Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Burmistrza B. w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny; IV. orzeka o nieprzyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej; V. zasądza od Burmistrza B. na rzecz D. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 1 grudnia 2025 r. D.P. (skarżący, strona) złożył wniosek do Burmistrza B. (dalej jako: organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

udostępnienie kserokopii dokumentów (np. wyciągów bankowych, poleceń księgowania, etc.) potwierdzających wpływ do budżetu Gminy B. kwot osiągniętych w wyniku przetargu jako czynsz najmu brutto za cztery stoiska handlowe:

udostępnienie kserokopii umów najmu powierzchni gruntu podpisanych z podmiotami, które wygrały w ww. przetargach. W przypadku konieczności, proszę o zanonimizowanie danych osobowych osób fizycznych.

udostępnienie dokumentów (np. pism, potwierdzeń bankowych) potwierdzających przepadek wadium od osób, które pomimo wygrania przetargu wycofały się z podpisania umowy, oraz potwierdzenie wpływu tych środków na konto Gminy B.

informacji, w jakim dokumencie radny może sprawdzić ujęcie w budżecie Gminy i przesunięcie dochodów z tytułu czynszu najmu za ww. stoiska (a. czy Skarbnik Gminy dokonywał przesunięcia w planie finansowym/budżecie w związku z pozyskaniem tych przychodów/dochodów?, b. jeśli tak, proszę o wskazanie dokumentu potwierdzającego dokonanie tego przesunięcia).

zestawienie płatności gminy (2023 r.) – Kontrahent "I.W.", podanie łącznej kwoty brutto wszystkich środków pieniężnych, jakie zostały przelane/wypłacone z budżetu Gminy B. (za wszystkie faktury, rachunki, zlecenia, itp.) w całym roku kalendarzowym 2023 na rzecz tego kontrahenta.

Następnie skarżący pismem z 20 stycznia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu, wnosząc o zobowiązanie organu udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 1 000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że organ nie udzielił w terminie żądanej informacji co zmusiło skarżącego do wniesienia ponaglenia. Pomimo tego organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił żądanej informacji. Skarżący wskazał, że sytuacja ta nie jest zdarzeniem incydentalnym. Strona jako radny Rady Miejskiej w B. notorycznie spotyka się z blokowaniem dostępu do informacji publicznej dotyczącej finansów gminy i mienia komunalnego. Organ w sposób celowy i systematyczny lekceważy ustawowe terminy oraz ignoruje kierowane do niego wezwania. Zdaniem skarżącego organ posiada żądaną dokumentację, a jej nieudostępnienie jest przejawem złej woli i próbą uniknięcia transparentności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu, stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalenia skargi w zakresie pkt 3 i 4. Organ wskazał, że żądane informacje zostały skarżącemu udzielone pismem z 26 stycznia 2026 r. wysłanym wraz z załącznikami 3 lutego 2026 r. Organ wyjaśnił, że powodem opóźnienia w terminowym udzieleniu skarżącemu informacji publicznej była bardzo duża ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznych, w tym wniosków składanych przez skarżącego.

Pismem procesowym z 11 lutego 2026 r. skarżący podtrzymał wniosek o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny. Skarżący stwierdził, że organ nie udostępniając skarżącemu informacji publicznej postępuje w sposób intencjonalny, świadomie ignoruje wezwania skarżącego, lekceważąc prawo w sposób oczywisty i uporczywy.

Następnie pismem procesowym z 27 lutego 2026 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując na dużą liczbę wniosków skarżącego w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – p.p.s.a.) – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn.zm., dalej jako: "u.d.i.p.") przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a..

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, że został spełniony zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. W sprawie, skarżony podmiot, wykonujący zadania publiczne, był zatem zobowiązany do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. I tak, udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Informacją publiczną jest również informacja o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, treść wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c) oraz o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych wyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.

Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione, organ winien udzielić wnioskowanej informacji publicznej. Organ nie udzielił w reakcji na wniosek informacji publicznej, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udostępnił on wnioskowaną informację. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA), przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 1 grudnia 2025 r. (pkt I wyroku).

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" – takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, choć rzeczywiście organ pozostawał na pograniczu takiego naruszenia. Organ ostatecznie udzielił pozytywnej odpowiedzi na wniosek skarżącego po wniesieniu skargi. Niemniej jednak organ w sytuacji gdy nie może udzielić odpowiedzi w terminie 14 dni winien poinformować skarżącego o tej okoliczności, a także o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak wypełnienia takiego obowiązku może wskazywać w przyszłości na rażące naruszenie prawa przez organ. W niniejszej sprawie opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p., a wynikało z dużej liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Z tych samych przyczyn Sąd nie orzekł wobec organu grzywny, o czym orzeczono w pkt III wyroku, jak również orzekł o nieprzyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (pkt IV wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. V wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).