zdanym egzaminie i cały czas było używane w kraju i za granicą. Skierowania na ponowne badania otrzymał z dużym opóźnieniem w związku z przebywaniem za granicą. Badania zostały wykonane zaraz po powrocie do kraju. Z tych względów wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego odwołania.

Decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało o mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powołując się na treść art. 18, art. 49 oraz art. 102 ustawy o kierujących pojazdami stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie było możliwości wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy albowiem utracił on uprawnienia do kierowania pojazdami, na podstawie decyzji, która stała się ostateczna w dniu 17 listopada 2009 r., w związku z niepoddaniem się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu. Ponieważ przesłanka do cofnięcia uprawnień ustała dopiero w dniu 18 kwietnia 2011 r. kiedy to skarżący uzyskał wymagane badania (a zatem po upływie roku od dnia cofnięcia uprawnień) dla otrzymania żądanego wtórnika prawa jazdy koniecznym jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił zaniedbania, a także opieszałość i nienależyte wykonywanie zadań przez organy państwowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które obligowałoby do jej uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151) – zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 cyt. ustawy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej wtórnik dokumentu pod warunkiem: złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo zwrotu zniszczonego dokumentu.

Jednocześnie zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 lub o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Stosownie natomiast do treści art. 49 cyt. ustawy sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji, lub też zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W takiej sytuacji prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

Podkreślić należy, że "wtórnik" to duplikat dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, inaczej drugi egzemplarz danego dokumentu. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadanie stosownych uprawnień. Zważywszy na taki charakter wtórnika przyjąć należy, iż bezwzględnym warunkiem wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy jest posiadanie aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdami przez wnioskodawcę. Jeśli uprawnieniem takim wnioskodawca nie dysponuje, czy też nie dysponuje nim aktualnie ze względu np. na cofnięcie uprawnień w wyniku orzeczenia organu administracji publicznej czy sądu (z możliwością ich przywrócenia po spełnieniu określonych warunków), a mimo ustania przyczyny zatrzymania od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok przy czym wnioskujący nie dokonał kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, to nie zachodzą podstawy do wydania wtórnika. Wydany w takiej sytuacji dokument prawa jazdy czy też wtórnik, pełniący analogiczną rolę, poświadczałby nieprawdę.

Mając na uwadze powyższe, nie można wydać wtórnika dokumentu, w przypadku jeżeli doszło do utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych przez kierowcę w wyniku ich cofnięcia przez organ i pomimo późniejszego ustania przyczyn zatrzymania od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, a wnioskujący o wtórnik nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji .

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia [...] 2009 r. Starosta w dniu [...] 2009 r. wydał decyzję nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W decyzji tej pouczono skarżącego, iż w sytuacji cofnięcia uprawnień na okres przekraczający 1 rok, przywrócenie takich uprawnień uzależnione będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji.

W dniu 21 czerwca 2013 r. skarżący złożył do UM wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B nr [...] w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Przedłożył orzeczenia lekarskie i psychologiczne, zgodnie z którymi stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącego. Zatem, jakkolwiek ustała przyczyna zatrzymania prawa jazdy, które nastąpiło decyzją ostateczną z dnia 14 października 2009 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, to jednak od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął rok albowiem przesłanka do cofnięcia uprawnień ustała w dniu 18 kwietnia 2011 r. kiedy skarżący poddał się badaniom lekarskim.

Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej okoliczności oraz fakt, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w stosownym terminie, wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy, oznaczałoby potwierdzenie, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co stanowiłoby poświadczenie stanu niezgodnego z prawdą.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zasadnie skarżący podniósł, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących zasad załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 K.p.a. organy zobowiązane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. W myśl § 3 cyt. artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie natomiast z art. 36 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Tymczasem w badanej sprawie odwołanie skarżącego wypłynęło do organu odwoławczego w dniu 19 sierpnia 2013 r., natomiast decyzja zapadła w dniu 23 grudnia 2013 r. W międzyczasie nie wystosowano do skarżącego zawiadomienia o niezałatwienia sprawy w terminie. A zatem bez wątpienia w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania jednakże naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenia stanowią podstawę do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.).

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów naruszenia prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego. W związku z powyższym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.