Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Przedmiotem skargi A. L. (dalej: strona/skarżąca) jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: PPIS/organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wnioskiem z 3 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu: 10 stycznia 2025 r.) zwróciła się do PPIS o udostępnienie informacji publicznej. W złożonym wniosku skarżąca zamieściła następujące pytania:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus infuenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od [...] ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości tomskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działa na Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Ile z tych zgonów, to były zdarzenia spełniające definicje ciężkiego NOP, a ile z tych zdarzeń zgłoszono juko ciężki NOP?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczytów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

14. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizę sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

15. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

16. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?

17. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r. w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?

18. Proszę o informację na temat skuteczności monitorowania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) w obszarze działania Państwa urzędu. Jaki jest odsetek zdarzeń medycznych spełniających definicję ciężkiego NOP, które są zgłaszane jako takie? Czy wskaźnik zgłaszalności wynosi 100%?

19. Z jaką częstotliwością na obszarze działania Państwa urzędu występują zachorowania na choroby psychiczne, nowotworowe, metaboliczne, immunologiczne i neurologiczne u dzieci zaszczepionych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych oraz u dzieci nieszczepionych?

20. W ilu dotychczas zgłoszonych przypadkach ciężkich działań niepożądanych (NOP),oceny przyczynowo-skutkowe (zgodnie z art 36b pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne) potwierdziły związek między wystąpieniem NOP a podaniem szczepionki?

21. Czy zgon młodej dziewczyny w dniu 1 października 2024 r. następujący po podaniu

szczepionki przeciw WZW B (Euvax B, seria UFA 22507), w związku z czym Główny

Inspektor Farmaceutyczny czasowo wstrzymał obrót tą serią, miał związek przyczynowo-skutkowy ze szczepieniem? Czy wadliwa seria szczepionki została poddana analizie w państwowych laboratoriach? Jakie są wyniki tych badań?

22. Ile osób otrzymało szczepionkę Euvax B, seria UFA 22507? Czy osoby te zostały o tym poinformowane? Czy ta grupa jest szczegółowo monitorowana pod kątem wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP)? Jakie działania podjął Główny Inspektor Sanitarny, aby zapobiec wystąpieniu podobnych sytuacji w przyszłości?

23. Czy zgon dwulatka cztery godziny po obowiązkowym szczepieniu przeciwko pneumokokom, które miało miejsce w maju 2024 roku w Barcinie, miał charakter przyczynowo-skutkowy w stosunku do podania szczepionki? Dlaczego w odróżnieniu od sytuacji z szczepionką Euvax B, GIS nie zdecydował się na tymczasowe wstrzymanie obrotu daną serią szczepionki? Czy przeprowadzono badania mające na celu ocenę bezpieczeństwa tej konkretnej serii szczepionek? Jeżeli nie, to jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby takie badanie zostało zlecone, skoro zgon jednego dziecka nie jest wystarczającym powodem?

24. Jacie kryteria muszą być spełnione, aby śmierć dziecka została uznana za powiązana ze szczepieniem?

25. Czy można poddać dziecko obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, jeśli lekarz wykonujący badanie kwalifikacyjne nie wykluczył przeciwwskazań wymienionych w punkcie 4.3 Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL)?

26. W przypadku zgonu dziecka przed upływem roku od szczepienia przeciw gruźlicy, np. z powodu śmierci łóżeczkowej, należy rozważyć zgłoszenie tego zdarzenia jako NOP, biorąc pod uwagę, ze okres występowania NOP po szczepieniu BCG wynosi aż 12 miesięcy?

27. Z jaką częstotliwością na obszarze działania Państwa urzędu odnotowuje się przypadki zgonów łóżeczkowych u dzieci zaszczepionych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych oraz u dzieci nieszczepionych? Proszę o przedstawienie danych liczbowych dotyczących takich incydentów z ostatnich 5 lat, z rozbiciem na zgony niezaklasyfikowane jako działania niepożądane poszczepienne (NOP) oraz zgłoszone jako NOP.

28. Jeżeli dziecko na jednej wizycie otrzyma kilka różnych szczepionek na raz, to w przypadku wystąpienia NOP w jaki sposób ustala się, która ze szczepionek może być związana przyczynowo z wystąpieniem niepożądanego odczynu?

29. Czy w świetle obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności mając na uwadze, ze celem badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na składniki szczepionki (pkt 4.3 ChPL), możliwe jest przeprowadzenie obowiązkowego szczepienia dziecka, jeżeli nie określono jego reakcji alergicznej na te składniki?

30. Jaką podstawę prawno-medyczną stosuje się do kwalifikacji noworodków do obowiązkowych szczepień w pierwszych dobach życia, zważywszy na fakt, że nadwrażliwość na składniki szczepionki stanowi przeciwwskazanie, którego nie da się wiarygodnie wykluczyć u noworodka przed szczepieniem? Badanie kwalifikacyjne powinno bowiem całkowicie eliminować przeciwwskazania, a nie jedynie szacować ich prawdopodobieństwo.

31. Proszę o dane dotyczące liczby hospitalizacji w pierwszych dziesięciu latach życia na jedno dziecko w Polsce, lub na terenie działania Państwa urzędu, w zależności od statusu szczepienia zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.

32. Czy dzieci w Polsce zaszczepione zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych wykazują lepsze stan zdrowia w porównaniu z dziećmi nieszczepionymi? Proszę o przedstawienie danych statystycznych z ostatnich pięciu lat.

33. W świetle art. 16 i 17 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, czy zgoda na zabieg medyczny, pozyskana pod wpływem szantażu i groźby sankcji finansowych jest ważny prawnie?

34. W ostatnich komunikatach medialnych odnotowano wzrost zachorowań na krztusiec w Polsce. Diagnostyka tej choroby obejmuje analizę objawów klinicznych oraz badania laboratoryjne. Proszę o przedstawienie danych statystycznych dotyczących proporcji osób z podejrzeniem krztuśca w stosunku do liczby potwierdzonych przypadków na podstawie badan laboratoryjnych w ciągu ostatnich pięciu lat. Należy również określić potencjalny związek między wzrostem zachorowań a migracją ludności z zagranicy, a także wskazać odsetek zaszczepionych osób wśród chorych w tym samym okresie.

35. Proszę o szczegółowy opis procedury zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), zawierającej niezbędne informacje. Interesuje mnie również liczba zgłoszonych ciężkich NOP na obszarze działania Państwa urzędu w ostatnim roku oraz podjęte działania wyjaśniające każdy przypadek i zapobiegające podobnym sytuacjom w przyszłości

36. Jakie działania podjęto w Państwa instytucji w celu przeprowadzenia szkoleń dla personelu medycznego z zakresu prawidłowego raportowania działań niepożądanych po szczepieniach?

37. Jakie procedury wdrażane są w odpowiedzi na zgłoszenia działań niepożądanych po szczepieniu? Jaki jest przewidywany czas analizy takich zgłoszeń? Kto i w takim trybie zgłasza wniosek o odszkodowanie z tytułu NOP?

38. Czy powadzone są obecnie badania nad długoterminowymi skutkami szczepień u dzieci? Jeżeli tak, jakie są dostępne wyniki tych badań?

39. W nawiązaniu do ostatnich publikacji medialnych, czy potwierdzają się informacje o braku badań szczepionki Imovax Polio z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i odpowiednio długim okresem obserwacji, ograniczonym jedynie do 3 dni po podaniu? Czy taki krótki okres monitorowania wystarcza do uznania szczepionki za gruntownie przebadaną, zwłaszcza w kontekście informacji Państwowego Zakładu Higieny o możliwości utrzymywania się odczynów poszczepiennych przez 1-2 dni? Czy zakończenie badań bezpieczeństwa po trzech dniach obserwacji uniemożliwiło pełną ocenę długoterminowych skutków szczepienia? Proszę o udostępnienie stosownej dokumentacji.

40. Czy medialne doniesienia stwierdzające, że szczepionka Imovax Polio nie zapobiega infekcjom jelitowym, a w konsekwencji nie chroni przed zachorowaniem na poliomyelitis są prawdziwe? Proszę o przedstawienie dowodów naukowych.

41. Który wariant wirusa polio został ostatnio wykryty w ściekach w Rzeszowie? Jakie mogą być przyczyny jego wystąpienia? Czy szczepionka Imovax Polio zapewnia ochronę przed tym wariantem wirusa? Proszę o przedstawienie stosownych danych naukowych.

42. Czy prawdą jest, że podczas badania szczepionek pod kątem bezpieczeństwa, grupa placebo nic otrzymywała środka obojętnego, ale adjuwanty (czyli część szczepionki, która poprzez wywołanie reakcji zapalnej w organizmie, ma wzmacniać działanie antygenu). Grupa testowa otrzymywała natomiast pełną szczepionkę. Jeżeli częścią niebezpieczną są adjuwanty, to porównanie obu grup wypada identycznie. Które to byłe szczepionki? Jeśli twierdzenie jest fałszywe, proszę przedstawić badania kliniczne.

43. W pierwszych dobach życia noworodka standardowo wykonuje się iniekcję witaminy K, profilaktykę Credego oraz szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B. Na jakiej podstawie ocenia się bezpieczeństwo jednoczesnego przeprowadzania tych procedur? Czy przeprowadzono badania oceniające potencjalne interakcje między podawanymi preparatom w szczególności między szczepionkami? Czy producent którejkolwiek ze szczepionek potwierdza brak przeciwwskazań do jednoczesnego podania?

44. Ile dzieci na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat zmarło w ciągu miesiąca od szczepienia? Ile z tych zgonów, to były zdarzenia spełniające definicje ciężkiego NOP, a i ile z tych zdarzeń zgłoszono jako ciężki NOP?

45. Na jakiej podstawie deklarują Państwo pełne bezpieczeństwo szczepionek ochronnych? Czy ocena ta opiera się wyłącznie na danych dostarczonych przez producentów, czy też uwzględnia Państwa analizę badań naukowych, statystyk oraz informacji medialnych? W świetle deklarowanej pełni bezpieczeństwa szczepionek, prosimy o wyjaśnienie występowania ciężkich działań niepożądanych prowadzących do trwałego uszczerbku na zdrowiu.

46. Czy prawdziwe są informacje, że w badaniach bezpieczeństwa nowych wersji szczepionek grupą kontrolną jest poprzednia wersja tej szczepionki, a nie placebo? Jeżeli tak, to o które konkretnie szczepionki chodzi? Jeżeli nie, proszę o przedstawienie stosownych dowodów.

47. Czy szczepionka Euvax B podawana noworodkom zawiera pozostałości tiomersalu (pochodnej rtęci)? Czy istnieją wiarygodne badania naukowe zaprzeczające przenikaniu rtęci z tiomersalu do mózgu i innych narządów? Proszę o przedstawienie rzetelnych badań naukowych.

48. Producent szczepionki Euvax B w ChPL informuje o możliwości wystąpienia reakcji anafilaktycznej ze względu na obecność tiomersalu w preparacie. Czy istnieją badania wykluczające nadwrażliwość na ten składnik szczepionki? Skoro preparat jest stosowany u noworodków w pierwszych dobach życia, czy można uznać, że bez wcześniejszego wykluczenia nawiasowości na tiomersal życie i zdrowie noworodków jest świadomie narażane? Czy urząd podejmuje jakieś kroki w celu edukacji lekarzy w tym aspekcie?

49. Czy przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w Polsce ma prawne obowiązek pilnowania terminów szczepień dzieci zapisanych do POZ oraz informowania rodziców w porę o konieczności zgłoszenia się na badanie kwalifikacyjne i szczepienie? Jeśli tak, co w przypadku gdy przychodnia POZ nie dopełni tego obowiązku?

W piśmie z 24 stycznia 2025 r. organ udzielił następujących odpowiedzi na powyższe pytania lub w inny sposób ustosunkował się do tych pytań:

Ad 1. - pytanie dotyczy wiedzy medycznej i wykracza to poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 2. - PPIS w Rzeszowie nie jest w posiadaniu listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i nie prowadzi oraz nie prowadził w ciągu ostatnich 5 lat postępowań administracyjnych wobec takich osób z uwagi na brak zgłoszeń w tym zakresie.

Ad 3. - W ciągu ostatnich 5 lat na terenie działalności PPIS w Rzeszowie nie było ognisk odry związanych z migracjami, w związku z czym nie były prowadzone działania przeciwepidemiczne związane z wykonywaniem szczepień ochronnych u osób - migrantów po kontakcie z chorymi na odrę. Tutejszy Inspektor nie prowadzi statystyk zaszczepienia według kryteriów obywatelstwa ani narodowości.

Ad 4. - PPIS w Rzeszowie nie zbiera danych w zakresie ilości odroczeń szczepień przez lekarzy. Pytanie dot. ustalania listy przeciwwskazań do szczepień dotyczy wiedzy medycznej i nie leży w kompetencji tut. Inspektora Sanitarnego.

Ad 5. - W latach 2019-2025 do chwili wpłynięcia wniosku nałożono 1 grzywnę w drodze mandatu karnego na lekarza, który nie wywiązał się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Ad 6. - W latach 2019-2025 do chwili wpłynięcia wniosku nie było takich zgłoszeń do PPIS w Rzeszowie.

Ad 7. - Szczegółowe informacje dot. niepożądanych odczynów po szczepiennych zarejestrowanych przez PPIS w Rzeszowie w latach 2019-2023 (rodzaju, po jakich preparatach szczepionkowych, jakie reakcje poszczepienne zostały zgłoszone) znajdują się w raportach o stanie bezpieczeństwa sanitarnego miasta Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie. https://www.gov.pl/web/psse-rzeszow/raport-o-stanie-bezpieczenstwa-sanitamego-miasta- rzeszowa-i-powiatu-rzeszowskiego

W 2024 roku zgłoszono do PPIS w Rzeszowie dwa ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne:

- po szczepieniu preparatem Synflorix oraz MMR vax Pro - lekarz stwierdził u dziecka katar, podwyższoną temperaturę do 37°C, uraz wargi, a według relacji rodziców u dziecka w czasie drzemki wystąpiły drgawki i bezdech;

- po szczepieniu preparatem MMR vax Pro oraz Tetraxim - lekarz stwierdził u dziecka napad toniczny (drgawki niegorączkowe, pierwszy epizod).

W 2025 r. do chwili wpłynięcia wniosku strony nie było zgłoszeń ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Ad 8. - PPIS w Rzeszowie nie posiada takich danych, gdyż nie zajmuje się odszkodowaniami za niepożądane odczyny poszczepienne.

Ad 9. - Pytanie dotyczy oceny prawnej (zgodności z Konstytucją RP) przepisów o szczepieniach obowiązkowych. Wykracza to poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 10 - Pytanie dotyczy udzielenia porady prawnej i wykracza poza pojęcie informacji publicznej (sprawy odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne regulują przepisy art. 17a-17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Dz. U. z 2024 r. poz. 924, ze zm., a decyzje w tych sprawach wydaje Rzecznik Praw Pacjenta, publikując w swoim Biuletynie Informacji Publicznej sprawozdania dotyczące rozpatrywania wniosków o przyznania świadczenia kompensacyjnego).

Ad 11. - Pytanie dotyczy wiedzy medycznej. Wykracza to poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 12. - Działalność Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, organizacji międzynarodowej) nie jest objęta polskimi przepisami o dostępie do informacji publicznej.

Ad 13. - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, ze zm.) określa osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, jak również schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia - załącznik 1 ww. rozporządzenia określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży i wskazuje wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz termin wykonania szczepienia dla poszczególnych dawek poszczególnych szczepień objętych obowiązkiem szczepienia. Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r., poz. 924, ze zm.).

Ad 14. - PPIS w Rzeszowie nie posiadanych informacji w tym zakresie.

Ad 15. - PPIS w Rzeszowie nie posiadanych informacji w tym zakresie.

Ad 16.- Pytanie dotyczy opinii prawnej i nie mieści się w granicach informacji publicznej.

Ad 17. - Pytanie wykracza poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 18. - Rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) prowadzony jest przez PPIS w Rzeszowie w oparciu o zgłoszenia NOP dokonywane przez lekarzy, którzy taki odczyn rozpoznali lub podejrzewają. W latach 2019-2025 do chwili wpłynięcia Pani wniosku nałożono 1 grzywnę w drodze mandatu karnego na lekarza, który nie wywiązał się z ustawowego obowiązku zgłoszenia rozpoznanego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Tut. Inspektor Sanitarny nie rozpoznaje i nie kwalifikuje zdarzeń medycznych jako niepożądane odczyny poszczepienne.

Ad 19. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi takich statystyk.

Ad 20. - Odpowiedź na to pytanie nie leży w kompetencji PPIS w Rzeszowie. Analizą zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych pod kątem związku przyczynowo - skutkowego ze szczepieniami zajmuje się Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH Państwowy Instytut Badawczy, ul. Chocimska 24, 00-791 Warszawa.

Ad 21. - Podobnie, jak w odpowiedzi na pytanie nr 20 - odpowiedź na pytanie nr 21 nie leży w kompetencji tut. Inspektora Sanitarnego.

Ad 22. - W związku z tymczasowym wstrzymaniem w obrocie szczepionki Euvax B 0,5 ml o nr serii: UFA 22507 w październiku 2024 r., o którym Pani pisze w pytaniu nr 21 (w grudniu 2024 r. odwołano wstrzymanie szczepionki w obrocie), PPIS w Rzeszowie nie zbierał informacji dotyczącej liczby osób, które zaszczepiono tą serią szczepionki Euvax B 0,5 ml oraz nie informował osób zaszczepionych o wstrzymaniu preparatu w obrocie. Do tut. Inspektora Sanitarnego nie wpłynęły żadne zgłoszenia o rozpoznaniu niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu preparatem Euvax B 0,5 ml o nr serii: UFA 22507. O wstrzymaniu preparatu w obrocie (jak również później o odwołaniu wstrzymania) poinformowano podmioty lecznicze przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne na terenie Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego, jak również zebrano informację o liczbie dawek tej szczepionki wstrzymanych w obrocie w ww. podmiotach leczniczych.

Ad 23. - Odpowiedź na pytania nie leży w zakresie i kompetencji PPIS w Rzeszowie. Barcin nie leży na terenie działalności tut. Inspektora Sanitarnego, a analizą związków przyczynowo - skutkowych NOP ze szczepieniem zajmuje się, jak wskazano w punkcie 20 i 21, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH Państwowy Instytut Badawczy i tam należy kierować pytanie.

Ponadto poinformowano, że to nie Główny Inspektor Sanitarny, a Główny Inspektor Farmaceutyczny wstrzymuje w obrocie na terenie kraju dany produkt leczniczy i pytanie dotyczące kryteriów wstrzymania, wydanych lub nie decyzji wstrzymujących w obrocie preparat szczepionkowy należy kierować do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, ul. Senatorska 12, 00-082 Warszawa.

Ad 24. - Pytanie należy kierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, który zajmuje się takimi analizami.

Ad 25. - Lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia jest zobowiązany do przeprowadzenia badania zgodnie z aktualną wiedzą medyczną na podstawie obowiązujących zaleceń/wytycznych oraz w oparciu o wywiad lekarski. Zakres lekarskiego badania kwalifikacyjnego dotyczy wiedzy medycznej i nie leży w kompetencji PPIS w Rzeszowie.

Ad 26. - Tut. Inspektor Sanitarny nie kwalifikuje zdarzeń medycznych jako NOP. To lekarz rozpoznaje niepożądany odczyn poszczepienny.

Ad 27. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi takich statystyk.

Ad 28. - Pytanie należy kierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, który zajmuje się takimi analizami.

Ad 29. - Lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia jest zobowiązany do przeprowadzenia badania zgodnie z aktualną wiedzą medyczną na podstawie obowiązujących zaleceń/wytycznych oraz w oparciu o wywiad lekarski. Zakres lekarskiego badania kwalifikacyjnego dotyczy wiedzy medycznej i nie leży w kompetencji PPIS w Rzeszowie.

Ad 30. - Lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia jest zobowiązany do przeprowadzenia badania zgodnie z aktualną wiedzą medyczną na podstawie obowiązujących zaleceń/wytycznych oraz w oparciu o wywiad lekarski. Zakres lekarskiego badania kwalifikacyjnego dotyczy wiedzy medycznej i nie leży w kompetencji PPIS w Rzeszowie.

Ad 31. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi takich statystyk.

Ad 32. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi takich badań i statystyk.

Ad 33. - Pytanie dotyczy oceny prawnej - wykracza poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 34. - PPIS w Rzeszowie prowadzi statystyki dotyczące zachorowań na krztusiec w podziale na: przypadki potwierdzone (krztusiec rozpoznano na podstawie objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych), przypadki możliwe (lekarz rozpoznał krztusiec na podstawie objawów klinicznych), przypadki prawdopodobne (lekarz rozpoznał krztusiec na podstawie objawów klinicznych oraz pacjent miał kontakt z osobą u której potwierdzono zachorowanie na krztusiec).

Informacje dot. zachorowań na krztusiec na terenie Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego w podzielę na ww. przypadki w latach 2019-2023 znajdują się w sprawozdaniach MZ-56 o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie.

https://www.gov.pl/web/psse-rzeszow/informacja-o-zachorowaniach.

W 2024 roku zarejestrowano 171 potwierdzonych przypadków zachorowań na krztusiec, 313 przypadków możliwych oraz 13 przypadków prawdopodobnych.

W 2025 za okres od 1 do 15 stycznia 2025 r. zarejestrowano 6 potwierdzonych zachorowań na krztusiec oraz 3 przypadki możliwe. Tut. Inspektor Sanitarny nie prowadzi statystyk podejrzeń krztuśca oraz zachorowań na krztusiec uwzględniających migrację ludności.

Odnośnie wskazania odsetka osób zaszczepionych wśród chorych na krztusiec w ciągu ostatnich 5 lat, PPIS w Rzeszowie poinformował stronę, że nie prowadził tak szczegółowych statystyk i nie dysponuje za ten okres taką informacją.

Uznając, że wniosek strony tym zakresie dotyczy informacji przetworzonej, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej: u.d.i.p., organ wezwał stronę do wykazania, w terminie 14 dni od odbioru pisma, że dostęp strony do ww. informacji publicznej w tym zakresie jest szczególnie istotny dla interesu publicznego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Ad 35. - Lekarz, który podejrzewa lub rozpoznaje niepożądany odczyn poszczepienny ma obowiązek zgłoszenia tego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia, w związku z czym do PPIS w Rzeszowie niepożądane odczyny poszczepienne są zgłaszane przez lekarzy udzielających świadczeń zdrowotnych na terenie Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego. W przypadku otrzymania takiego zgłoszenia, tut. Inspektor Sanitarny uzupełnia zgłoszenie o informacje zebrane w miejscu wykonania szczepienia pacjenta albo przekazuje takie zgłoszenie do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca wykonania szczepienia celem uzupełnienia zgłoszenia. W przypadku ciężkich i poważnych niepożądanych odczynów poszczepiennych przekazywana jest niezwłocznie informacja do Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzony jest w systemie elektronicznym. W 2024 roku zgłoszono do PPIS w Rzeszowie dwa ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne - niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszeń zebrano informacje niezbędne do ich uzupełnienia w miejscu wykonania szczepień, uzupełniono zgłoszenia oraz przesłano informację do Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Niepożądany odczyn poszczepienny może być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu wykonania szczepionki lub błędu podania szczepionki, zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu. Ocena, czy zaistniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy tymi ciężkimi NOP, a szczepieniem nie należy do tut. Inspektora Sanitarnego. W obydwóch przypadkach personel szczepiący zadeklarował, że technika szczepienia była poprawna, zostały zachowane zasady aseptyki podczas szczepienia i szczepionka była przechowywana prawidłowo, w związku z czym nie było podstaw do wdrożenia działań zapobiegawczych.

Ad 36. - W 2024 roku przeprowadzono szkolenia dla personelu medycznego we wszystkich oddziałach noworodkowych w szpitalach na terenie Rzeszowa, w trakcie których omawiano zasady zgłaszania

niepożądanych odczynów poszczepiennych wraz z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi.

Ad 37. - Zgłoszenia niepożądanych odczynów poszczepiennych, które trafiają do tut. Inspektora Sanitarnego opracowywane są niezwłocznie po ich otrzymaniu. W przypadku zgłoszeń ciężkich i poważnych niepożądanych odczynów poszczepiennych informacje zbierane są i uzupełniane w ciągu godziny po powzięciu wiadomości i przekazywane w formie pisemnej informacji do Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Rejestr zgłoszeń NOP prowadzony jest w systemie elektronicznym Epibaza i w przypadku wpłynięcia zgłoszenia ciężkiego lub poważnego NOP poprzez ten system pracownicy Oddziału Epidemiologii otrzymują wiadomość mailową o tym zgłoszeniu. PPIS w Rzeszowie nie zajmuje się odszkodowaniami za niepożądane odczyny poszczepienne. Sprawy odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne regulują przepisy art. 17a-17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, ze zm.), a decyzje w tych sprawach wydaje Rzecznik Praw Pacjenta, publikując w swoim Biuletynie Informacji Publicznej sprawozdania dotyczące rozpatrywania wniosków o przyznania świadczenia kompensacyjnego.

Ad 38. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi takich badań i nie ma wiedzy, czy takie badania są prowadzone.

Ad 39. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi badań nad skutecznością i bezpieczeństwem preparatów szczepionkowych.

Ad 40. - PPIS w Rzeszowie nie prowadzi badań nad skutecznością i bezpieczeństwem preparatów szczepionkowych.

Ad 41. - W grudniu 2024 r. zidentyfikowano w próbce ścieków komunalnych z Rzeszowa zmutowany wirus polio typu 2 cVDPV2 - jest to zmutowany wirus szczepionkowy pochodzący od osób zaszczepionych szczepionkami zawierającymi żywe, osłabione wirusy polio. W Polsce od 8 lat nie stosuje się już takich szczepionek - wszystkie szczepionki przeciwko poliomyelitis dostępne obecnie w naszym kraju to szczepionki zabite (inaktywowane). Obecność ww. wirusa polio w ściekach może być związana z migracją ludności, która była szczepiona żywą szczepionką przeciwko poliomyelitis. W Polsce, pomimo tego, że ostatnie zachorowanie na poliomyelitis miało miejsce 40 lat temu, prowadzony jest stały nadzór nad występowaniem ostrych porażeń wiotkich. Elementem tego nadzoru są badania ścieków komunalnych pod kątem występowania wirusów polio, ponieważ osoby chore lub nosiciele (przechodzący zakażenie bezobjawowo) wydalają wirusa z kałem. Zmutowane wirusy szczepionkowe nie stanowią zagrożenia dla osób zaszczepionych, ale mogą wywołać objawowe zakażenie u osób, które nie były zaszczepione. Ryzyko masowych zachorowań w populacji polskiej jest niskie w związku z wysokim poziomem zaszczepienia przeciwko polio. Jednak zwiększone krążenie zmutowanych wirusów może stanowić zagrożenie dla osób, które nie posiadają odporności poszczepiennej. PPIS w Rzeszowie nie jest w posiadaniu danych naukowych w tym zakresie.

Ad 42. - PPIS w Rzeszowie nie dysponuje wynikami badań nad bezpieczeństwem szczepionek, gdyż się takimi badaniami nie zajmuje. W celu uzyskania takich informacji należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181 c, 02-222 Warszawa, który dokonuje rejestracji produktów leczniczych oraz monitoruje bezpieczeństwo leków.

Ad 43. - PPIS w Rzeszowie nie dysponuje wynikami badań nad bezpieczeństwem szczepionek, gdyż się takimi badaniami nie zajmuje. W celu uzyskania takich informacji należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (j.w.).

Ad 44. - W latach 2019-2025 do chwili wpłynięcia wniosku strony nie było takich zgłoszeń do PPIS w Rzeszowie.

Ad 45. - PPIS w Rzeszowie nie dysponuje wynikami badań nad bezpieczeństwem szczepionek, gdyż się takimi badaniami nie zajmuje oraz nie wydaje w tym zakresie opinii. W celu uzyskania takich informacji należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (j.w.).

Ad 46. - PPIS w Rzeszowie nie ma wiedzy na temat sposobu przeprowadzania badań i nie dysponuje wynikami badań nad bezpieczeństwem szczepionek, gdyż się takimi badaniami nie zajmuje. W celu uzyskania takich informacji należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (j.w).

Ad 47. - PPIS w Rzeszowie nie dysponuje wynikami badań nad bezpieczeństwem szczepionek, gdyż się takimi badaniami nie zajmuje. W celu uzyskania takich informacji, jak również charakterystyk produktu leczniczego dot. szczepionek oraz ich składu, należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (j.w.).

Ad 48. - Pytanie dotyczy wiedzy medycznej - wykracza poza pojęcie informacji publicznej.

Ad 49. - Na podstawie art. 17 ust. 9 ustawy ustaw y z dnia 5.12.2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024r. poz. 924 ze zm.) lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną ma obowiązek powiadomienia opiekunów faktycznych lub osób sprawujących prawną pieczę nad osobą małoletnią o obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Nie ma prawnie określonego obowiązku pilnowania przez przychodnię i informowania rodziców dziecka każdorazowo o konieczności zgłoszenia się na badanie kwalifikacyjne i szczepienie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa tj: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.), a rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, ze zm.) określa osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, jak również schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia.

Decyzją z 28 lutego 2025 r. PPIS odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazania odsetka osób zaszczepionych wśród chorych na krztusiec w ciągu ostatnich 5 lat. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że zestawienia zawierające dane dotyczące statusu zaszczepienia przeciwko krztuścowi osoby chorej na krztusiec byłyby informacją publiczną przetworzoną, której wytworzenie wymagałoby ponadstandardowego nakładu pracy. Organ stwierdził, że wobec nie udzielenia przez stronę odpowiedzi dlaczego sporządzenie takich zestawień miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie znalazł powodu żeby takie zastawienia stworzyć.

W skardze na bezczynność PPIS w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zobowiązanie PPIS do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie jej informacji publicznej i udzielenie informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ w piśmie z 24 stycznia 2025 r. udzielił odpowiedzi na pytania w nikłym stopniu, odsyłając do publikacji. W ocenie skarżącej udzielone odpowiedzi są niewystraczające. Mimo obowiązku, organ nie udostępnił skarżącej innych informacji poza zawartymi w w/w piśmie, pozostając w bezczynności. Organ powinien udostępnić informację publiczną na jej rzecz, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące informacji publicznej oraz w niezbędnym zakresie wydał decyzję o odmowie stworzenia i udostępnienia informacji przetworzonej z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej o uzasadnienie szczególnej istotności dla interesu publicznego (w zakresie pytania nr 34). Natomiast w zakresie pytań niedotyczących informacji publicznej organ poinformował skarżącą o braku możliwości zrealizowania zgłoszonego żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola sądowoadministracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na mocy art. 149 p.p.s.a., który określa, że w takim przypadku: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów opisywanej sprawy, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach oraz w trybie określonym w tej ustawie.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie należą organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, [t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 416]). Organ ten zatem jednoznacznie mieści się w kręgu podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej.

Jeśli chodzi o przesłanki przedmiotowe, Sąd podziela stanowisko organu, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności. W ocenie Sądu po przeanalizowaniu zagadnień podnoszonych przez skarżącą we wniosku o udzielenie informacji publicznej, organ zasadnie zakwalifikował wniosek skarżącej jako częściowo niedotyczący informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a w pozostałym zakresie udzielił wystarczającej odpowiedzi.

Podkreślenia wymaga, że informacja publiczna to każda wiadomość odnosząca się do spraw publicznych, niezależnie od formy jej utrwalenia (również w pamięci człowieka). Jak wskazuje literatura (M. Maciejewski, Prawo informacji – zagadnienia podstawowe, w: W. Góralczyk jr (red.), Prawo informacji. Prawo do informacji, Warszawa 2006), istotą informacji publicznej jest jej związek z funkcjonowaniem władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Wnioski o informację publiczną mogą obejmować pytania o określony stan faktyczny na dzień udzielenia odpowiedzi, jednak muszą odnosić się wyłącznie do sfery faktów. Informacją publiczną nie jest natomiast interpretacja zdarzeń, wyjaśnianie przepisów prawa, komentowanie działań innych podmiotów, ani wskazywanie motywacji, którymi kierują się organy w toku swojej działalności.

W niniejszej sprawie skarżąca, w skardze zarzuciła PPIS bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wskazując, iż organ nie udzielił kompletnej odpowiedzi na jej wniosek z 3 stycznia 2025 r. (doręczony 10 stycznia 2025 r.), zawierający 49 szczegółowe pytania dotyczące szczepień ochronnych, w tym działań Inspekcji Sanitarnej, WHO oraz lekarzy wykonujących szczepienia ochronne.

Z akt sprawy wynika, że organ nie uchylił się od realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji publicznej i pismem z 24 stycznia 2025 r. udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczność ta jest bezsporna.

Istotą sporu jest natomiast zakres odpowiedzi organu, który w przekonaniu skarżącej jest niewystarczający, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia jej informacji publicznej. Przy czym skarżąca nie sprecyzowała w jakim zakresie nie uzyskała odpowiedzi na zadane pytania, czy też na które pytania odpowiedź organu była w jej ocenie niewystarczająca.

W przekonaniu Sądu pismo organu z 24 stycznia 2025 r. stanowi dostateczną odpowiedź na wniosek skarżącej, realizującą cele analizowanej ustawy. W piśmie tym organ odniósł się do wszystkich pytań – w części przekazując dane, a w części odmawiając odpowiedzi, argumentując, iż pytania nie dotyczą informacji publicznej lub dotyczą oceny prawnej, co wykracza poza zakres obowiązków wynikających z ustawy, bądź informując, że nie posiada żądanych informacji.

Sąd nie znalazł żadnego uzasadnienia potwierdzającego stanowisko skarżącej, że organ udzielił odpowiedzi "niewystarczającej". Takiego uzasadnienia trudno również doszukać się w samej argumentacji skargi. Słusznie natomiast wskazuje skarżąca, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, stanowi o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Według Sądu tego typu sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Zarzut bezczynności może bowiem zostać uznany za zasadny wyłącznie wówczas, gdy organ dysponuje żądaną informacją publiczną, lecz jej nie udostępnia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Obowiązek udzielenia informacji publicznej nie oznacza obowiązku opracowywania ekspertyz, tworzenia analiz, formułowania opinii prawnych ani wypowiadania się w formie komentarzy. Jeżeli zatem żądanie dotyczy wiedzy, której organ nie posiada, albo ma charakter postulatywny, ocenny czy interpretacyjny – organ może prawidłowo spełnić swój obowiązek poprzez wyjaśnienie, że nie dysponuje żądanymi danymi lub że pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Sama zaś okoliczność, że treść odpowiedzi nie spełniła oczekiwań skarżącej, nie przesądza bynajmniej o bezczynności organu.

Sąd w pełni podziela także pogląd, że informacją publiczną nie jest:

– wyjaśnianie przepisów prawa (sygn. II SAB/Wa 664/20, III SAB/Gd 170/22),

– prezentowanie poglądów organu na konkretne sytuacje faktyczne (sygn. IV SAB/Gl 196/17),

– wypowiadanie się na temat zgodności działań innych podmiotów z przepisami prawa (sygn. III SAB/Gd 164/22).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może służyć jako środek zastępczy wobec postępowań wyjaśniających, kontrolnych lub nadzorczych.

W ocenie Sądu działanie organu w niniejszej sprawie odpowiada standardom należytej staranności w realizacji obowiązku informacyjnego. Organ nie poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu odmowy udzielenia odpowiedzi, lecz do każdego pytania odniósł się indywidualnie – przekazując dane, wskazując brak wiedzy lub podstaw do odpowiedzi w trybie ustawy. Uznać należy za uzasadnione stanowisko organu, że w pewnej mierze wskazane we wniosku o udzielenie informacji publicznej pytania dotyczyły kwestii prawnych, medycznych, danych, którymi organ nie dysponuje, oraz działań podmiotów trzecich. Kwestie te, zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, nie mieszczą się w katalogu informacji publicznej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

W ocenie Sądu nie jest konieczne wyjaśnianie skarżącej dlaczego Sąd uznał udzielone odpowiedzi za wystarczające, ponieważ musiałoby się to wiązać z tłumaczeniem treści udzielonej odpowiedzi, co wobec jasności użytych zwrotów, czytelności tekstu wydaje sią całkowicie zbędne.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że w przypadku informacji publicznych przetworzonych organ jest uprawniony do domagania się od wnioskodawcy wykazania dlaczego taka informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie PPIS wydał decyzję z 28 lutego 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazania odsetek osób zaszczepionych wśród chorych na krztusiec w ciągu ostatnich 5 lat, stanowiącej informację przetworzoną. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z tym, iż skarżąca nie ustosunkowała się do wezwania organu o wykazanie, w terminie 14 dni od jego otrzymania, że udzielenie w/w informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art.3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), organ nie znajduje podstaw do stworzenia takiego zestawienia.

Abstrahując od oceny prawidłowości ww. decyzji, co nie jest objęte kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie, Sąd nadmienia, że skarżącej przysługuje prawo wniesienia odwołania od wydanej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie i w tej drodze może ona kwestionować prawidłowość działania tego organu.

W konsekwencji Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Odpowiedź na żądanie zgłoszone przez stronę została udzielona terminowo i w sposób kompletny, niezależnie od tego, czy zaspokoiła subiektywne oczekiwania i odpowiadała przekonaniom skarżącej. Tak więc nie sposób zarzucić PPIS wywodzonej przez skarżącą bezczynności w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej, a zarzuty skargi należy uznać za niezasadne.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.