Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B skargę oddala

Decyzją z 10 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2017 r. o cofnięciu skarżącemu M. K. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B.

W uzasadnieniu wskazano, że 11 kwietnia 2017 r. organ I instancji otrzymał orzeczenie lekarskie wydane [...] 2017 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy – w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.). Uprawniony lekarz stwierdził istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E. Termin następnego badania wyznaczono na 8 grudnia 2017 r. Skarżący nie odwołał się od ww. orzeczenia lekarskiego. Zdaniem Kolegium, utrata warunku niezbędnego do uzyskania prawa jazdy jakim był brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (art. 11 ustawy o kierujących pojazdami) uzasadniał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji (zastosowanie art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że orzeczenie lekarskie zostało wydane przez uprawnionego lekarza i jednostkę – stosownie do § 10 i § 11 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 250 z późn. zm.). Orzeczenie lekarskie sporządzono wg ustalonego urzędowo wzoru, w którym nie przewidziano podania ani stwierdzonej w wyniku badania jednostki chorobowej, ani uzasadnienia jej wpływu na zdolność badanego do prowadzeni pojazdów silnikowych. Dopuszczalne było zamieszenie w nim jedynie rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego. Kolegium podkreśliło, że orzeczenie to nie było opinią biegłego w rozumieniu art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego podlegającą kontroli organu administracyjnego. Organ był związany wydanym w tym trybie orzeczeniem lekarskim stąd nie było możliwości przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy, dowodu z opinii biegłego co do treści takiego orzeczenia. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z zaświadczeń: lekarskiego z 19 maja 2017 r; z miejsca pracy z 19 maja 2017 r. oraz z punktu konsultacyjnego w B z 23 maja 2017 r. – na okoliczność braku przeciwskazań do prowadzenia przez skarżącego pojazdów oraz grożącej mu szkodzie, w razie braku uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności - Kolegium wskazało, że przeciwdowodem w niniejszej sprawie mogło być jedynie orzeczenie lekarskie, uzyskane przez skarżącego w wyniku poddania się przez niego, z własnej inicjatywy, badaniu w określonych przez przepisy ośrodkach. Tym samym brak było podstaw by przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na koniec Kolegium poinformowało skarżącego o treści art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami.

W skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach.

Skarżący zarzucił Kolegium błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez:

– naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego -uznanie, że organ I instancji nie był uprawniony do samodzielnej kontroli prawidłowości orzeczenia lekarskiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] 2017 r.;

– naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odstąpienie od przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego wskutek uznania, że postępowanie dowodowe organu I instancji zostało przeprowadzone z należytą starannością i jest wystarczające, podczas gdy organ pierwszej instancji oparł się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2017 r.,

– naruszenie art. 76 § 3 w zw. z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że skuteczne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim było orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2017 r. mogło nastąpić tylko na podstawie innego orzeczenia lekarskiego, wydanego przez stosowny ośrodek, w sytuacji gdy moc dowodowa przedłożonych przez skarżącego dowodów, tj. zaświadczenia lekarskiego, powinna być oceniona ze względu na ich treść, a nie poprzez przyjęcie, że dokumenty niepochodzące od konkretnego organu mają mniejszą moc dowodową niż inne.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] brak było uzasadnienia dla negatywnej oceny zdolności skarżącego do kierowania pojazdami. Orzeczenie to zawierało jedynie stwierdzenie, że istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami przez badanego. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie miał możliwości weryfikacji tego orzeczenia lekarskiego i ograniczył się do przyjęcia stwierdzenia, że "istnieją przeciwskazania zdrowotne po stronie badanego do kierowania pojazdami". W ocenie skarżącego istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy było to, jakie instrukcje otrzymał od osoby przeprowadzającej ww. badanie, która nie była bowiem zainteresowana aktualnymi wynikami badań skarżącego, a stwierdzenie, że istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania przez niego pojazdami zapadło po złożeniu przez skarżącego deklaracji, że ma problem alkoholowy. Badanie lekarskie na podstawie, którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji było wadliwe, a brak odwołania się od niego skarżącego nie był zawiniony. Uzyskał on od przeprowadzającego badanie informację, że odwołanie od badania nie przyniesie żadnego pozytywnego efektu, a poza tym musiałby stawić się w Warszawie. Co więcej osoba przeprowadzająca badanie nie była zainteresowana uzyskaniem jakichkolwiek dodatkowych informacji medycznych o zdrowiu skarżącego.

Skarżący podkreślił, że powszechnie przyjęte jest, iż w razie obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie. Z dokumentów wskazanych przez skarżącego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wynikało natomiast, że podjął on stosowne leczenie i w chwili wydania zaskarżonych decyzji okoliczności, o których mowa w orzeczeniu lekarskim z [...] 2017 r. nie istniały. Wobec tego organy obu instancji winny przeprowadzić ponownie postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy orzeczenie lekarskie w oparciu, o które została wydana decyzja organu I instancji, zawierało prawidłowe informacje. Należało mieć bowiem na uwadze, że w początkowym stadium postępowania skarżący, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, został błędnie pouczony co do możliwości odwołania się od tego orzeczenia. Miało to bezpośredni wpływ na wadliwą treść tego orzeczenia, gdyż formalnie nie doszło do jego wzruszenia.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna.

Sąd uznał przede wszystkim za niewiarygodną argumentację skarżącego o błędnym pouczeniu o prawie odwołania od orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy. Ma to o tyle znaczenie, że zasadnie organy wskazywały na niemożność podważenia diagnozy lekarskiej jeżeli skarżący nie skorzystał z przysługującego mu odwołania.

W aktach sprawy znajduje się dokument ww. orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] 2017 r. (k. 2 akt administracyjnych), w którym wyraźnie zawarto pouczenie o prawie do ponownego badania. Wymienione zostało sześć ośrodków, z czego tylko dwa ośrodki znajdowały się w W, a najbliżej położone K znajdowały się w S, Ł i L. Sądowi z urzędu znany jest fakt, że z reguły to właśnie ośrodki w S i w Ł wykonują ponowne badania. Skarżący, urodzony w 1979 r. (jak wynika z numeru PESEL) nie jest osobą nieporadną z powodu wieku; pouczenie sformułowane zostało w sposób jasny i konkretny – dlatego tłumaczenia skarżącego o przyczynach niewniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego Sąd uznał za niepoparte żadnymi dowodami.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd zaznacza, że organy administracyjne w postępowaniu o cofnięcie osobie uprawnień do kierowania pojazdami nie są kompetentne i nie mogą weryfikować procedury orzeczniczej jednostek orzeczniczych lekarskich. W konsekwencji nie można żądać powoływania biegłego na okoliczność prawidłowości wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. To właśnie ta ustawa ogranicza stosowanie ogólnych zasad postępowania dowodowego z Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez konkretne przepisy dotyczące orzekania w sprawie przeciwskazań zdrowotnych i przepisy wykonawcze. Takimi przepisami są m.in. wzory orzeczeń lekarskich zawarte w ww. rozporządzeniu z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Przepisy te są tak szczegółowe, że nawet określają jakie lekarskie jednostki orzecznicze mogą orzekać jeżeli skierowany na badania nie zgodzi się z pierwotnym orzeczeniem. Są to: Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie, Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni albo Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie (§11 pkt 2 ww. rozporządzenia). Organy postąpiły wiec prawidłowo nie uwzględniając zaświadczeń przedstawianych przez skarżącego.

Słusznie też organy wskazywały, że wydane orzeczenie zgodne jest ze wzorem zawartym w ww. rozporządzeniu, a wzór ten nie przewiduje podawania ani jednostki chorobowej, ani uzasadnienia dlaczego stwierdzone schorzenie zostało uznane przez lekarza jako przeciwskazanie do kierowania pojazdami.

Sąd zauważa, że ww. rozporządzenie z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców zostało wydane na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, a więc zastosowanie szczególnego trybu orzekania w przedmiocie istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami miało swoje uzasadnienie. W związku z tym Sąd uznał, że niezasadne były zarzuty naruszenia art. 7, art. 75§1, art. 77§1, art. 80, art. 136 Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepisy te organ stosowałby (ustalając samodzielnie stan zdrowia skarżącego) gdyby nie było przepisów szczególnych w sprawie wydawania orzeczeń lekarskich.

Z tych też powodów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.