![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Wójt Gminy, Zobowiązano do dokonania czynności, III SAB/Gd 165/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-05-21, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SAB/Gd 165/26 - Wyrok WSA w Gdańsku
|
|
|||
|
2026-03-20 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku | |||
|
Alina Dominiak /przewodniczący/ Bartłomiej Adamczak Maja Pietrasik /sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Wójt Gminy | |||
|
Zobowiązano do dokonania czynności | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2026 poz 143 art. 148 § 1 pkt 1 i 3, § 1a, § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy Ustka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Ustka do rozpoznania wniosku skarżącej J. B. z dnia 19 stycznia 2026 r. w części dotyczącej pytania "jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania"; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Ustka dopuścił się bezczynności w części określonej punktem 1 sentencji wyroku, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. stwierdza, że Wójt Gminy Ustka w odniesieniu do pozostałej części wniosku skarżącej J. B. z dnia 19 stycznia 2026 r. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy Ustka grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Wójta Gminy Ustka na rzecz skarżącej J. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 14 listopada 2025 r. J. B. - jako ówczesna radna Gminy Ustka - wystąpiła do Wójta Gminy Ustka z prośbą o: - przekazanie informacji dotyczących wszelkich rozpoczętych prac, inwestycji, projektów oraz zadań realizowanych przez poszczególne wydziały Urzędu Gminy Ustka na obszarze miejscowości P.; - wskazanie na jakim etapie znajduje się proces przekazania majątku związanego z obszarem miejscowości P. włączanym do obszaru Miasta Ustka, a także jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania (w szczególności: nieruchomości, infrastruktura techniczna, środki trwałe czy inne elementy pozostające w zarządzie Gminy Ustka). Powołała się przy tym na planowane włączenie części miejscowości P. (położonej w tym czasie jeszcze w całości w Gminie Ustka) z dniem 1 stycznia 2026 r. do granic administracyjnych Miasta Ustka (stanowiącego odrębną gminę). W treści pisma J. B. wskazała, że informacje te są jej niezbędne w celu uzyskania wiedzy na temat prowadzonych działań, tak aby - jako radna - mogła odpowiednio monitorować i dopilnować kontynuacji istotnych dla mieszkańców zadań po zmianie granic administracyjnych. Prosiła o przekazanie danych w formie pisemnej lub elektronicznej, w miarę możliwości w podziale na poszczególne wydziały, z wyszczególnieniem: nazwy i zakresu realizowanego zadania, stopnia zaawansowania prac, źródeł finansowania, planowanego terminu zakończenia, etapu przekazania majątku, przedmiotu przekazywanego majątku. W odpowiedzi z dnia 11 grudnia 2025 r. Wójt Gminy Ustka poinformował, że ww. pismo z dnia 14 listopada 2025 r. zostało zakwalifikowane jako złożone przez radną w trybie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.; dalej jako "u.s.g.") oraz wskazał, że żądana informacja zostanie przekazana po przygotowaniu kompletnego pisma. W kolejnym piśmie z dnia 15 stycznia 2026 r. Wójt Gminy Ustka poinformował następnie J. B., że skoro z dniem 1 stycznia 2026 r. stała się ona radną Rady Miasta Ustka, to nie przysługują jej już kompetencje radnego Rady Gminy Ustka przewidziane w ustawie o samorządzie gminnym. Tym samym informacja nie została przekazana J. B. jako radnej. W załączeniu wysłano obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Słupsku I z dnia 2 stycznia 2026 r. o zmianach w składach rad w związku ze zmianami w podziale terytorialnym państwa. W obwieszczeniu ujęto, że w wyniku zmian w podziale terytorialnym gmin polegającym m.in. na wyłączeniu części okręgu wyborczego nr 9 z Gminy Ustka i włączeniu go do obszaru Miasta Ustka, radna Rady Gminy Ustka J. B., staje się z mocy prawa radną Rady Miasta Ustka. J. B. odrębnym wnioskiem z dnia 19 stycznia 2026 r., powołując się na tym etapie na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako "u.d.i.p."), zwróciła się do Wójta Gminy Ustka z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku złożonym w trybie u.d.i.p. wskazano, że w związku z włączeniem części miejscowości P. do granic administracyjnych Miasta Ustka z dniem 1 stycznia 2026 r., J. B. prosi o: - przekazanie informacji dotyczących wszelkich rozpoczętych prac, inwestycji, projektów oraz zadań realizowanych przez poszczególne wydziały Urzędu Gminy Ustka na obszarze tej miejscowości; - wskazanie, na jakim etapie znajduje się proces przekazania majątku związanego z obszarem włączanym do Miasta Ustka, a także jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania (w szczególności: nieruchomości, infrastruktura techniczna, środki trwałe, czy inne elementy pozostające w zarządzie Gminy Ustka). W odpowiedzi na powyższy wniosek, Wójt Gminy Ustka pismem z dnia 2 lutego 2026 r. wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie jakiego okresu czasu ma dotyczyć wnioskowana informacja, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wskazując na konsultowanie zakresu zadań między komórkami organizacyjnymi urzędu, obszerny w ocenie organu zakres wniosku, wymagający dużego nakładu pracy i zaangażowania pracowników, jak i prowadzone analizy prawne w tym zakresie, organ zaznaczył konieczność przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek złożony w trybie u.d.i.p. do dnia 19 marca 2026 r. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 4 lutego 2026 r. dodatkowo doprecyzowała wniosek, wskazując, że prosi o informację odnośnie trwających zadań, inwestycji i projektów, a które na dzień udzielenia odpowiedzi nie zostały zakończone - rozpoczętych od 2022 r. Podkreśliła, że pozostała treść wniosku pozostaje bez zmian. J. B. wniosła następnie w dniu 27 lutego 2026 r. (data nadania) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przez Wójta Gminy Ustka. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz prowadzi postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej oraz wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu skarżąca opisała przebieg sprawy, w tym zaznaczyła, że złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej w dniu 19 stycznia 2026 r., będąc do tego pośrednio zmuszona z uwagi na nierozpoznanie przez Wójta Gminy Ustka jej uprzednio złożonego w trybie art. 24 ust. 2 u.s.g. wniosku z dniu 14 listopada 2025 r. Skarżąca podkreśliła, że wniosek z dnia 19 stycznia 2026 r. o udzielenie informacji publicznej był od początku jasny oraz precyzyjny. Skarżąca oceniła, że wniosek nie był skomplikowany, nie wymagał znaczonego nakładu pracy, a przeciąganie jego załatwienia było spowodowane pozamerytorycznymi uprzedzeniami do jej osoby. Zdaniem skarżącej, wystosowanie przez organ w dniu 2 lutego 2026 r. pisma o doprecyzowanie wniosku było zbędne i prowadziło do nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. Pomimo tego, skarżąca nie chcąc wchodzić w polemikę z wystosowanym wezwaniem, pismem z dnia 4 lutego 2026 r. zawęziła wniosek, jako dotyczący wszystkich zadań rozpoczętych od 2022 r. Pomimo tego organ do czasu wniesienia skargi w dalszym ciągu nie udzielił stronie informacji odnoszących się do tak wskazanego zakresu żądania. Skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przedłużenie terminu wymaga wykazania rzeczywistej niemożności udostępnienia informacji w terminie 14 dni, wskazania przyczyn faktycznych tego stanu rzeczy i określenia czynności wymagających dodatkowego czasu. Przedłużenie terminu nie może mieć charakteru automatycznego, ani blankietowego. Ogólne powołanie się na "konieczność konsultacji zakresu zadań między poszczególnymi komórkami organizacyjnymi urzędu" nie spełnia tego standardu. Jeżeli organ twierdzi, że wniosek był nieprecyzyjny, nie może jednocześnie skutecznie przedłużyć terminu do załatwienia wniosku, który - w jego ocenie - nie był jeszcze skonkretyzowany. Jest to konstrukcja logicznie i prawnie wadliwa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że termin ustawowy biegnie od chwili skutecznego sprecyzowania wniosku. W ocenie skarżącej w sprawie doszło do rażącego naruszenie prawa bowiem przekroczenie terminu jest oczywiste, brak było realnych przeszkód do udzielenia odpowiedzi w terminie sprawowania mandatu radnej, a podejmowane następnie przez organ działania mają charakter pozorny. Żądane dane znajdują się w posiadaniu organu, dotyczą wewnętrznych ewidencji i realizowanych inwestycji. Organ od listopada 2025 r. nie udzielił natomiast stronie żadnej odpowiedzi merytorycznej. Skarżąca wskazała, że organ pozostaje w stanie bezczynności w rozpoznaniu wniosku ponieważ nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej (art. 16 u.d.i.p.), nie umorzył postępowania. W skardze zawarto też ocenę, że organ powinien był, zdaniem skarżącej, zrealizować jej żądanie w terminie 14 dni już na etapie, kiedy złożyła zapytanie w trybie art. 24 ust. 2 u.s.g. jako radna. Taki termin przewidują bowiem obowiązujące w tym trybie przepisy prawa. Ponieważ tak się nie stało, zdaniem skarżącej, organ wtedy po raz pierwszy dopuścił się nieprawidłowości, które następnie narastały i w całokształcie świadczą o przewlekłości . Skarżąca zaznaczyła końcowo, że prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną i dotyczy w przedmiotowym przypadku gospodarowania mieniem komunalnym, realizacji zadań publicznych w wyniku zmian podziału terytorialnego gminy. Informacje te są kluczowe dla zapewnienia ciągłości realizacji zadań istotnych dla wspólnoty. Sprawa dotyczy przekazywania majątku przez Gminę Ustka i dalszej realizacji inwestycji przez Miasto Ustka. Brak transparentności w tym zakresie godzi w zasadę jawności finansów publicznych, narusza zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji) oraz utrudnia społeczną kontrolę procesu przekazywania mienia. W odniesieniu do wnioskowanej grzywny, skarżąca zaznaczyła, że poza długotrwałą zwłoką, działania organu mają w jej odczuciu charakter uporczywy, formalistyczny i są celowo nakierowane na przedłużenie sprawy. Skarga wpłynęła do organu w dniu 3 marca 2026 r. W odpowiedzi na skargę (odpowiedź z dnia 18 marca 2026 r.) Wójt Gminy Ustka wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ stanął na stanowisku, że złożona przez J. B. skarga dotyczy braku rozpoznania pisma byłej radnej Rady Gminy Ustka z dnia 14 listopada 2025 r., które to pismo zostało potraktowane przez organ, jako złożone w trybie art. 24 ust. 2 u.s.g. Wobec tego nie było to pismo, które należało rozpatrywać w trybie wskazanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Pismo skarżącej z dnia 14 listopada 2025 r. z pewnością nie było wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, wobec czego skarga powinna zostać odrzucona z uwagi na brak możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego działania/bezczynności organu w tym trybie. W tym zakresie organ wyjaśnił na marginesie, że w wyniku zmiany granic administracyjnych Gminy Ustka, radna Rady Gminy Ustka J. B. z dniem 1 stycznia 2026 r. przestała być radną Rady Gminy Ustka i wobec tego nie przysługują jej od tego czasu uprawienia radnej Rady Gminy Ustka. Zdaniem organu, skarżąca w złożonej skardze wyraża niezadowolenie z uzyskanej od organu odpowiedzi z dnia 15 stycznia 2026 r., wobec czego traktuje to jako powód do wystosowania skargi na organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dalszej części odpowiedzi na skargę zauważono ponadto, że odrębnym pismem z dnia 19 stycznia 2026 r. skarżąca wystąpiła do organu już o udzielenie jej informacji publicznej. Organ pismem z dnia 2 lutego 2026 r. przedłużył termin udzielenia odpowiedzi na wniosek do dnia 19 marca 2026 r. Z tego względu organowi na dzień 18 marca 2026 r. nie upłynął jeszcze termin na udzielenie skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z trybu u.d.i.p. Jednocześnie organ stanął na stanowisku, że w chwili przekazania skargi do sądu, udzielił już informacji publicznej objętej wnioskiem, wobec czego skarga jest bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania organ zauważył, że szeroki zakres tematyczny wniosku, a także fakt, iż w wyniku zmiany granic administracyjnych Gminy Ustka, organ jest w trakcie przekazywania wszelkiego rodzaju dokumentacji związanej z przedmiotową zmianą granic, uznać należy, że rozpoznanie wniosku w terminie podstawowym było obiektywnie niemożliwe, co uzasadniało przedłużenie terminu na jego rozpoznanie. Skarżąca pismem procesowym z dnia 30 marca 2026 r. podtrzymała zarzuty zawarte w skardze i poinformowała, że po wniesieniu skargi organ udzielił informacji publicznej objętej wnioskiem tylko w takim zakresie, że na wskazanym obszarze nie były realizowane zadania inwestycyjne, ani projekty, a proces przekazania majątku znajduje się na etapie szacowania. Do pisma załączono kopię ww. odpowiedzi organu z dnia 4 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w świetle § 2 powołanego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Jednocześnie art. 21 u.d.i.p. precyzuje, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych wprost w wymienionym przepisie, dotyczących m.in. terminu na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku uwzględnienia skargi w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może ponadto na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że J. B. jednoznacznie wskazała w złożonej do Sądu skardze, że stanowi ona skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Oznacza to wniesienie skargi dotyczącej braku terminowego braku rozpoznania wniosku złożonego w trybie u.d.i.p. w dniu 19 stycznia 2026 r. i nieuzasadnionego - w ocenie skarżącej - przedłużenia postępowania w tej sprawie. Okoliczność, że skarżąca nawiązuje i opisuje w skardze również zdarzenia wcześniejsze, dotyczycące wniosku z dnia 14 listopada 2025 r., jaki złożyła w trybie art. 24 ust. 2 u.s.g. jako radna, nie powoduje, aby można było przyjąć, wbrew jasnej deklaracji zawartej w petitum skargi, że przedmiotem zaskarżenia nie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ale że mamy do czynienia ze skargą dotyczącą braku rozpoznania wniosku o uzyskanie informacji w trybie ustawy u.s.g. w ramach wykonywania mandatu radnego. Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, że sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do kontroli legalności działań podejmowanych przez organy samorządu gminy w trybie art. 24 ust. 2 u.s.g., a skargi w tym przedmiocie, także dotyczące bezczynności lub przewlekłości, podlegają odrzuceniu. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że tego rodzaju skarga nie została wniesiona w niniejszej sprawie. Skarżąca precyzyjnie wskazała, że skarży bezczynność i przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o udzielenie informacji publicznej. Taki wniosek też strona niewątpliwie w określonym czasie, to jest w dniu 19 stycznia 2026 r., złożyła. Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje zaś sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarga jest tym samym dopuszczalna i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd. Wcześniejsze zdarzenia poprzedzające złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 19 stycznia 2026 r., Sąd wziął pod uwagę uwzględniając zatem tylko ten aspekt, że treść zapytania złożonego w trybie u.d.i.p. w styczniu 2026 r., była powtórzeniem zapytania złożonego w trybie u.s.g w listopadzie 2025 r. Organ otrzymał więc wniosek w trybie u.d.i.p. z zapytaniami, których zakres, jak wynika z akt sprawy, analizował już też wcześniej w ramach innego trybu. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy Ustka jest podmiotem zobowiązywanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie kwestionuje również, że wniesiony przez stronę w dniu 19 stycznia 2026 r. wniosek dotyczy spraw publicznych. Stanowisko to jest w ocenie Sądu prawidłowe. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych m.in. jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i określonych jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów. Zgodnie z treścią wniosku z dnia 19 stycznia 2026 r. strona wskazała, że: 1/ w związku z włączeniem części miejscowości P. do granic administracyjnych Miasta Ustka z dniem 1 stycznia 2026 r. wnosi o przekazanie informacji dotyczących wszelkich rozpoczętych prac, inwestycji, projektów oraz zadań realizowanych przez poszczególne wydziały Urzędu Gminy Ustka na tym obszarze, 2/ wnosi o wskazanie, na jakim etapie znajduje się proces przekazania majątku związanego z obszarem włączanym do Miasta Ustka, a także jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania (w szczególności: nieruchomości, infrastruktura techniczna, środki trwałe czy inne elementy pozostające w zarządzie Gminy Ustka). Uwzględniając zakres zawartych we wniosku zapytań, nie budzi wątpliwości, że dotyczą one spraw publicznych, w szczególności związanych z majątkiem publicznym, który z dniem 1 stycznia 2026 r. przestał znajdować się w dotychczasowej gestii Gminy Ustka, a także z zadaniami publicznymi i inwestycjami jakie ewentualnie zostały rozpoczęte na tym terenie jeszcze przez Gminę Ustka. Niewątpliwie bowiem na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy (Dz.U. 2025, poz. 1046) na podstawie art. 4 ust. 1 u.s.g. zarządzono, że z dniem 1 stycznia 2026 r. ustala się m.in. granice gminy o statusie Miasta Ustka i Gminy Ustka przez włączenie do dotychczasowego obszaru gminy o statusie Miasta Ustka części obszaru obrębu ewidencyjnego P., który określono w ww. rozporządzeniu poprzez wymienienie numerów działek ewidencyjnych. Wobec ustalenia, że żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a podmiot do którego w dniu 19 stycznia 2026 r. skierowano wniosek jest obowiązany do ich udostepnienia, analizie należało poddać sposób procedowania organu w sprawie. Dokonując tej analizy uwzględnić należało, że strona domaga się dokonania tej oceny zarówno pod kątem wystąpienia stanu bezczynności organu, jak i pod kątem, czy sposób procedowania wniosku nosił cechy przewlekłości. Istotą kontroli Sądu w części dotyczącej zarzucanej bezczynności było zatem zbadanie, czy organ w terminie zakreślonym przepisami prawa załatwił sprawę, czy też nie. W sprawach o bezczynność na gruncie dostępu do informacji publicznej Sąd kontroluje bowiem, czy organ rozpatrzył wniosek strony, podejmując w terminie jedno z działań zgodne z przepisami u.d.i.p. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów nie doszło do rozpoznania wniosku. W sytuacji gdy strona równolegle ze skargą na bezczynność, zarzuca także przewlekłość, zadaniem Sądu staje się ponadto zbadanie, czy czynności podejmowane przez organ w toku zainicjowanego wnioskiem postępowania były, najogólniej rzecz biorąc, efektywne i rzeczywiście niezbędne do rozpoznania wniosku w zgodzie z regulacjami u.d.i.p. O przewlekłości można więc mówić m.in. w przypadku podejmowania czynności pozornych, czy takich, których podjęcie nie było faktycznie niezbędne do rozpoznania wniosku strony. Reasumując, organ jest bezczynny, jeśli pomimo upływu terminu nie rozpozna wniosku strony. Natomiast o przewlekłości można mówić również wtedy, gdy wniosek nawet co prawda został już rozpoznany, jednak organ działał wcześniej opieszale i nieefektywnie. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi na zasadzie wyjątku, że że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wystąpienie bezczynności i przewlekłości, należy zatem również rozważać pod kątem wystąpienia sytuacji, gdy w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ wyznacza nowy termin załatwienia sprawy, pomimo braku faktycznych przeszkód do rozpoznania wniosku. Tego rodzaju sytuacja w ocenie Sądu wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Jak zostanie wykazane szczegółowo poniżej - odrębnie w odniesieniu do poszczególnych części wniosku - stwierdzić bowiem należy, że okoliczności sprawy potwierdzają, że faktycznie brak było istotnych powodów dla wydłużenia terminu rozpoznania sprawy przez organ w oparciu o art. 13 ust 2 u.d.i.p. w dniu 2 lutego 2026 r. do dnia 19 marca 2026 r. Powiadomienie o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy, które nie znajduje podstaw w okolicznościach sprawy jest nieskuteczne i nie zwalnia organu od zarzutu bezczynności i przewlekłości. Skoro wniosek strony został złożony w dniu 19 stycznia 2026 r. wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podstawowy termin na jego rozpoznanie, który powinien być zachowany przez organ, upłynął z końcem dnia 2 lutego 2026 r. W tym terminie nie doszło do rozpoznania wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej - z której w realiach rozpatrywanej sprawy skorzystał organ - znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy zachodzą uzasadnione powody. W odmiennym przypadku przedłużenie terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 120/25). Ustawodawca nie konkretyzuje, jakie przyczyny opóźnienia uznaje za dopuszczalne. Redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie daje także podstaw, do tego, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej automatycznie stosował termin do 2 miesięcy. Organ zobowiązany jest do miarkowania czasu koniecznego do załatwienia sprawy. Powinien uwzględnić przy tym zakres żądanej informacji, jak i również jej charakter. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji. Zatem muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej, a więc powody powiązane z rodzajem żądanej informacji (jej zakresem, przedmiotem, formą), a nie inne przyczyny (natury ogólnej) leżące po stronie podmiotu zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1520/25). Podmiot udostępniający informację publiczną nie może zatem w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu. Ze wskazanego uprawnienia organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości wskazujące, że wniosek jest nieprecyzyjny. W tej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju okoliczności. Zdaniem Sądu z treści wniosku z dnia 19 stycznia 2026 r. od początku wynikało jakiego rodzaju informacji publicznych dotyczy wniosek, w tym jaki jest jego zakres. Sąd ocenił, że czynność wystosowania do strony w odpowiedzi na wniosek pisma z dnia 4 marca 2026 r. nie pozwala skutecznie uchylić się w okolicznościach tej sprawy od postawionych w skardze zarzutów bezczynności i przewlekłości. W tym zakresie Sąd poddał analizie ujęte w odpowiedzi na skargę wskazanie organu, że poprzez skierowane do strony pismo z dnia 4 marca 2026 r. organ rozpoznał już całość wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz że uczynił to terminowo. Wskazane pismo organu, jak potwierdzają akta sprawy, zostało wysłane do strony przez organ w dniu jego sporządzenia. Nastąpiło to bezpośrednio po zapoznaniu się przez organ ze skargą. W odpowiedzi na skargę organ wskazał bowiem w tym zakresie, że skarga strony została mu doręczona w dniu 3 marca 2026 r. W pierwszej kolejności Sąd ocenił, że poprzez wskazane pismo z dnia 4 marca 2026 r. nie udzielono stronie odpowiedzi w zakresie wszystkich zapytań zawartych we wniosku z dnia 19 stycznia 2026 r. Udzieloną w dniu 4 marca 2026 r. odpowiedź odnoszącą się do dwóch punktów wniosku ograniczono do wskazania, że: "1/ Gmina Ustka nie była w trakcie realizacji zadań inwestycyjnych czy innych projektów na obszarze włączonym w granice administracyjnej Miasta Ustka. 2/ Proces przekazania majątku jest na etapie szacowania wartości składników majątku celem wypłaty przez Gminę Miasto Ustka odpowiedniej rekompensaty na rzecz Gminy Ustka". W udzielonej odpowiedzi nie odniesiono się zatem w żaden sposób do zapytania strony o wskazanie, jakich składników majątkowych dotyczy przekazanie. Udzielona odpowiedź, że organ jest na etapie szacowania wartości składników majątku, w żaden sposób nie precyzuje jakiego rodzaju składników majątku to dotyczy (w szczególności czy są to nieruchomości, infrastruktura techniczna, środki trwałe czy inne elementy). Udzielona przez organ odpowiedź z dnia 4 marca 2026 r. nie może być uznana za odpowiedź na pytanie "jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania". Skoro za pełne udzielenie odpowiedzi na punkt 2 wniosku strony uznano tylko taką informację, że proces przekazania majątku jest na etapie szacowania, bez podania rodzaju składników majątku, to ustalenie tego rodzaju informacji nie wymagało, zdaniem Sądu, przedłużenia terminu. Trudno też uznać, aby ustalenie tak sformułowanej informacji było czasochłonne, czy umotywowane niejasnością wniosku - która też nie występowała W tej części organ całkowicie zlekceważył wniosek strony. Wniosek nie był bowiem w tej części w ogóle rozważany przez organ i nie został jak dotąd rozpoznany. W konsekwencji Sąd w tej części dokonał uwzględnienia skargi w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jest poprzez zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 19 stycznia 2026 r. w części dotyczącej pytania "jakiego rodzaju składniki majątkowe są przedmiotem przekazania" (punkt 1. wyroku). Zasadą pozostaje w tym zakresie rozpoznanie wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (co odpowiada długości podstawowego terminu rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W odniesieniu do stwierdzonej w tej części bezczynności, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jednocześnie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (o czym orzeczono jak w punkcie 2. wyroku). Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że rażące naruszenie prawa ma miejsce m.in. w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W tej części Sąd uwzględnił, że bezczynność organu ma charakter uporczywy i wskazuje na zlekceważenie wniosku strony w części dotyczącej zapytania o rodzajowe uściślenie, jakiego typu składników majątkowych dotyczy przekazanie majątku przez Gminę Ustka na rzecz Miasta Ustka w związku ze zmianą granic terytorialnych z dniem 1 stycznia 2026 r. Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że w ocenie organu dokonał on już wszystkich koniecznych czynności w sprawie i poprzez czynność z dnia 4 marca 2026 r. rozpoznał całość wniosku. Bezczynność organu w tej części trwa. Na dzień orzekania brak jest informacji, aby organ uznał konieczność rozpoznania wniosku w inny sposób, niż to uczynił w dniu 4 marca 2026 r. Sąd uznał postawę organu za rażąco naruszającą zasadę szybkości postepowania, biorąc pod uwagę również, że to, jakiego rodzaju informacje chciała od Wójta Gminy Ustka uzyskać J. B. było organowi znane już w związku z wcześniejszym wnioskiem otrzymanym w trybie u.s.g. Trudno tym samym uznać, biorąc pod uwagę wskazany ciąg zdarzeń, aby treść zapytania w opisywanej części mogła być przeoczona przez organ. Ponadto skoro organ w marcu 2026 r. wskazuje, że dokonywane są określone szacowania składników majątku w związku z utratą przez Gminę Ustka w styczniu 2026 r. określonego obszaru, to niewątpliwie oszacowania te muszą dotyczyć znanego organowi zasobu składników majątkowych. Przechodząc dalej, Sąd uwzględnił, że poprzez pismo z dnia 4 marca 2026 r. organ odpowiedział stronie na pozostałą część wniosku. Część ta obejmuje zapytanie z punktu 1. wniosku o inwestycje, projekty i zadania rozpoczęte przez Gminę Ustka oraz zapytanie z punktu 2. wniosku, na jakim etapie znajduje się proces przekazania majątku związanego z obszarem włączanym do Miasta Ustka. Działanie organu w tej części również nie było jednak terminowe. W odniesieniu do wskazanej pozostałej części wniosku, Sąd stwierdził w konsekwencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., że Wójt Gminy Ustka dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3. wyroku). Przesunięcie terminu rozpoznania wniosku w odniesieniu do objętych wskazaną częścią informacji w ocenie Sądu nie było usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Również w tej części wniosek powinien być zatem rozpoznany w podstawowym terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jest do dnia 2 lutego 2026 r., a poinformowanie strony o przedłużeniu terminu na podstawie ar. 13 ust. 2 nie może być uznane za skuteczne i nie uwalnia organu od zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Podkreślenia wymaga, że organ przesunął termin rozpoznania wniosku argumentując, że wniosek jest obszerny i udzielenie odpowiedzi będzie wymagało dużego nakładu pracy. W sytuacji udzielenia w dniu 4 marca 2026 r. informacji publicznej, że w odniesieniu do obszaru objętego przekazaniem nie było żadnych inwestycji, zadań i projektów ze strony Gminy Ustka, nie można uznać, że przygotowanie tego rodzaju odpowiedzi wymagało przedłużenia terminu w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jako wymagającego blisko dwóch miesięcy ustaleń i konsultacji. Podobnie należy ocenić stopień pracochłonności i skomplikowania dla ustalenia informacji w zakresie udzielonej przez organ odpowiedzi na pytanie o etap przekazania. Odpowiedź ta jest skrótowa i zamyka się w jednym zdaniu, w którym wskazano, że organ jest na etapie szacowania wartości składników majątku, w tym celu, aby rekompensata jaką Miasto Ustka wypłaci na rzecz Gminy Ustka była, odpowiednia. Zakres udzielonej informacji potwierdza, że przedłużenie terminu nie znajdowało faktycznych podstaw wskazywanych przez organ, takich jak konieczność konsultowania zakresu zadań, obszerny zakres wniosku wymagający dużego nakładu pracy, zaangażowania pracowników czy analiz prawnych. Z udzielonej odpowiedzi wynika bowiem przede wszystkim, że nie realizowano żadnych zadań, inwestycji i projektów, o które pytała strona. Zapytanie o etap przekazania zamknięto natomiast w jednym zdaniu, którego treść nie wymagała analiz prawnych. O przewlekłości postępowania prowadzonego w odniesieniu do tej części wniosku stanowi również to, że organ powinien rozpoznać wniosek bez występowania do strony o sprecyzowanie wniosku w zakresie jakiego okresu czasu ma dotyczyć informacja. Wskazać należy, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem w trybie u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie jedynie w wąskim i ściśle określonym zakresie, to jest do sytuacji, gdy w sprawie ma zostać wydana decyzja administracyjna o odmowie udzielenia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. W ramach uwag ogólnych zaznaczyć zatem należy, że podmiot, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może go "brakować", w tym wzywać o jego sprecyzowanie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Tego rodzaju działań nie przewiduje u.d.i.p., a jak wskazano wyżej, w takim zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w ogóle zastosowania. Ponadto, w ocenie Sądu istotne pozostaje, że wniosek strony nie był niejasny. Wniosek nie wymagał w szczególności "sprecyzowania poprzez wskazanie jakiego czasu ma dotyczyć wnioskowana informacja" w odniesieniu do zapytania, w którym w związku z włączeniem części miejscowości P. do granic administracyjnych innej gminy, strona wniosła o przekazanie informacji o rozpoczętych tam przez Gminę Ustka pracach, inwestycjach, projektach i realizowanych zadaniach. Z tak sformułowanej treści wniosku wynikało bowiem jasno, że chodzi o wszelkie prace inwestycje, projekty i zadania rozpoczęte przez Gminę Ustka. Znaczenie wskazanego zwrotu jest jasne i wiąże się z samej swej istoty z trwającą realizacją, a więc brakiem zakończenia określonego działania. To, że w piśmie z dnia 4 lutego 2026 r. wnioskodawczyni potwierdziła dodatkowo na wezwanie organu, że chodzi o zadania inwestycje i projekty, które były już rozpoczęte, a które na dzień udzielenia odpowiedzi nie zostały zakończone (a więc będą kontynowanie przez gminę która przejęła obszar) nie stanowi więc, ani nowej okoliczności, ani zakresu niewynikającego już wcześniej z treści wniosku. Z kolei okoliczność, że w efekcie strona jednocześnie zawęziła w piśmie z dnia 4 lutego 2026 r. swój wniosek do tych trwających zadań, inwestycji i projektów z ww. puli, jakie zostały rozpoczęte od 2022 r., nie może być postrzegane jako sprecyzowanie wniosku z uwagi na jego niejasność, ale tylko zawężenie wniosku, który mógł być także rozpoznany w pierwotnej treści. Brak zmiany treści wniosku powodowałby konieczność podania przez organ wszystkich rozpoczętych, a więc trwających zadań, inwestycji i projektów, niezależnie od tego jak dawno gmina je rozpoczęła. Zawężenie zakresu pozostaje przy tym faktycznie bez znaczenia w kontekście udzielonej odpowiedzi organu, odnoszącej się do niezakończonych zadań, projektów i inwestycji, których jak poinformowano - w ogóle nie było. W tym kontekście żądanie przez organ w ostatnim dniu terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. "sprecyzowania" jakiego okresu ma dotyczyć zapytanie, nie było, ani niezbędne do rozpoznania wniosku, ani potrzebne. Podstawowy okres 14 dni na udzielenie informacji publicznej należało uznać za wystarczający na zebranie w urzędzie miejskim informacji, które pozwoliłby na zorientowanie się, że Gmina Ustka na czas przekształcenia terytorialnego nie była w takcie realizowania żadnych zadań, projektów i inwestycji w odniesieniu do tego obszaru. Wskazane okoliczności niewątpliwe stanowią zatem o przewlekłości prowadzenia postępowania. Przewlekłość ta miała charakter rażący. "Sprecyzowanie" wniosku, którego organ domagał się jako koniecznego, ani przedłużenie terminu załatwienia wniosku w tej części nie były w istocie potrzebne. Nawet jednak po rekcji strony na wezwanie organu w dniu 4 lutego 2026 r. organ dopiero miesiąc później w dniu 4 marca 2026 r., udzielił informacji, że nie realizowano żadnych zadań, projektów i inwestycji. Zdarzenie polegające na włączeniu obszaru terytorialnego z jednej gminy do drugiej, nie jest zdarzeniem spontanicznym, lecz szczegółowo przygotowanym i planowanym, czemu ostateczny wyraz daje wydanie stosownego aktu prawnego o zmianach terytorialnych, niewątpliwie też na zasadach uzgodnionych wcześniej. Dostrzeć w tym kontekście należy - właśnie w ramach dokonywanej oceny rażąco przewlekłego procedowania wniosku z dnia 19 stycznia 2026 r. - że gdy J. B. występowała do organu z tego samego rodzaju zapytaniem w listopadzie 2025 r., jako radna, organ nie zgłaszał wątpliwości odnośnie zakresu zapytania. Przeciwnie, w piśmie z dnia 11 grudnia 2025 r. wskazywał, że informacja zostanie przekazana po jej przygotowaniu. Nie oceniając w żaden sposobu realizacji przez organ wniosku złożonego w trybie u.s.g., nie można jednak w ocenie Sądu w niniejszej, odrębnej sprawie całkowicie pominąć, że dotyczył on tożsamych zapytań, które w styczniu 2026 r. zostały ponowione przez J. B. w trybie u.d.i.p. Określony zakres żądań był zatem znany organowi już od znacznego okresu czasu. Mając na uwadze powyższe, w tym powody dla których sierdzono, że naruszenie terminowości rozpatrzenia sprawy zarówno w kontekście bezczynności i przewlekłości ma charakter rażący, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nałożył na organ grzywnę w wysokości 500 zł (punkt 4. wyroku). W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają zdyscyplinowanie podmiotu zobowiązanego, który dopuścił się nieuzasadnionego, długotrwałego prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej z dnia 19 stycznia 2026 r. W tym zakresie Sąd uwzględnił przede wszystkim, że wniosek w części wskazanej w punkcie 1. wyroku wciąż wymaga rozpoznania. Bezczynność organu licząc od dnia złożenia wniosku trwa obecnie piaty miesiąc i nie jest dostrzegana przez organ. Organ bez uzasadnionej przyczyny przekroczył termin przewidziany przez ustawodawcę dla rozpatrzenia tego rodzaju wniosków. Określając wysokość grzywny Sąd uznał, że grzywna we wskazanej wysokości w okolicznościach niniejszej sprawy będzie stanowić adekwatny środek dyscyplinujący do wywiązywania się przez organ z obowiązków określonych w u.d.i.p. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5. wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą zwrot uiszczonego od skargi wpisu sądowego. |
||||