Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. Z. kwotę [...]zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Starosta [...] decyzja z [...] lutego 2019r. działając na podstawie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami orzekł o:

1. Zobowiązaniu [...] P. Z., właściciela nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], ark. m. [...], o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] [...], do udostępnienia powyższej nieruchomości wnioskodawcy [...] S.A., w celu wykonania remontu, tj. wymiany istniejącego stanowiska słupowego i przewodów linii napowietrzno-kablowej [...] na nowe, na odcinku od słupowej stacji transformatorowej [...] nr [...]. Prace przebiegać będą na obszarze oznaczonym na mapie ewidencyjnej będącej integralną częścią niniejszej decyzji.

2. Obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu firmie [...] S.A., działającej na zlecenie [...] S.A., wstępu na teren działki opisanej w punkcie 1 decyzji. Dostęp do działki nr [...] nastąpi z drogi publicznej, tj. działki nr [...] oraz z działek sąsiednich, do których działka przylega, wzdłuż przebudowywanej linii napowietrznej [...], zgodnie z mapą ewidencyjną, będącą integralną częścią niniejszej decyzji. Zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony jest do niezbędnego minimum.

3. Zakres zajęcia niezbędny do wykonania wyżej opisanych prac na przedmiotowej działce w części, na której będzie przebiegała inwestycja obejmować będzie [...] m2. Zagospodarowanie przedmiotowej działki jest leśno-rolne.

4. Obowiązek udostępnienia nieruchomości ustanawiam na czas 4 dni robocze w okresie 6 miesięcy, od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. Z. wskazując, że domaga się odszkodowania za wejście na teren jego działki w wysokości [...] zł. Nie zgadza się na kwotę [...]zł zaproponowana przez spółkę. Wskazał, że na działce nr [...] obecnie jest las i uszkodzenie drzew powoduje znaczne straty.

Wojewoda decyzją z [...] maja 2019r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zwrócił się do pełnomocnika [...] S.A. - z wezwaniem do udzielenia informacji: czy istnieje możliwość przesunięcia przebiegu pasa technologicznego, przy zachowaniu zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym oraz przy uwzględnieniu wiążących inwestora warunków oraz jaka będzie długość i szerokość pasa technologicznego, niezbędnego do przeprowadzenia prac.

W odpowiedzi inwestor poinformował, że nie ma możliwości zmiany przebiegu linii napowietrznej [...] w ramach przedmiotowej inwestycji. Z kolei długość pasa technologicznego będzie wynosiła ok. [...] m, przy pozostawieniu dostępu do przedmiotowej działki z drogi publicznej (działka nr [...]) lub ok. [...] m, przy dostępie do przedmiotowej działki tylko z działek sąsiednich, wzdłuż przebiegu napowietrznej linii [...]. Szerokość pasa technologicznego będzie natomiast wynosiła ok. [...] m, a w rejonie słupa ok. [...] m.

Ustalając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że inwestor wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o udostępnienie nieruchomości, położonej w gminie [...], oznaczonej ewidencyjnie jako obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], na czas 3 dni roboczych w okresie 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, związanych z przebudową odgałęzienia linii magistralnej [...] [...], kierunek stacja transformatorowa [...]. Do wniosku dołączono dokumenty, potwierdzające przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, obejmującej działkę nr [...], a także wytyczne programowe inwestycji (przebudowy fragmentu linii napowietrzno-kablowej). Właścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr [...], jest P. Z..

Pismem z [...] sierpnia 2018 r. inwestor doprecyzował zakres robót, planowanych na działce nr [...], a także zmodyfikował swój wniosek, poprzez stwierdzenie, iż czas prac na nieruchomości wyniesie 4 dni.

Organ I instancji doprecyzował podstawę prawną wniosku, która zgodnie z oświadczeniem inwestora stanowi remont, w rozumieniu art. 124b u.g.n., przy czym remont nie zmieni położenia linii, jej długości, napięcia oraz innych istotnych parametrów. Przeprowadzenie tej inwestycji jest natomiast konieczne dla zachowania bezpieczeństwa korzystania z sieci energetycznej.

Dalej Wojewoda wskazał, że stosownie do treści art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może w drodze decyzji zobowiązać właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń - nienależących do części składowych nieruchomości - a służących do przesyłania i dystrybucji m.in. energii elektrycznej. Podstawowym warunkiem wydania takiej decyzji jest brak zgody właściciela na dobrowolne udostępnienie nieruchomości w celu wykonania powyższych czynności. Wydanie decyzji w oparciu o art. 124b u.g.n. winno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie omawianej decyzji.

Inwestor, w ramach planowanych prac remontowych, zamierza: wymienić istniejące stanowisko słupowe z żerdzią żelbetową o długości ok. [...] m na nowe stanowisko słupowe z żerdzią betonową wirowaną o długości ok. [...] m oraz wymienić przewody typu [...] mm2 na nowe typu [...] mm2 w istniejącej linii elektroenergetycznej [...], w celu ograniczenia przerw w dostarczaniu energii elektrycznej do odbiorców oraz poprawy wskaźników [...] z tytułu prac planowych i awaryjnych. Linia elektroenergetyczna po remoncie będzie pracowała na takim samym napięciu jak przed wymianą, co wynika z wytycznych programowych nr [...] z [...] grudnia 2015 r., będzie tej samej długości, co przed wymianą, a także będzie przebiegać na tej samej trasie. Realizacja robót, zgodnie z oświadczeniem strony, zajmie 4 dni robocze.

W ocenie organów nie ma wątpliwości, iż planowane przez inwestora prace mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n., a zatem stanowią remont. Działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Inwestor wyraźnie określił, że czynności miały zostać przeprowadzone na istniejącej linii elektroenergetycznej, bez zmiany trasy i napięcia znamionowego linii, co umożliwi jej dalszą eksploatację, gdyż przy dotychczasowym stanie technicznym istnieje ryzyko awarii odcinka i częste przerwy w dostawie prądu.

Organ odwoławczy poddał ocenie także występowanie drugiej obligatoryjnej przesłanki dla wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 124b u.g.n. - braku zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, na udostępnienie nieruchomości w celu jej czasowego zajęcia na cele wskazane w tym przepisie. Wprawdzie przepis nie wprowadza formalnego obowiązku przeprowadzenia rokowań, w praktyce jednak zwykle dochodzi do wymiany pism i stanowisk stron, a zatem do negocjacji. "Brak zgody" jest pojęciem węższej kategorii niż "rokowania - negocjacje". Zgoda nie zostanie wydana w przypadku braku jakiejkolwiek odpowiedzi na propozycję, ale także w przypadku braku porozumienia odnośnie warunków udostępnienia nieruchomości. Inwestor zwrócił się do właściciela nieruchomości, obejmującej działkę nr [...], wzywając go do udostępnienia nieruchomości. W sprawie zostały przeprowadzone negocjacje, które zakończyły się niepowodzeniem.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że to iż strona nie zgadza się na przeprowadzenie inwestycji na swojej działce stanowi pozytywna przesłankę do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124b u.g.n. Z kolei dochodzenie utraty dopłat unijnych i innych strat stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. Z. zarzucając błędną interpretację art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że planowane prace stanowią remont. Skarżący podnosił, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową, przez którą należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość i szerokość.

Skarżący wniósł o zmianę powyższej decyzji albo jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że narusza ona obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego mające wpływ na wynik sprawy, dlatego nie może się ostać w obrocie prawnym, jednak z innych powodów niż podnoszone w skardze.

Skarżący kwestionował, czy zakres wskazanych we wniosku inwestora prac uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. – dalej "u.g.n.").

W myśl przepisu art. 124b u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (art. 124b ust. 1 u.g.n.).

Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek z art. 124b, warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być zatem wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Celem udostępnienia nieruchomości jest wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Z powołanego przepisu wynika, zatem że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń; 2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Ustalenia w niniejszej sprawie wymagała, zatem kwestia, czy zakres prac zaproponowany przez inwestora można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora. Nie ulegało, przy tym w okolicznościach niniejszej sprawy, wątpliwości, że skarżący nie wyrażał zgody na udostępnienie działki [...], a strony prowadziły rokowania co do ewentualnego odszkodowania, które jednak ostatecznie nie przyniosły rezultatu w postaci wyrażenia zgody na udostępnienie spornej nieruchomości.

Przepisy art. 124 u.g.n., jak i art. 124b u.g.n. przewidują szczególny wypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Możemy w tym przypadku mówić, jak to wskazano powyżej, o szczególnym rodzaju wywłaszczenia, w związku z tym, że dochodzi do ograniczenia prawa rzeczowego (własności lub użytkowania wieczystego), bez zgody osoby uprawnionej, w trybie decyzji administracyjnej. Zauważyć przy tym również należy, że art. 124 i 124 b u.g.n. nie odwołują się do definicji z prawa budowlanego, w tym definicji remontu. Zatem nie można automatycznie przenosić zamieszczonych tam definicji, na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej. Nie można także poprzestawać na definicjach prawa budowlanego z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. – Prawo energetyczne, dalej jako "p.e.". Przy analizie art. 124b u.g.n. należy sięgać zatem do uregulowań Prawa energetycznego, w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w prawie budowlanym. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 p.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań, mających na celu remont sieci w sposób "gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n.

Podkreślić należy, że celem art. 124b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do "utrzymywania" przewodów i urządzeń przesyłowych nie będących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami p.e. i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 697/17, wyrok NSA z 15 maja 2018r., sygn. akt I OSK 2739/17).

Stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 p.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym takich: jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 5 ust. 1 p.e.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (zob. art. 9c ust. 2 pkt 3 p.e.).

Zastrzec przy tym jednocześnie należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym –napowietrzno-kablową linią elektroenergetyczną o napięciu [...] Zaliczenie, zatem planowanych robót do przebudowy lub remontu wymaga uwzględnienia jego charakterystycznych elementów. Charakterystycznym zaś parametrem obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a p.b.). Sam słup energetyczny, czy przewody linii energetycznej nie stanowią samodzielnego obiektu budowlanego, ale są częścią tego obiektu.

Ustalenie czy w sprawie mamy do czynienia z remontem, czy raczej z przebudową konieczne jest zatem odniesienie się do zakresów tych pojęć. Remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 p.b.). Zatem roboty budowlane polegające np. na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b. Podkreślenia wymaga, że sam fakt, iż wymienione będą stare przewody na nowe tego samego typu lub wymienione będą stare słupy na słupy wykonane w innej konstrukcji i technologii nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Z tych względów wymiana jednego z elementów tejże linii nie może być uznana za budowę lub przebudowę. Również użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. O kwalifikacji przedsięwzięcia jako przebudowy nie decyduje sam fakt, że przewody nowej instalacji będą posiadały inne średnice, a słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, kluczowe jest bowiem to, czy wymienione elementy linii zmienią jednocześnie parametry techniczne obiektu.

Wnioskowane przez skarżącą Spółkę czasowe udostępnienie spornej nieruchomości - działki nr [...] - związane jest z przebudową odgałęzienia linii magistralnej [...], kierunek stacja transformatorowa [...]. Inwestor, w ramach planowanych prac remontowych, zamierza: wymienić istniejące stanowisko słupowe z żerdzią żelbetową o długości ok. [...] m na nowe (w tym samym miejscu) stanowisko słupowe z żerdzią betonową wirowaną o długości ok. [...] m oraz wymienić przewody typu [...] mm2 na nowe typu [...] mm2 w istniejącej linii elektroenergetycznej [...], w celu ograniczenia przerw w dostarczaniu energii elektrycznej do odbiorców oraz poprawy wskaźników [...] z tytułu prac planowych i awaryjnych. Linia elektroenergetyczna po remoncie będzie pracowała na takim samym napięciu, jak przed wymianą, co wynika z wytycznych programowych nr [...] z [...] grudnia 2015 r., będzie tej samej długości, co przed wymianą, a także będzie przebiegać na tej samej trasie i ten sam będzie rozstaw poszczególnych linii.

Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama zatem wymiana słupów i przewodów na części linii będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, o których była mowa wyżej, a planowane roboty nie obejmą demontażu całego obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment. Wobec powyższego Sąd stoi na stanowisku, że wysokość pojedynczego słupa zlokalizowanego na działce skarżącego, wchodzącego w skład danej linii elektroenergetycznej nie stanowi istotnego, ani charakterystycznego parametru tej linii jako całości. Zatem zmiana tej wysokości, zwłaszcza stosunkowo niewielka (podwyższenie z [...] m do [...] m), w technicznoprawnym znaczeniu nie stanowi "budowy" ani "przebudowy" (zob. odpowiednio: art. 3 pkt 6 i 7a pr.bud.), lecz nadal mieści się w pojęciu "remontu" linii elektroenergetycznej (por. wyr. WSA w Poznaniu z 06 lipca 2016r., sygn. akt IV SA/Po 127/16, oraz z 19 października 2017r., sygn. akt II SA/Po 698/17, z 06 grudnia 2017r., sygn. akt II SA/Po 697/17, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Słusznie zatem wskazują organy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, iż planowane przez inwestora prace stanowią, zatem remont i mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n.

Niezasadny był zatem zarzut skarżącego błędnego zastosowania art. 124b u.g.n. poprzez uznanie, że projektowane prace spełniają przesłankę remontu.

W tym miejscu wskazać należy, że decyzja oparta na art. 124b ust. 1 u.g.n. wiąże się z ograniczeniami prawa własności, zatem musi ściśle określać zakres tego ograniczenia. W sposób jasny musi z niej wynikać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może być dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności polegających na konserwacji, remoncie i usuwaniu awarii konkretnego urządzenia (por. wyr. NSA z 17 listopada 2017r., sygn. alt I OSK 983/17, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem precyzyjne i tyko w niezbędnym zakresie określenie ingerencji w zakres prawa własności nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W punkcie 3 decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, Starosta wskazał powierzchnię - jaką obejmować będzie przebiegająca przez działkę nr [...] inwestycja - na [...] m˛. Organ I instancji, ani odwoławczy nie uzasadniły przyjęcia takiej, a nie innej powierzchni udostępnienia, określając tą powierzchnią tak, jak o to wnioskował inwestor. Takie działanie organów w ocenie Sądu był nieprawidłowe zwłaszcza w świetle zebranego materiału dowodowego.

Podkreślić bowiem należy, że na wezwanie Wojewody inwestor pismem z [...] kwietnia 2019r. (k. 10 akt adm. II inst.) wyjaśnił, że alternatywnie długość pasa technologicznego będzie wynosiła [...] m przy pozostawieniu dostępu do przedmiotowej działki z drogi publicznej działki nr [...] lub około [...] m, przy dostępie do przedmiotowej działki tylko z działek sąsiednich wzdłuż przebiegu linii napowietrznej [...]. Zakres zajęcie nieruchomości niezbędnej do przeprowadzenia prac wyniesie odpowiednio [...] m˛ lub około [...] m˛ przy dostępie z działek sąsiednich wzdłuż przebiegu linii napowietrznej [...]. Pomimo tych wyjaśnień organ odwoławczy zaakceptował zajęcie nieruchomości w większym zakresie [...] m˛ nie wyjaśniając przyjętej opcji. W ocenie Sądu zobowiązanie skarżącego do udostępnienia nieruchomości w większym zakresie niż to jest niezbędne, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przez organy mimo, że sam inwestor dopuszczał zajęcie nieruchomości w mniejszym zakresie, stoi w rażącej sprzeczności z dyspozycją art. 124b u.g.n. Jak to wskazano powyżej, stanowi on, bowiem o udostępnieniu nieruchomości w celu wykonania remontu w zakresie niezbędnym do korzystania z przewodów. Organ winien zatem określić zakres udostępnienia spornej nieruchomości w możliwie najmniej uciążliwym zakresie, czyli [...] m˛, jak to dopuszcza sam inwestor.

Nadto inwestor w piśmie z [...] kwietnia 2019r. określił, że szerokość pasa technologicznego będzie wynosić około [...] m, a w rejonie słupa [...] m. Natomiast, ta różna szerokość pasa nie została uwzględniona, ani w rozstrzygnięciu decyzji, ani w załączniku graficznym obrazującym projektowane przedsięwzięcie i teren działki przeznaczony do zajęcia celem przeprowadzenie remontu. Tymczasem, jak wskazano powyżej zakres udostępnienia nieruchomoasci, w tym pasy technologiczne, winny być szczegółowo i precyzyjnie określone, czego brakuje w decyzji organu I instancji. Zagadnienie to wymaga poprawy i ponownego precyzyjnego określenia w rozstrzygnięciu decyzji, a następnie uzasadniona w jej dalszej treści. Decyzja winna wyraźnie wskazywać szerokość pasa technologicznego na całej jego długości, w tym w okolicy słupa, co po przeliczeniu winno stanowić wskazaną w decyzji powierzchnię zajęcia spornej działki. Wymiary zajętej części nieruchomości winny być następnie odzwierciedlone dokładnie w załączniku graficznym załączonym do decyzji organu I instancji.

Po wtóre, w ocenie Sądu nieprecyzyjne jest także określenie czasu udostępnienia spornej działki, o jakim mowa w art. 124b ust. 3 u.g.n. Wprawdzie przepis nie wymaga szczegółowego określenie tego czasu poprzez podanie konkretnych dat, czy terminu, wymaga jedynie by obowiązek udostępnienia nie był dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis ten nie normuje także jego daty początkowej, w związku z czym organ dysponuje w tym względzie uznaniem administracyjnym, chyba że związany jest wnioskiem inwestora w tym zakresie. Niezależnie zatem od tego, czy początek biegu terminu do udostępnienia nieruchomości ustalony zostanie od dnia wydania decyzji, dnia jej uprawomocnienia, czy też dnia zajęcia nieruchomości, decyzja oparta w tym zakresie na uznaniu administracyjnym powinna zawierać przekonywujące uzasadnienie wskazujące na logiczną, jasną i spójną argumentację, którą kierował się organ.

W ocenie Sądu data początkowa winna być także na tyle konkretnie określona, by właściciel nieruchomości wiedział od jakiego momentu czasu udostępnienie nastąpi, nawet jeżeli są to tylko 4 dni w okresie 6 miesięcy. Wskazanie "od dnia zajęcia" w ocenie Sądu jest na tyle nieprecyzyjne, że nie pozwala na określenie kiedy to zajęcie w istocie nastąpi, z powodzeniem może bowiem być to czas odległy w przyszłości. Zdaniem Sądu wprowadza to nieuzasadnioną niepewność po stronie właściciela co do daty rozpoczęcie prac remontowych i trudności w racjonalnym zagospodarowaniu i korzystaniu ze spornej działki. Takie nieprecyzyjne określenie czasu udostępnienia działki narusza zasadę równoważenia interesów inwestora i właściciela nieruchomości. Skoro z przepisu art. 124 b u.g.n. wynika, że udostępnienie nieruchomości winno nastąpić w zakresie niezbędnym do korzystania w przewodów, to także w kwestii określenia czasu zajęcia, nawet jeżeli mają to być tylko 4 dni, to określić należy początek terminu, tak by właściciel mógł wiedzieć kiedy konkretnie udostępnienie nastąpi.

W tym miejscu wskazać należy że powyższe braki uzupełnić może organ odwoławczy. Nie wymagają one bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie, a jedynie jasnego sprecyzowania w rozstrzygnięciu decyzji i uzasadnienia. Zasadne jest wyeliminowanie, zatem z obrotu prawnego jedynie zaskarżonej decyzji organu II instancji. Dostrzeżone braki może usunąć organ II instancji, w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Przepis art. 136 § 1 k.p.a. powala, bowiem także organowi odwoławczemu na zlecenie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania w tym zakresie organowi I instancji, który decyzję wydał. Z kolei zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być rozumiana w ten tylko sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu I-instancyjnym, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia I-instancyjnego. Zarówno postępowanie I, jak i II instancyjne mają w pełni charakter merytoryczny, co nie wyklucza wydania decyzji co do meritum sprawy przez organ odwoławczy.

Ze wskazanych wyżej względów należało uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. jako naruszającą art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124b ust. 1 i 3 u.g.n., co miało wpływ na wynik sprawy, jak Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu i wyraźnie określi powierzchnię udostępnienia działki nr [...] inwestorowi ze wskazaniem szerokości i długości pasów technologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem tylko niezbędnego uszczuplenia władztwa właściciela do wykonania czynności remontowych. Nadto organ precyzyjnie określi czas udostępnienia działki nr [...], tak by właściciel nieruchomości mógł konkretnie przewidzieć kiedy będą miały miejsce 4 dni prac w okresie przewidzianych w art. 124b ust. 3 u.g.n. 6 miesięcy. Motywy działania organ szczegółowo wskaże w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w punkcie 2 wyroku, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.).