Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania L. C., od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...] w sprawie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy w zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny z [...] orzekającym wobec L.C. m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, za wyjątkiem kategorii "B" na okres 3 lat, (na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od 11.10. 2014 r.), organ I instancji decyzją z [...] cofnął L. C. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. ACDE, na okres 3 lat. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku L.C. o wydanie prawa jazdy kategorii B, Starosta odmówił wydania prawa jazdy kategorii B.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 tekst jedn. ze zmianami), dalej zwanej "ustawą", prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust. 2 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 12 ust. 2 w przytoczonym wyżej brzmieniu obowiązuje od 25 października 2014 r. i został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970), zgodnie z art. 3 tej ustawy, art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, z kolei art. 102 ust. 2 tej ustawy stanowił, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Kolegium stwierdziło, że ponieważ opisany wyżej wyrok karny został wydany [...], to art. 12 ust. 2, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r., będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Dodało, że z uwagi na regulację art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy, prawo jazdy w zakresie kategorii B nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy. W konsekwencji, jeżeli osoba w stosunku, do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A, zwróci się o wydanie prawa jazdy kategorii B, to organ związany treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy, obowiązany będzie odmówić wydania prawa jazdy kategorii B.

Odnosząc się do całej argumentacji strony popartej wyrokami sądów administracyjnych organ II instancji zauważył, że jest ona nieaktualna, gdyż odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami z dnia 26 czerwca 2014 r. Kończąc Kolegium podzieliło stanowisko sformułowane w wyroku z 11 sierpnia 2015 r. sygn. akt. II SA/Ol 633/15.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, L.C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez:

1. złamanie zasady praworządności i wydanie decyzji wbrew jego słusznemu interesowi w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej, gdyż pomimo posiadania przez niego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B, które zostało mu wydane wiele lat wstecz, organ uniemożliwia mu korzystanie z tego uprawnienia - bez narażania się na odpowiedzialność wynikającą z art. 95 kodeksu wykroczeń - poprzez odmowę wydania prawa jazdy tej kategorii, będącego jedynie dokumentem poświadczającym posiadanie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B,

2. złamanie zasady legalizmu i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o rozszerzającą wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy, z całkowitym pominięciem pozostałych przepisów tej ustawy, tj. art. 104 w zw. z art. 103 ust. 3 oraz z pominięciem norm prawnokarnych odnoszących się do tego zagadnienia, tj. art. 42 KK, w sposób godzący w podstawowe zasady prawa karnego wynikające z Konstytucji RP oraz deklaracji Praw Człowieka i Obywatela, a także w sposób wkraczający w sferę zastrzeżoną wyłącznie do kompetencji orzeczniczej sądów powszechnych, której skutkiem jest dla skarżącego dodatkowa dotkliwa sankcja w postaci odmowy wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B.

Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wykładnia logiczna, systemowa, celowościowa i funkcjonalna ww. przepisu prowadzi do wniosku, że nie ma on zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, tj. wobec osoby posiadającej już uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, lecz do osób, które ubiegają się po raz pierwszy o przyznanie takich uprawnień. Wykładnia zastosowanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami została dokonana przez organ w sposób rozszerzający, wbrew celowi i funkcji tej instytucji oraz intencjom ustawodawcy. Ratio legis ww. przepisu jest zapobieganie temu, by skazani, wobec których orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów określonych kategorii, np. A, nie uzyskiwali nowych uprawnień pozwalających im na poruszanie się pojazdami mechanicznymi, omijając w ten sposób część konsekwencji związanych z orzeczeniem wobec nich tego środka karnego. Odmowa wydania prawa jazdy kategorii B prowadzi zatem do rażąco krzywdzącej dla skarżącego sytuacji, gdyż wbrew orzeczeniu Sądu karnego pozbawia go możliwości prowadzenia pojazdów tej kategorii, ingerując tym samym w sposób nieuprawniony w treść prawomocnego orzeczenia sądu karnego oraz w swobodę orzekania (i wyłączną kompetencję) sądu karnego.

W uzasadnieniu skarżący podał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a mianowicie wyrokiem SR z [...], którym został wobec niego orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem kategorii B na okres 3 lat od 11 października 2014 r.

Celem uargumentowania powyższego twierdzenia skarżący przytoczył pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 225/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 czerwca 2014 roku, III SA/Po 1428/13.

Skarżący także podkreślił, że art. 12 ust. 1 i 2 ustawy nie odnosi się do osób już posiadających uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B. Słuszność takiego poglądu potwierdza treść rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, gdzie odwołanie do przesłanek, o których mowa w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami występuje w rozdziale 2 zatytułowanym: Osoba ubiegająca się o uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy skarżący takie uprawnienia już posiada. Ustawodawca rozróżnia wymagania określone w stosunku do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy, od osób które takie uprawnienie już posiadają. Ponadto skoro z art. 104 a contrario wynika, iż wymogi określone dla osób po raz pierwszy ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami nie mają zastosowania do osób, którym uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte w związku z orzeczeniem zakazu ich prowadzenia przez sąd karny, to tym bardziej nie mają zastosowania do tych osób - w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny w tej sprawie jest niesporny. Skarżący posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. A, B, C, D, BE, CE, DE. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z [...] został uznany za winnego popełnienia czynu, polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego marki Autosan w stanie nietrzeźwości, za co między innymi orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem kat. B na okres trzech lat. W dniu 11 czerwca 2015 r. skarżący wystąpił o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

Poczynając od dnia 24 października 2014 r. zmianie uległa treść art. 12 ust. 2 ustawy o kierującymi pojazdami (zmiana została dokonana ustawą z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami – Dz. U. z 2014 r., poz. 970). Poczynając od tej daty przepisy ust. 1 pkt 2 art. 12 (zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu) stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2 lub A. Wobec skarżącego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia między innymi pojazdów mechanicznych kat. A, w związku z tym prawidłowo organy uznały, że zachodzi przeszkoda do zwrotu prawa jazdy kat. B. Stosownie bowiem do art. 3 przywołanej wyżej ustawy z 26 czerwca 2014 r., przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie, skoro prawomocny wyrok skazujący został wydany [...].

Z zawartych w skardze zarzutów zdaje się wynikać, że jej autor, zarzucając złamanie zasady legalizmu i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o rozszerzającą wykładnię przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o kierujących nie zauważa, że art. 12 ust. 2 ustawy został zmieniony. To ustawodawca wprost objął zakresem stosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy ale także osoby ubiegające się o zwrot prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia. Dlatego też zarzut, że organy wydały decyzję w oparciu o rozszerzającą wykładnię jest bezzasadny. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut złamania praworządności, którego skarżący upatruje w wydaniu decyzji wbrew jego słusznemu interesowi i w sposób podważający jego zaufanie do władzy publicznej. Stwierdzić bowiem należy, że to przede wszystkim postępowanie skarżącego, polegające na prowadzeniu pojazdy w stanie nietrzeźwym świadczy o złamaniu przez niego obowiązujących przepisów. Wydana decyzja jest jedynie skutkiem tego postępowania.

Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że to z woli ustawodawcy kierowcy, wobec których orzeczono wyrokiem karnym skazującym zakaz prowadzenia pojazdów określonej kategorii, w okresie trwania zakazu nie mają możliwości nie tylko ubiegania się o wydanie prawa jazdy ale także o jego zwrot i to również w sytuacji, gdy orzeczony wyrokiem skazującym zakaz nie dotyczy wszystkich kategorii prawa jazdy. Dlatego też za bezzasadny uznać także należy zarzut, że skoro wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach zakazano skarżącemu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem kategorii B, to odmawiając zwrotu prawa jazdy tej kategorii organ dopuścił się nieuprawnionej ingerencji w treść tego prawomocnego wyroku.

Stosownie do art.6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące poczynając od 24 października 2014 r. przepisy art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, których treść jest jednoznaczna. Prawidłowo organy uznały, że w sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący nie jest możliwe zwrócenie mu prawa jady kat. B, bowiem nie upłynął jeszcze okres trzech lat zakazu prowadzenia pojazdów.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).