Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 18 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 lutego 2025 roku (sprawa znak: NEP.1331.2.2025) oddala skargę.

Przedmiotem skargi M. N. – dalej jako "Skarżąca" jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 2025 roku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarga została złożona w następujących okolicznościach.

Za pismem z dnia 10 lutego 2025 roku Skarżąca złożyła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. – dalej też jako "Inspektor", "PPIS" wniosek o udostępnienie informacji publicznej, to jest o przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:

"1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. [...] kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

14. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

15. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

16. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?

17. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?".

W odpowiedzi na powyższy wniosek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. za pismem z dnia 19 lutego 2025 roku odpowiedział na wszystkie pytania w następujący sposób:

Ad. 1 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. informuje, iż nie prowadzi statystyk dotyczących utrzymywania się odporności po podaniu preparatów szczepionkowych osób szczepionych.

Ad. 2 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 3 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. informuje, iż nie prowadzi statystyk dotyczących wykonywania szczepień u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej.

Ad. 4 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 5 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 6 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. informuje, iż nie prowadzi statystyk dotyczących ilości zgonów w wyniku szczepienia.

Ad. 7 Na terenie powiatu dąbrowskiego w ciągu ostatnich 5 lat odnotowano 2 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne. Podział ze względu na szczepionkę, po której wystąpił niepożądany odczyn poszczepienny jest następujący: 1 - COVID-19 [...].

Ad. 8 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 9 Tematyka pytania nie stanowi informacji publicznej.

Ad. 10 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 11 Powyższe pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Pytanie należy kierować do Izby Lekarskiej bądź lekarza POZ.

Ad. 12 -17 Tematyka pytań nie stanowi informacji publicznej.

Następnie za pismem z dnia 5 marca 2025 roku Skarżąca reprezentowana przez adwokata A. T. wniosła skargę na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w D. zarzucono naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.

W związku z powyższym wniosła o

1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej i udzielenia informacji publicznej,

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa,

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. (dalej: PPIS) w zakresie danych dot. szczepień ochronnych. Pismem z dnia 19 lutego 2025 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji.

Do dnia dzisiejszego skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 19 lutego 2025 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez Organ odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. wniósł o oddalenie skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2),

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3),

4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a),

5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b),

6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).

W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 119 pkt. 4) p.p.s.a. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej też jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych,

a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przemawia to za szerokim rozumieniem informacji publicznej jako informacji o każdym przejawie działania organów władzy publicznej. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej. Przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z uwagi na sformułowania tych przepisów, informację publiczną stanowi wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Pojęcie informacji publicznej jest przy tym bardzo szerokie. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. np. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 1561/11).

Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez tego adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio. Informacja publiczna obejmuje przy tym swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2215/11).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.

Niewątpliwie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Wnioskowane przez Skarżących informacje, co do zasady stanowią informację publiczną, aczkolwiek niektóre z zapytań takiej informacji nie stanowią, jak np. zapytania nr 9, nr 10 i nr 12-17, które faktycznie stanowią zapytania o przepisy prawa i równocześnie wniosek o poradę prawną.

W stosunku do wszystkich pytań Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny udzielił w terminie odpowiedzi, a w zakresie pytania nr 11 w odniesieniu do danych, którymi Inspektor Sanitarny nie dysponuje poinformował on Skarżącą, że w interesującym ich zakresie może się zwrócić o informację do Izby Lekarskiej lub lekarza POZ. W doniesieniu natomiast do pytań nr 2, 4, 5, 8, 10 i 11 wskazał, że pytanie nie mieści się w zakresie kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a co do pytań 9 oraz 12 – 17 wskazał, że tematyka pytań nie stanowi informacji publicznej.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że organ udostępnił informację w zakresie wszystkich zadanych pytań. Trzeba przy tym wskazać, że organ nie ma obowiązku odpowiadać na pytania które dotyczą działalności zupełnie innej instytucji czy innego organu lub podmiotu – bo pytania te po prostu nie dotyczą jego zadań i kompetencji. Podobnie nie jest rolą organu udzielanie informacji w jakim trybie jest możliwe dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, względnie z czego wynikają różnice w zakresie szczepień obowiązkowych w różnych krajach Unii Europejskiej.

Wbrew stanowisku Skarżących organ nie pozostawał w bezczynności. Jak wynika z akt sprawy organ udzielił Skarżącym odpowiedzi w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów u.d.i.p. (14 dni). Akcentowana w skardze okoliczność, że Skarżący nie są usatysfakcjonowani uzyskanymi odpowiedziami, a to z tego powodu, że są one w ocenie Skarżących niewystarczające nie może mieć wpływu na ocenę działania organu w tym zakresie. Podkreślić trzeba, że rolą podmiotu obowiązanego do udostepnienia informacji publicznej nie jest przedstawianie wyczerpujących analiz naukowych, porad prawnych, które łączą się z zadanymi pytaniami (wnioskami o informację), lecz jedynie udostępnić posiadane przez organ informacje. Natomiast takie kwestie jak, istniejąca zdaniem Skarżących a podnoszona przez nich sprzeczność przymuszania do szczepień z art. 47 Konstytucji RP, czy wskazywanie konkretnych badań, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności nie stanowią informacji publicznej i – jak zaznaczono – nie jest rolą podmiotu obowiązanego szczegółowe referowanie tych zagadnień Skarżącym. Trafnie tym samym Inspektor przyjął, że tematyka pytań nr 9 oraz 12 – 17 nie stanowi informacji publicznej

Ze względu na powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.