Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. w W. na decyzję Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr PZS.O.VII/00663/2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy na rzecz F. w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Fundacja) jest decyzja Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy (dalej: Dyrektor PZS w Oleśnicy, organ) z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr PZS.O.VII/000663/2025 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że pismem z dnia 3 lipca 2025 r. Fundacja zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, począwszy od 1 stycznia 2025 r. a skończywszy na 30 czerwca 2025 r. z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone). Wniosła o wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń;

2. ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. z 2022 r., poz. 1575) udzielono w szpitalu w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. ze wskazań psychiatrycznych (z podziałem na poszczególne miesiące od stycznia 2025 r. do czerwca 2025 r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży)?;

3. jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem (proszę o wskazanie kodów)?;

4. jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerywania ciąży była aborcja próżniowa?

5. Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego w wyniku przerwania ciąży?

6. jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych (ze wskazaniem tygodnia ciąży)?

7. jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży?

W uzasadnieniu wniosku Fundacja argumentowała, że żądane informacje stanowią informacje publiczne proste niewymagające przetworzenia. Z ostrożności wskazała, że w wypadku, gdyby jednak należały do grupy informacji przetworzonych, to ich uzyskanie przez skarżącą jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Tematyka wniosku jest ważna społecznie, stanowi przedmiot zainteresowania wielu grup społecznych, organizacji pozarządowych i wspólnot wyznaniowych. Uzyskane informacje Fundacja wykorzysta w celu prowadzenia działalności statutowej. Skarżąca ponadto powołała treść art. 23, art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. określiła sposób i formę udostępnienia żądanych informacji jako wysyłkę pocztą na podany adres e-mail.

Pismem z dnia 23 lipca 2025 r. organ odpowiedział na wniosek skarżącej. W zakresie pytania nr 1 wniosku udostępnił informację o liczbie udzielonych świadczeń na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży w brzmieniu obowiązującym po dniu 27 stycznia 2024 r. (dalej: "ustawa o planowaniu rodziny"), wskazał, że nie wykonano świadczeń na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 3) ustawy o planowaniu rodziny oraz przedstawił w tabeli ww. liczbę udzielonych świadczeń w poszczególnych miesiącach. Odnośnie do pytania nr 1 w zakresie wskazania tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń oraz pytania nr 2 w zakresie ilości świadczeń wykonanych w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny ze wskazań psychiatrycznych, a także pytań nr 3 i nr 6 wniosku skarżącej poinformował, że informacje te nie dotyczą informacji publicznej, dotyczą indywidualnej diagnozy, zawartej w dokumentacji medycznej pacjenta objętej tajemnicą lekarską. W tym zakresie odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odniesieniu do pytania nr 7 wniosku skarżącej organ wskazał, że nie posiada wewnętrznych procedur w przypadku żywych urodzeń będących skutkiem wykonywanej terminacji. W zakresie natomiast pytań nr 4 i 5 wniosku skarżącej organ stwierdził, że żądane dane stanowią informację publiczną przetworzoną, nie uznał uzasadnienia wniosku za wystarczającego dla wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji przez Fundacje i wezwał skarżącą do wykazania tej przesłanki. Pismo zostało doręczone Fundacji w dniu 4 sierpnia 2025 r.

W piśmie z dnia 11 sierpnia 2025 r. Fundacja obszernie wyjaśniła, że kwestia aborcji jest od lat niezwykle istotna dla opinii publicznej, a skarżąca jako organizacja pro-life działająca w zakresie ogólnopolskim posiada realne możliwości wykorzystania żądanych informacji i lepszej ochrony interesu publicznego. Wskazała, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, ponieważ odnoszą się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego, w tym udzielania świadczeń zdrowotnych, do których należy terminacja ciąży. Są to też informacje o charakterze statystycznym, składają się na nie informacje o charakterze prostym, nie są to informacje przetworzone. Organ nie przedstawił przyczyny, dla której uznał, że żądane przez Fundację informacje mają charakter przetworzony. Wyjaśniła przy tym, że prowadzi rozległe badania i prezentuje statystyki dotyczące zabiegów przerywania ciąży w Polsce, skutków aborcji oraz działa w szeroko pojętej ochronie dzieci nienarodzonych. Istnieje w polskiej przestrzeni medialnej od wielu lat, składa w Sejmie obywatelskie projekty ustaw, pod którymi podpisują się setki tysięcy osób, działa w interesie społecznym, prezentuje poglądy milionów Polaków. Mając na uwadze szeroką rozpoznawalność Fundacji ma ona możliwość pokazać statystyki aborcji w Polsce, wystąpienia publiczne przedstawicieli Fundacji (m.in. w sejmie) są prezentowane w mediach społecznościowych. Na poparcie stanowiska odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022, poz. 902; dalej: u.d.i.p.) organ odmówił udostępnienia informacji publicznej "we wskazanym poniżej zakresie". W uzasadnieniu wskazał, że w zakresie pytania nr 1 wniosku udzielił żądanej informacji jednocześnie wskazując, że wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń nie stanowi informacji publicznej, podobnie jak w przypadku żądanej informacji ujętej w zakresie pytań nr 2, 3 i 6 wniosku. Udzielił informacji w zakresie pytania nr 7 wniosku. W odniesieniu natomiast do zapytania zawartego w pytaniach nr 4 i 5 poinformował Fundację, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wezwał o wykazanie w tym zakresie szczególnie istotnego interesu publicznego w jej udostępnieniu. Oceniając argumentację skarżącej zawartą w odpowiedzi na wezwanie organ stwierdził, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, nie jest bowiem w żaden sposób przez Powiatowy Zespół Szpitali w Oleśnicy (dalej: Szpital) raportowana ani ewidencjonowana. Wyjaśnił, że opracowanie żądanej informacji łączy się z koniecznością podjęcia następujących po sobie czynności nie tylko o charakterze technicznym. Jej uzyskanie wymagałoby zatem podjęcia przez Szpital dodatkowych czynności intelektualnych i administracyjnych. Koniecznym byłoby wyselekcjonowanie dokumentacji medycznej dotyczących przerywania ciąży, odnalezienie w nich przez personel medyczny żądanych informacji, następnie sporządzenie z nich raportu czy też ewidencji. Odwołując się do orzecznictwa organ przedstawił rozumienie pojęcia informacji przetworzonej w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. jakościowo nowej informacji, nieistniejącej dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Składa się na nią pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Nowe zestawienie informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie podmiotu zobowiązanego środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania Na tej podstawie Dyrektor PZS uznał, że żądana przez Fundację informacja wiązałaby się z oddelegowaniem co najmniej dwóch pracowników placówki medycznej od ich codziennych obowiązków w celu obsługi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a co z kolei byłoby działaniem na szkodę Szpitala. Analiza dokumentacji w tak szerokim zakresie, jakiego domaga się skarżąca, powodowałaby konieczność wygenerowania zupełnie nowego opracowania, które nie istnieje w zasobach Szpitala. W praktyce oznaczałoby to nie tylko wyodrębnienie z dokumentacji medycznej określonych przypadków, ale również ich usystematyzowanie, opracowanie i sporządzenie szczegółowych zestawień w sposób wymagający zaangażowania merytorycznego personelu medycznego. Tego rodzaju czynności nie mieszczą się w zwykłych obowiązkach wynikających z prowadzenia dokumentacji medycznej i stanowiłyby stworzenie nowej jakościowo informacji, co wprost wpisuje się w definicję informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast odnosząc się do wskazania przez skarżącą szczególnie istotnego interesu publicznego organ podkreślił, że na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej dla wykazania, w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, powinien wyjaśnić, nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego, czego Fundacja nie uczyniła. Wskazywany zasięg odbiorców Fundacji oraz argument, że kwestie aborcji są społecznie istotne nie może zostać utożsamiony ze szczególnym interesem publicznym. Jako istotne organ podał, że informacja żądana przez skarżącą nie jest informacją o ogólnej ilości przeprowadzanych procedur przerywania ciąży, a - szczegółowymi pytaniami o przebieg poszczególnych procedur medycznych dotyczących konkretnych pacjentów. Wskazał, że po dogłębnej analizie sprawy stoi na stanowisku, że nawet jeśli Fundacja wykazałaby szczególnie istotny interes społeczny, to przedmiotowe informacje i tak nie mogłyby zostać udzielone, bowiem wymagają one wyselekcjonowania ich z dokumentacji medycznych konkretnych pacjentów, która objęta jest tajemnicą prawnie chronioną, zatem nie mogą zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie takiej kwalifikacji informacji Dyrektor PZS przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2020 r. sygn. III SAB/GL 45/20). Argumentował w oparciu o treść art. 23 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta, że dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został wart. 26 ust. 3 tej ustawy i jest to katalog zamknięty. Na tej podstawie organ wywiódł, że dokumentacja medyczna nie stanowi informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1. u.d.i.p. Informacja powyższa opierałaby się na analizie dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków przerywania ciąży, a podanie danych lekarza wykonującego świadczenie dotyczy informacji identyfikującej wykonany przez niego zabieg terminacji ciąży. Tymczasem w myśl powoływanego przez organ art. 4c ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. ustawy o planowaniu rodziny osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. W orzecznictwie wskazuje się, że jest to przepis dodatkowy i niezależny od tajemnicy lekarskiej czy praw pacjenta, co skutkuje wykluczeniem informacji dotyczącej wykonywania przez konkretnych lekarzy zabiegów przerywania ciąży z zakresu informacji publicznej. W konsekwencji Dyrektor PZS uznał, że Fundacja nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem, a organ po dogłębnej analizie uznał, że żądane informacje ze względu na objęcie dokumentacji medycznej tajemnicą, w tym tajemnicą na podstawie art. 4c ustawy o planowaniu rodziny, o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, nie może zostać udostępniona w trybie dostępu do informacji publicznej. W pouczeniu organ wskazał środki zaskarżenia decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Fundacja wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora PZS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 3 lipca 2025 r., a także – o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 1 i art. 6 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że żądane w pkt 1-3 i 6 wniosku o informacje nie stanowią informacji publicznej, w sytuacji gdy oczywistym jest, że skarżąca nie domaga się informacji pozwalających na identyfikację pacjentek lub naruszających tajemnicę lekarską, a wnioskuje li tylko o informacje statystyczne; próba ta stanowi jawne naruszenie prawa i ominięcie przepisów ustawowych; 2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ) u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie żądanych informacji w punktach 4-5 wniosku za informacje przetworzone, w sytuacji gdy w ocenie skarżącej są to informacje proste. Pytania zadane przez skarżącą są proste i nie wymagają żadnych szerszych analiz, nie stanowią również informacji przetworzonych, zaś sam organ choćby w najmniejszym stopniu nie wykazał, że są to informacje przetworzone. Ponadto skarżąca stoi na stanowisku, że żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi a prostymi; 3) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej skarżącej, w sytuacji gdy uprawnienie to wynika wprost z Konstytucji, niewyczerpujące uzasadnienie odmowy udzielenia informacji publicznej. Wskazała, że pismo organu z dnia 28 sierpnia 2025 r. uznaje za decyzję odmowną mimo braku zachowania wszystkich wymagań. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że organ udzielił szczątkowej odpowiedzi na pytanie nr 1 wniosku oraz pełnej odpowiedzi na pytanie nr 7, natomiast w zakresie pytań nr 4 i 5 wniosku wskazał, że są to informacje przetworzone. Argumentowała, że w decyzji organ sam sobie przeczy, ponieważ w piśmie z 23 lipca 2025 r. żądał wykazania szczególnie istotnego interesu, a w decyzji wskazał, że nawet gdyby skarżąca wykazała szczególny interes, to informacje i tak nie zostałyby udostępnione. Zakwestionowała ocenę organu, że żądane informacje są informacjami przetworzonymi. Wskazała, że informacje ujęte w pytaniach nr 1-3 oraz nr 6 wniosku (poza udzielonymi) są informacją publiczną, a dziesiątki szpitali w Polsce takich informacji regularnie udzielają i w żadnym zakresie nie stanowi to o naruszeniu tajemnicy lekarskiej, gdyż dotyczą one danych statystycznych. Wskazała, że organ niewystarczająco uargumentował stanowisko, że żądane informacje to informacje przetworzone i dlaczego. Wniosek skarżącej o informację publiczną jasno wskazuje, że wnioskowane kwestie nie dotyczą informacji podlegających tajemnicy lekarskiej. Przyjęta przez organ wykładnia prawa doprowadziłaby do tego, że żaden szpital w Polsce nie udzielałby informacji publicznej, co jest sprzeczne z orzecznictwem sądowym i wypracowaną praktyką. Odwołując się do tego orzecznictwa wskazała ponadto, że informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o odstąpienie od zasądzenia od organu kosztów postępowania. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i obszernie je umotywował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a–c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej według wskazanego kryterium jest odmowa udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że we wniosku z dnia 3 lipca 2025 r. Fundacja domagała się od organu udostępnienia informacji publicznej w zakresie:

1. Liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, począwszy od 1 stycznia 2025 r. a skończywszy na 30 czerwca 2025 r. z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone). Wniosła o wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń;

2. Ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o ciąży, planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. z 2022 r., poz. 1575) udzielono w szpitalu w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. ze wskazań psychiatrycznych (z podziałem na poszczególne miesiące od stycznia 2025 r. do czerwca 2025 r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży)?;

3. Jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem (proszę o wskazanie kodów)?;

4. Jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerywania ciąży była aborcja próżniowa?

5. Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego w wyniku przerwania ciąży?

6. Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych (ze wskazaniem tygodnia ciąży)?

7. Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży?

W sprawie jest bezsporne, że organ pismem z 23 lipca 2025 r. poinformował Fundację, że w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. udzielono 87 świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny (pkt 1 wniosku), z kolei w zakresie wskazania tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń, ilości świadczeń określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. ze wskazań psychiatrycznych (pkt 1 i 2 wniosku) oraz wad płodu, podstawy prawnej wykonania zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i kodu zaburzenia (pkt 3 wniosku) organ wyjaśnił, że informacje te nie dotyczą sprawy publicznej, lecz diagnozy zawartej w dokumentacji medycznej pacjenta objętej tajemnicą lekarską. Odnośnie do pkt 4 i 5 wniosku Fundacji organ stwierdził, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej i wezwał skarżącą o wykazanie, że są one szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odnośnie do pkt 7 wniosku organ podał, że nie posiada wewnętrznych procedur w przypadku żywych urodzeń będących skutkiem wykonywanej terminacji.

Nie ma sporu w sprawie co do informacji publicznej udostępnionej w zakresie części pkt 1 oraz objętej pkt 7 wniosku Fundacji.

Przedmiotem skargi jest odmowa udostępnienia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Dyrektor PZS jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Powiatowy Zespół Szpitali w Oleśnicy jest jednostką organizacyjną Powiatu Oleśnickiego, samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej utworzonym na podstawie uchwały nr VIII/42/2003 Rady Powiatu Oleśnickiego z 29 kwietnia 2003 r. wpisanym do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą pod nr [...] – fakt notoryjny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Niewątpliwie PZS w Oleśnicy jest jednostką organizacyjną samorządu powiatowego, a ponadto wykonują zadania publiczne i jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r., poz. 260 ze zm.).

Przepis art. 68 Konstytucji RP ustanawia prawo każdego do ochrony zdrowia (ust. 1), a władze publiczne mają konstytucyjny obowiązek zapewnić obywatelom niezależnie od sytuacji materialnej równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (ust. 2). Zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa.

Zgodnie z art. 4b ustawy o planowaniu rodziny osobom objętym ubezpieczeniem społecznym i osobom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów do bezpłatnej opieki leczniczej przysługuje prawo do bezpłatnego przerwania ciąży w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej.

Zaskarżona odmowa udostępnienia informacji publicznej z 28 sierpnia 2025 r. jest decyzją, ponieważ spełnia kryteria wskazane w art. 107 k.p.a. i art. 16 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Zawiera formalnie wszystkie elementy wymagane ww. przepisem k.p.a i została podjęta w sytuacji opisanej w art. 16 u.d.i.p.

Oznaczenie w jej nagłówku: "Odmowa udostępnienia informacji publicznej" zamiast oznaczenia formy rozstrzygnięcia, tj. "decyzja", nie stanowi istotnej wady decyzji.

Oceny wymaga jednak zakres rozstrzygnięcia podany w rozstrzygnięciu i osnowie decyzji.

Jakkolwiek zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie w rozumienie art. 107 § 1 pkt 5) k.p.a., to jednak nie jest ono jednoznaczne co do zakresu tego rozstrzygnięcia. Zgodnie z jego treścią organ odmówił udostępnienia informacji publicznej "w wskazanym poniżej zakresie", lecz zakresu tego w rozstrzygnięciu nie określił.. Jednocześnie w uzasadnieniu skargi opisał cały przebieg sprawy wywołanej wnioskiem skarżącej z 3 lipca 2025 r. wraz z ocena poszczególnych pytań. Skoro organ wskazał, że rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) dotyczy zakresu sprawy, to oznacza, że nie dotyczy całości wniosku o informacje publiczną. Skutkuje to brakiem pewności, czy zaskarżona decyzja odnosi się wyłącznie do konkretnych punktów, tj. 4 i 5 wniosku Fundacji, i tylko w tym zakresie rozstrzyga sprawę z wniosku skarżącej, czy też rozstrzyga sprawę szerzej – odnośnie do pozostałych punktów tego wniosku. Jak potwierdza to skarga, niejednoznaczność co do zakresu rozstrzygnięcia spowodowała wątpliwości również u skarżącej, ponieważ w skardze sformułowała zarzuty względem oceny organu w zakresie pkt 1-5 i 6 wniosku o informację publiczną. Okoliczności tej nie wyjaśnia sam organ podkreślając w odpowiedzi na skargę, ze w wydanym rozstrzygnięciu odniósł się do wszystkich pytań zawartych we wniosku Fundacji.

Przyjęty przez organ sposób sformułowania rozstrzygnięcia narusza przepis art. 107 § 1 pkt 5) k.p.a. Rozstrzygnięcia nie można domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia decyzji i innych okoliczności sprawy, albowiem powinno być ono wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być ono jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Wypełnienie przez organ dyspozycji art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. następuje wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie to zostanie sformułowane w sposób kategoryczny co do zawartego tam władczego uregulowania przez organ sytuacji prawnej strony (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 75/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Sąd w składzie orzekającym zgadza się z oceną prawną, że rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Wynika to z władczego charakteru decyzji, która kształtuje prawa i obowiązki stron. Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 107, wyd. 19, 2024; oraz np. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 491/16, CBOSA).

Obowiązek precyzyjnego formułowania osnowy decyzji administracyjnej wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

W konsekwencji naruszenie w tym zakresie należało uznać za istotne, mimo że przepis art. 17 ust. 1 u.d.i.p. nakazuje jedynie odpowiednie stosowanie art. 16 u.d.i.p. Tak istotny element decyzji jak rozstrzygnięcie musi być precyzyjny.

Skarżąca kwestionuje uznanie przez organ, że informacje żądane w ramach pkt 1-3 i 6 wniosku nie stanowią informacji publicznej, w sytuacji gdy Fundacja domagała się informacji statystycznych a nie informacji pozwalających na identyfikację pacjentek lub naruszających tajemnicę lekarską. Kwestionuje też uznanie informacji żądanych w pkt 4-5 wniosku za informacje przetworzone, w sytuacji gdy są to informacje proste.

Wedle organu, żądane informacje w zakresie pkt 1-3 i 6 wniosku nie stanowią informacji publicznej. Z kolei informacje żądane w pkt 4-5 wniosku stanowią informację publiczną o charakterze przetworzonym, dlatego że nie są raportowane ani ewidencjonowane, a ich opracowanie według kryteriów podanych przez Fundację stanowiłoby nową jakościowo informację, ponieważ wiązałoby się z koniecznością wyselekcjonowania dokumentacji medycznej dotyczącej przerywania ciąży, odnalezienia w niej żądanych informacji przez personel medyczny (co najmniej dwóch pracowników) i usystematyzowanie, opracowanie oraz sporządzenie szczegółowych zestawień w sposób wymagający zaangażowania merytorycznego personelu medycznego. Ocenił, że Fundacja nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na udostępnienie informacji przetworzonej, ponieważ nie wyjaśniła, w jaki sposób uzyskanie tej informacji stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Zwłaszcza, że żądane informację nie są informacją o ogólnej ilości przeprowadzonych procedur przerywania ciąży, lecz szczegółowymi pytaniami o przebieg procedur medycznych dotyczących konkretnych pacjentów. Jednocześnie Dyrektor PZS w Oleśnicy wskazał, że nawet w sytuacji wykazania tej przesłanki przez Fundację żądane informacje nie może być udostępniona, ponieważ wymagają one wyselekcjonowania z dokumentacji medycznej, która jest objęta tajemnicą prawnie chronioną, zatem nie może zostać udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p.

Analiza akt sprawy i uzasadnienia prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo również z innych niż wyżej wskazana przyczyn.

Trzeba zauważyć, że art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje rozstrzygnięcie wymagające bezwzględnie wydania decyzji. Zgodnie z tym przepisem odmowa udostepnienia informacji publicznej oraz umorzenie postepowania o udostepnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Wedle ust. 2 tego przepisu do decyzji, o których mowa ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostepnienia informacji. Na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostepnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.

Przepisy u.d.i.p. oraz interpretujące ją orzecznictwo sądowe wskazuje jasno inne sposoby rozpoznania wniosku o informację publiczną.

Ocena, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej, nie mieści się w dyspozycji art. 16 u.d.i.p. Podobnie jest w sytuacji, gdy informacja publiczna ma odmienne zasady i tryb dostępu (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W takich przypadkach organ (podmiot zobowiązany) informuje pisemnie wnioskodawcę, że żądana informacja odpowiednio nie jest informacją publiczną, podlega udostępnieniu według innych zasad i trybu niż u.d.i.p. Wnioskodawcy służy wówczas środek zaskarżenia w postaci skargi na bezczynność organu.

W przypadku, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. organ wydaje decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Z kolei wg ust. 2 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika i nie jest kwestionowane, że organ pismem z 23 lipca 2025 r. poinformował Fundację, że wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń, ilości świadczeń określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. ze wskazań psychiatrycznych (pkt 1 i 2 wniosku) oraz wad płodu, podstawy prawnej wykonania zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i kodu zaburzenia (pkt 3 wniosku) nie dotyczą sprawy publicznej. Odnośnie do pkt 4 i 5 wniosku Fundacji organ stwierdził, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej i wezwał skarżącą o wykazanie, że są one szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Oznacza to, że w ww. zakresie pkt 1-3 wniosku Fundacji ocenił, że informacje te nie są informacją publiczną i poinformował o tym skarżącą. Zasadniczo ponowna ocena tych informacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dopuszczalna, ponieważ ten zakres wniosku został już załatwiony w piśmie z 23 lipca 2025 r., a skarżącej służyła skarga na bezczynność w przypadku kwestionowania takiej oceny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powołuje natomiast takie same argumenty jak pismo z 23 lipca 2025 r. Ta sama informacja nie może być oceniana jako nie stanowiąca informacji publicznej (w piśmie z 23 lipca 2025 r.) i jednocześnie ją stanowiącą (odmowa udostępnienia tych informacji w zaskarżonej decyzji). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w tej części nie jest możliwa, ponieważ granice sprawy wyznaczone rozstrzygnięciem decyzji nie są w sprawie zakreślone jednoznacznie.

W zakresie informacji objętych pkt 4 i 5 wniosku Fundacji uzasadnienie zaskarżone decyzji zawiera natomiast dwie sprzeczne oceny.

Po pierwsze, organ uznał, że informacje te stanowią informację publiczną, skoro uznał je za informację przetworzoną.

Po drugie, uznał, że są to dane zawarte w dokumentacji medycznej, która nie stanowi informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Konsekwencją takiej oceny organu jest uznanie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.

Po trzecie, uznał, że żądane informacje wymagają wyselekcjonowania ich z dokumentacji medycznej konkretnych pacjentów, która jest objęta tajemnicą prawnie chronioną i wobec tego nie może być udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p. Konsekwencja tej oceny jest z kolei uznanie, że żądane informacje są informacją publiczną, przy czym podlegają ograniczeniu prawa do informacji, co odpowiada art. 5 ust. 1 u.d.i.p.

Wynika z tego, że te same informacje zostały w zaskarżonej decyzji ocenione przez organ jako jednocześnie będące informacje publiczną i niebędące informacją publiczną. Nie wiadomo więc, która ocena jest wedle organu prawidłowa - pomijając zagadnienie, że każda z nich winna skutkować innym sposobem rozpatrzenia wniosku Fundacji. Ponadto w ramach oceny, że informacje objęte pkt 4-5 wniosku są informacją publiczną, to ich odmowa następuje z dwóch całkowicie odrębnych i niezależnych powodów: 1) niewykazanie przesłanki z art. 3 ust. 1 u.d.i.p, 2) ograniczenie prawa do informacji (ochrona tajemnic ustawowo chronionych).

Nie wiadomo w konsekwencji, czy organ odmówił udostępnienia informacji publicznej, ponieważ jest to informacja przetworzona, a skarżąca nie wykazała przesłanki z art. 3 ust. 1 u.d.i.p., czy też dlatego, że informacja ta podlega ograniczeniu z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., czy dlatego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.

Sąd nie może zastąpić organu w rozstrzygnięciu sprawy ani "wybrać" jednego z wariantów argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako motywu podjętego rozstrzygnięcia i dokonać w tym zakresie kontroli legalności decyzji. Każdy z powodów nieudzielenia żądanych w pkt 4-5 wniosku informacji wynika z innych okoliczności sprawy i z innej podstawy prawnej. Tym samym zaskarżona decyzja uchyla się w tym zakresie kontroli sądowej.

Należy podkreślić, że sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub obowiązków nałożonych na nią. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.). Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2026, komentarz do art. 107 i przywołane tam orzecznictwo).

Końcowo należy podkreślić, że uznanie wnioskowanych danych za informację nie będąca informacją publiczną skutkuje poinformowaniem o tym wnioskodawcy w drodze zwykłego pisma. Zaangażowanie organizacyjne i osobowe w przygotowanie danych, które nie są informacją publiczną nie stanowi podstawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. – pkt II sentencji wyroku. Na zasądzone koszty złożył się wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2) w zw. z art. 120 p.p.s.a.

W ponownym postępowaniu Dyrektor PZS w Oleśnicy uwzględni ocenę prawną przedstawioną w uzasadnieniu wyroku.