Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Malborku w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Malborku do rozpoznania wniosku skarżącego T. S. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytania sformułowanego w puncie 4, 7, 12, 24, 25, 26, 31, 33, 35 wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Malborku na rzecz skarżącego T. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2025 r. (data wpływu do organu 2 stycznia 2026 r.), T. S. (dalej także jako: "strona skarżąca"), powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako "u.d.i.p."), wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Malborku (dalej również jako: "PPIS w Malborku) o udzielenie informacji publicznej, formując następujące pytania:

1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?

2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?

3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?

4. Czy statystyki rozróżniają gruźlice poszczepienną? Jeśli tak – ile? Jeśli nie – dlaczego?

5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?

6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?

7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?

8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowanie?

9. Ile dzieci i osób <19 lat zmarło do 4 tygodni po szczepieniu w ostatnich 5 latach?

10. Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie – dlaczego?

11. Ile postepowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach?

12. Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach;

13. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?

14. Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada?

15. Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia z NOP?

16. Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP?

17. Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki – jakie badania?

18. Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie?

19. Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19?

20. Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano?

21. Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją (rozporządzenie wydane poza delegacją ustawową)?

22. Z czego wynika różnica: Niemcy – 1 obowiązkowe szczepienie, Polska – ponad 40 dawek?

23. Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego?

24. Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie – dlaczego?

25. Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonującej pełnej kwalifikacji?

26. Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?

27. Czy członkowie zespołów doradczych, w tym w sam Główny Inspektor Sanitarny, składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji.

28. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci?

29. Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raport;

30. Czy urząd nadzoruje badania przed i porejestracyjne szczepionek?

31. Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie?

32. Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych?

33. Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?

34. Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski?

35. Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku odpowiedział na wniosek strony skarżącej w dniu 16 stycznia 2026 r. (pismo nr EPI.1331.3.2026.MC).

T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność PPIS w Malborku, w której zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.

W skardze zawarto wniosek o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej i udzielenie informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia wniesienia skargi stronie skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 16 stycznia 2026 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia stronie skarżącej informacji publicznej. Organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie ją uzasadniając.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Malborku wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że udzielił odpowiedzi w terminie wskazanym przez ustawodawcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Przechodząc meritum sprawy wskazać należy, że strona skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność PPIS w Malborku w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, oznaczonym datą 31 grudnia 2025 r., a który wpłynął do organu w dniu 2 stycznia 2026 r.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zaznaczyć trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje więc zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności.

Jednocześnie przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku strony skarżącej, konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy PPIS w Malborku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie skarżącej dotyczy informacji publicznej.

Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Należy podkreślić, że zakwalifikowanie PPIS w Malborku, jako podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku strony skarżącej czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza ostatecznie o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji publicznej.

Organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Oczywistym jest zatem, że gdy dany organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Powyższe znajduje umocowanie w ustawie, to jest w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowiącym, że podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Zasadą zatem pozostaje, ze organy władzy publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznych, ale tylko wtedy gdy są to informacje, które posiadają.

Reasumując, gdy żądana informacja nie jest w ogóle informacją publiczną lub nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter publiczny i jest w jego posiadaniu, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy o dostępie do informacji publicznej (m.in. dotyczące informacji niejawnych), nie może zostać udzielona wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie nie stanowi sporu pomiędzy stronami, że korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej dotarła do strony skarżącej przed wniesieniem skargi.

W sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie strona skarżąca podnosi, że udzielona przez organ informacja jest "niewystarczająca", Sąd miał za zadanie zbadać, czy organ prawidłowo ocenił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej oraz czy z przypisanych danemu organowi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, kompetencji wynika, iż tego rodzaju informacją nie może on dysponować (np. z tego powodu, że łączy się ona z działalnością innego rodzaju podmiotów, niż ten do którego skierowano żądanie) lub jest niepełna.

Rozważając powyższe zagadnienia konieczne jest zatem dokonanie analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i skonfrontowanie ich z treścią żądań zawartych we wniosku strony skarżącej z dnia 31 grudnia 2025 r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 137/23). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (zob. w tej materii m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów lub o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacją publiczną nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej.

W szczególności podkreślenia wymaga, w realiach przedmiotowej sprawy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które powinna być przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie o zasadności wykonywanie szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących z zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W sprawie najistotniejsze zatem pozostaje, że część skierowanych do organu we wniosku pytań wykraczało poza zakres jego kompetencji, w tym zostały sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie strony skarżącej, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Tego rodzaju oczekiwania strony skarżącej nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej.

Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 416 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.").

Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Zaskarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, wydawania decyzji i zarządzeń, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1675; zwanej dalej w skrócie: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i następnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r. poz. 138, powoływanego dalej w skrócie: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, jak wynika z art. 17 u.z.z.ch.z., że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane przez osoby prowadzące szczepienia sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Obecnie sprawozdanie tego rodzaju wskazuje jedynie konieczność wpisania nazw szczepionek jakie były podane w kwartale wraz ze wskazaniem liczby podanych dawek.

Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z., lekarze przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu także raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, który stanowi imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia oraz wykaz osób sprawujących pieczę prawną nad tymi małoletnim. Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane i informacje dotyczące osoby małoletniej w tym rodzaj i liczbę niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz enumeratywnie wymienione dane dotyczące ich opiekunów. Powyższe dane zawarte w raportach i sprawozdaniach również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów.

Podsumowując powyższe rozważania, w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi przez stronę skarżącą, w ocenie Sądu, pytania z zakresu informacji publicznej, co do której PPIS mógł dysponować wiedzą w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych, odnoszą się tylko do pytania nr 2, 4 (pytania dotyczące gruźlicy), pytania nr 7 (ilość i rodzaj zgłoszonych ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych), pytania nr 9 (ilość zgonów związanych ze szczepieniem, a więc które można kwalifikować jako niepożądane odczyny poszczepienne w postaci zgonu), pytania nr 10 (lista dorosłych uchylających się od sczepienia), pytania nr 11 (ilość postępowań prowadzących wobec dorosłych), pytania nr 12 (statystyki szczepień osób narodowości romskiej, czeczeńskiej, ukraińskiej), pytania nr 13 (ilość odroczonych szczepień), pytanie nr 15 (ilość kar nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego), pytania nr 23 (ilość i rodzaj odrzuconych zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych), pytania nr 24 ("Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie – dlaczego?"), pytania nr 25 ("Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonującej pełnej kwalifikacji?"), pytania nr 26 ("Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?"), pytania nr 31 (statystyki niepożądanych odczynów poszczepiennych przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek), pytania nr 33 ("Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?"), pytania nr 35 ("Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?).

W zakresie pytań dotyczących gruźlicy organ odpowiedział skarżącej na pytanie nr 2 ("Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?) i 3 (Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?), tj., organ wskazał, że w roku 2025 zarejestrowano łącznie 15 przypadków zachorowań na gruźlice: 7 w powiecie malborskim, 8 przypadków w powiecie sztumskim (odpowiedź na pytanie nr 2). W latach 2020-2024 w Polsce odnotowano łącznie 20 078 przypadków zachorowań na gruźlice; w 2024 – 4 236, 2023 – 4 436, 2022 – 4 314, 2021 – 3 704, 2020 – 3 388 (odpowiedź na pytanie nr 3). Natomiast nie odpowiedział na pytanie nr 4 wskazując, że pytanie to nie stanowi informacji publicznej.

Nadmienić należy, nawiązując do pytania nr 3, że gromadzenie informacji o gruźlicy w skali kraju nie leży w kompetencjach PPIS w Malborku, ponieważ dane o przypadkach gruźlicy gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc. Organ nie miał zatem obowiązku udzielić statystycznej informacji, której nie gromadzi.

W przypadku pytania nr 4 ("Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak – ile? Jeśli nie – dlaczego?"), zdaniem Sądu, organ nie rozpoznał w sposób adekwatny wniosku strony skarżącej.

Wyjaśnić w tym zakresie należy, że w art. 6 u.d.i.p. wyszczególniono, że informacją publiczną są m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie ich działania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.) oraz o działalności i kompetencjach tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Istotnie, wyartykułowane w punkcie 4 wniosku żądanie, w części w jakiej skarżąca chciała odpowiedzi na pytanie, dlaczego ewentualnie organ nie ma w swoim zakresie określonych kompetencji, nie jest pytaniem o sferę faktów, a zapytaniem o udzielenie opinii, czy dokonanie analizy przepisów, z których wynika, że kompetencje organu są odmienne.

Tym niemniej, nie może ujść uwadze, że w pierwszej części żądania zawartego w punkcie 4 wniosku, strona skarżąca pytała o ogólne zasady działania i kompetencje organu, to jest, czy w ogóle jednym z jego zadań jest gromadzenie i ewidencjonowanie przypadków choroby identyfikowanej przez skarżącą jako przez "gruźlica poszczepienna". Wobec powyższego, organ powinien poinformować stronę skarżącą, czy opisane przez nią działania, leżą w kompetencjach organu, czy też nie - w ten sposób informując stronę skarżącą o swojej działalności. Implikowałoby to jednocześnie odpowiedź na dalszą część pytania o dane statystyczne, których należałoby udzielić, tylko wtedy, jeśli określonego rodzaju dane są rzeczywiście gromadzone przez organ w ramach jego obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oczywistym jest bowiem, że gdy dane informacje nie są gromadzone, czy nie istnieją, organ nie ma obowiązku, ani nawet możliwości ich udostępniać. W udzielonej odpowiedzi organ nie wskazał jednak w ogóle, czy działania będące przedmiotem zainteresowania strony skarżącej, są czy też nie są, mu przypisane przez przepisy prawa jako jego kompetencje i obowiązki.

Odpowiadając na pytanie nr 7 ("Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?") organ wskazał, że w latach 2021-2025 odnotował 1 ciężki niepożądany odczyn poszczepienny po szczepieniu przeciwko Covid-19 u osoby dorosłej. Organ natomiast nie udostępnił informacji o rodzaju niepożądanych odczynów poszczepiennych. Nie ulega wątpliwości, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Odpowiadając na pytanie nr 9 ("Ile dzieci i osób <19 lat zmarło do 4 tygodni po szczepieniu w ostatnich 5 latach?") organ wskazał, że w ostatnich 5 latach nie odnotowano zgonu u dzieci i osób <19 lat będących w okresie 4 tygodni od szczepienia. Organ wskazał w ten sposób, że nie posiada informacji o zgonach w odniesieniu do dzieci i osób dorosłych do 19 roku życia, a więc osób w określonym przez wnioskodawców przedziale wiekowym do 19 roku życia, to jest z wyłącznie wszystkich osób w wyższych przedziałach wiekowych. Podkreślenia wymaga, że obowiązek gromadzenia danych bezpośrednio o zgonach nie wynika z odnoszących się do organów sanitarnych przepisów prawa. Natomiast w istocie chodzi o ciężkie odczyny poszczepienne, co do których gromadzi się informacje w ramach kompetencji służb sanitarnych i o które strony zapytały też w kolejnym punkcie wniosku. Niewątpliwie organ odpowiedział zatem na pytanie w takim zakresie, w jakim zapytanie mogło odnosić się do gromadzonych przez niego danych.

Odpowiadając na pytanie nr 10 (Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie – dlaczego?") i 11 ("Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach?") organ poinformował, że w Polsce obowiązek szczepień dotyczy tylko dzieci i młodzieży, u dorosłych szczepienia są zalecane i zasadniczo dobrowolne. Z udzielonej informacji wynika, że organ nie prowadzi rejestru osób dorosłych uchylających się od szczepień. Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych, nie pozostaje w bezczynności.

Odpowiadając na pytanie nr 12 ("Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach"), organ poinformował stronę skarżącą, że pytanie nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem Sądu, tak jak w przypadku odpowiedzi na pytanie nr 4, organ nie wziął pod uwagę, że strona skarżąca pytała o ogólne zasady działania i kompetencje organu, to jest, czy jednym z jego zadań jest gromadzenie i ewidencjonowanie danych o szczepieniach osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej. Organ powinien poinformować stronę skarżącą, czy opisane przez nią działania leżą w kompetencjach organu, czy też nie - w ten sposób informując stronę skarżącą o swojej działalności.

Odpowiadając na pytanie nr 13 ("Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?") organ poinformował stronę skarżącą, że nie prowadzi statystyk w zakresie wszystkich odroczeń czasowych lub trwałych od wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych wystawianych u lekarzy rodzinnych/lekarzy specjalistów. Natomiast

w zakresie prowadzonych postępowań w sprawie uchylania się od obowiązkowych szczepień ochronnych PPIS w Malborku posiada informację o 12 osobach, wobec których lekarz odroczył szczepienia w ciągu ostatnich 5 lat. W ocenie Sądu, skoro organ posiada tylko informacje o odroczonych szczepieniach w zakresie prowadzonych postępowaniach, udzielił stronie skarżącej wnioskowanej informacji, uwzględniając zakres działań jakie podejmował w danym okresie i informacji jakie zgromadził i ma

w swoich kompetencjach.

Odpowiadając na pytanie nr 15 ("Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP") organ wskazał, że nie nałożył kar na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, nie wykryto nienależytego wykonywania obowiązków w zakresie zgłaszania przypadków niepożądanego odczynu poszczepiennego. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej, w odniesieniu do zapytania o liczbę wymierzonych kar za zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Odpowiadając na pytanie nr 23 ("Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego") organ poinformował stronę skarżącą, że w latach 2021-2025 odrzucono 6 przypadków niepożądanego odczynu poszczepiennego z powodu wystąpienia zjawiska koincydencji z innymi jednostkami chorobowymi lub niespełnienia kryteriów zgłaszanych niepożądanych odczynów poszczepiennych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznania. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej.

Odpowiadając na pytanie nr 24 ("Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie – dlaczego?"), pytanie nr 25 ("Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonującej pełnej kwalifikacji?"), pytanie nr 26 ("Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?), pytanie nr 31 ("Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie?"), pytanie nr 33 ("Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?), pytanie nr 35 ("Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?"), organ wskazał, że pytania te nie stanowią informacji publicznej.

Zdaniem Sądu, tak jak w przypadku odpowiedzi na pytanie nr 4 i 12, organ powinien uwzględnić, że strona skarżąca pytała o ogólne zasady działania i kompetencje organu. Organ powinien poinformować stronę skarżącą, czy zakres pytań leży w gestii organu, tj. czy w ramach swoich kompetencji organ prowadzi określone statystyki, kontrole itd., czy też nie - w ten sposób informując stronę skarżącą o swojej działalności. Natomiast, odnosząc się do drugiej części pytania nr 31 ("(...) Jak raportować wskazać należy, że nie stanowi ono informacji publicznej, bowiem stanowi ono de facto prośbę o poradę prawną.

Dokonując analizy pytań zadanych organowi przez stronę skarżącą, tj. pytania nr: 1 ("Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?"), 6 ("Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?"), 14 ("Kto ustala przeciwskazania do szczepień i kto za to odpowiada?"), 16 ("Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP?"), 17 ("Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki – jakie badania?"), 18 ("Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie?"), 22 ("Z czego wynika różnica: Niemy – 1 obowiązkowe szczepienia, Polska – ponad 40 dawek?"), 27 ("Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów?"), 32 ("Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo nieszczepionych?"), Sąd stwierdził, że nie dotyczą one informacji publicznej, wobec czego organ nie miał wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązku udzielania na nie odpowiedzi.

Pytania te dotyczą bowiem kwestii medycznych (pytanie nr 1, pytanie nr 14, pytanie nr 17), udzielenia skarżącej porady prawnej, w zakresie tego jak może ubiegać się o odszkodowanie (pytanie nr 16), stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytanie nr 18) lub są pytaniami nieprecyzyjnymi (pytanie nr 27, pytanie nr 32), pytaniem o zajęcie stanowiska/dokonania porównania (pytanie nr 6, pytanie nr 22), czy pytaniem o opinię prawną (pytanie nr 19).

Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza, co oczywiste, poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność, czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej.

Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień

i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.

Ponadto wskazać należy, że niesprecyzowane wnioski o informacje, zawierające sformułowania chaotyczne, nielogiczne, wadliwe językowo itp. - obiektywnie niepozwalające ustalić treści żądania wnioskodawcy - nie stanowią wniosków o informację publiczną, a w rezultacie nie podlegają rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p.

W pytaniu nr 27 strona skarżąca domagała się informacji na temat m.in. członków zespołów doradczych nie precyzując nazw tych zespołów. Organem doradczym i opiniodawczym Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawach objętych zakresem działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest Rada Sanitarno-Epidemiologiczna. Jednakże funkcjonuje również Zespół do spraw Szczepień Ochronnych oraz parlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa Szczepień Ochronnych Dzieci i Dorosłych. Natomiast w pytaniu nr 32 strona skarżąca domagała się informacji na temat badań porównawczych dzieci szczepionych i nieszczepionych nie podając zakresu tych badań.

Niezależnie od powyższego, Sąd wskazuje, że pytanie nr 5 ("Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP") i częściowo pytanie nr 27 ("(...) w tym Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów?") jest w istocie kierowane do Głównego Inspektora Sanitarnego, a pytanie nr 20 (Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej?) i 21 ("Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją?") do Ministra Zdrowia. W zakresie pytania nr 8 ("Za ile przypadków wypłacono odszkodowanie?") skarżąca domagała się z kolei udzielenia informacji publicznej, co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta.

Odnosząc się natomiast do pytania nr 28 ("Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci?), pytania nr 29 ("Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (...)?"), pytania nr 30 ("Czy urząd nadzoruje badania przed i porejestracyjne szczepionek?"), pytania nr 34 ("Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski?") wskazać należy, że przed wprowadzeniem na rynek każda seria szczepionki jest badana przez niezależne od producenta instytucje tj. Państwowe Laboratoria Kontroli Leków (OMCL), które są zrzeszone w europejskiej sieci, utworzonej w roku 1994, decyzją Komisji Unii Europejskiej i Rady Europy. Na podstawie art. 65 ust 4 pkt 1 ustawy - Prawo Farmaceutyczne produkty lecznicze immunologiczne podlegają kontroli seryjnej wstępnej (nazywanej w EU - Official Control Authority Batch Release – OCABR).

W ramach regulacji prawnych, dotyczących biologicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi (art. 114 Dyrektywy 2001/83/WE – zmieniony Dyrektywą 2004/27/WE Parlamentu Europejskiego i Rady) ustanowiono – w przypadku gdy dana seria szczepionki wprowadzonej na rynek została poddana kontroli seryjnej wstępnej (OCABR) przez jedno z państwa członkowskich i uzyskała zwolnienie do obrotu, to laboratorium innego państwa członkowskiego nie musi ponownie badać serii immunologicznego produktu leczniczego (szczepionki) przed wprowadzeniem go na swój rynek. W Polsce właściwym laboratorium OMCL odpowiedzialnym za kontrolę szczepionek i jednocześnie organem upoważnionym do zwolnienia z kontroli danej serii, jeśli została ona poddana badaniom przez właściwy organ w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, jest Zakład Badania Surowic i Szczepionek Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH). Ponadto, Zakład Badania Surowic i Szczepionek NIZP-PZH prowadzi na zlecenie Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego coroczną kontrolę jakości i bezpieczeństwa szczepionek znajdujących się w obrocie.

Podkreślić należy, w kontekście powyższego, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 103/12 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt SAB/Ke 42/08).

Co więcej, za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23). Udostępnieniu nie podlega bowiem informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W tym trybie należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację.

W związku z tym PPIS w Malborku nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej.

Podkreślić należy, że PPIS w Malborku nie ma charakteru jednostki badawczej, nie prowadzi badań klinicznych, jest organem administracji pełniącym rolę nadzorująco-kontrolną w zakresie wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytania sformułowanego w pkt 4, 7, 12, 24, 25, 26, 31, 33, 35 wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, to naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15).

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie zlekceważył złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Wniosek wpłynął do organu w dniu 2 stycznia 2026 r. Odpowiedzi na obszerny, formułujący wiele pytań, wniosek udzielono w dniu 1 stycznia 2026 r. Organ rozpoznał zatem co do zasady złożony wniosek w przewidzianym przepisami prawa terminie 14 dni. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy dotyczy tylko wąskiego zakresu wniosku. Przy tak rozbudowanym wniosku strony skarżącej bezczynności organu, dotyczącej wąskiego zakresu wniosku, nie można uznać za rażącą. Sąd uwzględnił przy tym, że organ pozostawał w przekonaniu, że rozpoznał całość wniosku strony.

Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Mając na uwadze, że bezczynność organu nie była rażąca, Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek strony skarżącej o wymierzenie organowi grzywny.

Zatem, w pozostałym zakresie Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako niezasadną.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składają się: uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) - ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 215).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.