Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi P.H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. (znak: [...]) Starosta Powiatu, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r., poz. 645 ze zm.), orzekł o utracie przez P.H. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2016r. na okres 270 dni z powodu niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepoinformowania w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż P.H., zarejestrowanemu w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] stycznia 2016r., w dniu [...] lipca 2016r. wyznaczono termin następnej wizyty na dzień [...] lipca 2016r. Skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem informację o tym terminie.

Bezrobotny nie stawił się we wskazanym terminie, natomiast uczynił to w dniu [...] lipca 2016r. i oświadczył, że powodem niestawiennictwa było oczekiwanie na wezwanie do firmy A Sp. z o.o. Strona ze złożonym oświadczeniem została skierowana do kierownika działu i nie wróciła z powrotem do doradcy klienta w celu rozliczenia się. Strona opuściła urząd pracy zabierając ze sobą oświadczenie i skierowanie do pracy.

W związku z powyższym organ I instancji wezwał stronę do zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia wyjaśnień odnośnie wyznaczonej na dzień [...] lipca 2016r. wizyty. W dniu [...] sierpnia 2016r. strona zgłosiła się na ww. wezwanie i zapoznała się z aktami sprawy odmawiając jednocześnie zwrotu skierowania i oświadczenia z dnia [...] lipca 2016r. Jednocześnie strona oświadczyła, że po wizycie u kierownika nie udała się do doradcy, gdyż została poinformowana o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej.

Z powyższą decyzją nie zgodził się P.H. i wyjaśnił, że w związku z otrzymanym skierowaniem do pracy stawił się u pracodawcy i został poinformowany, że z powodu złego stanu zdrowia nie zostanie zatrudniony. Następnie strona wskazała, że po wizycie w urzędzie pracy ponownie zgłosiła się do pracodawcy i otrzymała informację, że ma czekać na testy. Strona twierdzi, że odczytała datę zwrotu skierowania do urzędu pracy w dniu [...] lipca 2016r.

Decyzją z dnia [...] października 2016r. ([...]) Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r., poz. 645 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Wojewoda potwierdził właściwe zastosowanie przepisów prawa przez organ I instancji w przedmiocie pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej ze względu na brak podstaw do usprawiedliwienia w zakresie niestawienia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że Starosta podał, iż utrata statusu nastąpiła na okres 270 dni - czwarte niestawiennictwo, a poprzednie niestawiennictwa miały miejsce - [...] lipca 2013r., [...] stycznia 2014r., [...] sierpnia 2014r.). W decyzji organu I instancji brak jednak takich ustaleń.

Ponadto wskazał na treść art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz podał, iż warunkiem koniecznym, żeby niestawiennictwo w wyznaczonym terminie nie skutkowało utratą statusu bezrobotnego jest spełnienie łącznie dwóch warunków, tj. powiadomienie powiatowego urzędu pracy w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa oraz podanie uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa może być uznana wyłącznie taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego obiektywną przeszkodę, uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie - nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp.

Organ podał, iż P.H. zgłaszając się do urzędu pracy w dniu [...] lipca 2016 r. złożył oświadczenie, w którym wskazuje, że nie stawił się we wskazanym terminie, gdyż oczekiwał na wezwanie do firmy A Spółka z o.o.

W ocenie organu odwoławczego wskazany powód niestawiennictwa nie może być podstawą do usprawiedliwienia terminu wizyty, gdyż bezrobotny nie wskazał uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Co do zasady to na bezrobotnym spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości zgłoszenia się w wyznaczonym terminie w organie zatrudnienia. Natomiast organ w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dowody dokonuje oceny w kwestii istnienia przyczyny niezgłoszenia się bezrobotnego w urzędzie pracy oraz tego czy miała ona znamiona przyczyny uzasadnionej. Bezrobotny powinien wykazać należytą staranność, by dochować przyjętego do wiadomości terminu stawiennictwa w urzędzie pracy. Ponadto pomimo tego, iż strona czekała na wyniki rekrutacji to nie zwalniało jej z obowiązku zgłaszania się w wyznaczonym przez urząd terminie.

Wojewoda podał, iż ponowne nabycie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie 270 dni w wyniku ponownej rejestracji przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P.H., który wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 8 marca 2017r. skarżący oświadczył, że na k. 7 akt administracyjnych, czyli na potwierdzeniu terminu kolejnej wizyty widnieje jego podpis, ale zakwestionował czytelność informacji zawartej na tym potwierdzeniu. Ponadto podał, iż nie pamięta ile razy w przeszłości postawiono mu zarzut niestawiennictwa w urzędzie pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu, którą organ ten orzekł o utracie przez P.H. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2016r. na okres 270 dni z powodu niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepoinformowania w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ wskazał, iż utrata statusu nastąpiła na okres 270 dni z uwagi na czwarte niestawiennictwo.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia.

Stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.) – dalej jako "ustawa" - bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw, tj. na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, na okres 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa i na okres 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa.

Podkreślić należy, iż co do zasady stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący zobowiązany był do stawienia się w PUP w dniu [...] lipca 2016r., a stawił się dopiero [...] lipca 2016r. Skarżący poinformowany był jakie obowiązki, związane z legitymowaniem się statusem osoby bezrobotnej ciążą na osobie bezrobotnej oraz jakie może ponieść konsekwencje w wypadku niewywiązywania się z nich. Słusznie Wojewoda wskazuje, że jeżeli skarżącemu zależało na zachowaniu statusu osoby bezrobotnej, tym bardziej powinien wywiązywać się z ciążących obowiązków, by statusu tego nie utracić. Okres posiadania statusu osoby bezrobotnej nie jest okresem pozbawionym dyscypliny. Ustawodawca bowiem, poza uprawnieniami, nakłada na osoby bezrobotne szereg obowiązków, z których muszą się wywiązywać dla zachowania tego statusu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny, co jednocześnie nie zwalnia osób posiadających status bezrobotnego z wypełniania obowiązków nałożonych przez ustawodawcę. Skarżący zobowiązany był do przestrzegania ustalonego terminu stawiennictwa, a w przypadku naruszenia tego obowiązku organ I instancji zobligowany był do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie bezrobotny zobowiązany jest wykazać się taką samą gotowością do podjęcia pracy, jak w ramach stosunku pracy i oceniany powinien być w tym zakresie według reguł obowiązujących właśnie w stosunku pracy.

Pomimo tych okoliczności Sąd zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję.

Przywołany już przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi bowiem, że starosta, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Należy jednak pamiętać, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, a więc odpowiednio na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, na okres 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa i na okres 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. Długość okresu, na który pozbawia się statutu bezrobotnego jest bez wątpienia istotna dla osoby bezrobotnej i ma doniosłe konsekwencje prawne.

Powyższe oznacza, że organ I instancji w wydanej decyzji winien określić na jaki okres pozbawia skarżącego statusu bezrobotnego, wskazując jednocześnie fakty z których długość tego okresu wywodzi. Tymczasem w decyzji organ I instancji podał jedynie, że "z posiadanych dokumentów wynika", że skarżący nie stawił się w PUP po raz czwarty. Niestety ani organ odwoławczy, ani Sąd nie mógł dokonać analizy owych posiadanych dokumentów, bo akta administracyjne ich nie zawierają. W aktach znajduje się jedynie odręczna adnotacja sporządzona na piśmie z dnia [...] września 2016r. ([...]), którym organ I instancji przekazał odwołanie P.H. wraz z aktami sprawy. Nie wiadomo kto i na jakiej podstawie sporządził odręczną notatkę informującą w jakiej dacie nastąpiły kolejne "niestawiennictwa". W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał w jakiej dacie przedmiotowe niestawiennictwa miały miejsce, ale nie wiadomo na jakiej podstawie organ poczynił takie ustalenia (czy np. na podstawie odręcznej anonimowej notatki).

Podkreślić trzeba, że po pierwsze, okres utraty statusu bezrobotnego oraz przyczyny uzasadniające długość tego okresu winny być określone w samej decyzji. Po drugie, z akt administracyjnych powinno dokładnie wynikać dlaczego i na jakiej podstawie organ przyjął, że w sprawie zaistniała przesłanka czwartego niestawiennictwa skutkująca pozbawieniem skarżącego statusu osoby bezrobotnej na 270 dni.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien dokonać jej merytorycznej oceny, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, w szczególności wyrażoną w nim ocenę prawną