Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Ewa Ibrom,, WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], Starosta B. zarejestrował na wniosek A. Z. pojazd marki Yamaha Raptor 660R.

W wyniku wznowienia postępowania decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...], Starosta B. uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz odmówił A. Z. rejestracji ww. pojazdu, nakazując zwrot tablicy rejestracyjnej, karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Podstawą prawną decyzji był art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał się na decyzję Prezydenta Miasta P. T. z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], na mocy której w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu oraz odmówił jego zarejestrowania A. W.

Z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta P. T. wynika, że została ona wydana w oparciu o decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...]. Decyzją tą Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Starosty N. z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] w sprawie rejestracji ww. pojazdu marki Yamacha na rzecz A. K. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej było rażące naruszenie prawa, polegające na zarejestrowaniu pojazdu pomimo braku wymaganych dokumentów w postaci: wyciągu ze świadectwa homologacji lub decyzji zwalniającej pojazd z obowiązku uzyskania homologacji; dowodu odprawy celnej przywozowej (pojazd został sprowadzony spoza obszaru UE – ze Stanów Zjednoczonych).

W ocenie Starosty B. decyzja Prezydenta Miasta P. T. spowodowała zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją w sprawie rejestracji pojazdu wydaną przez Starostę. Podstawą rejestracji pojazdu na rzecz A. Z. był m.in. dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta Miasta P. T. Uchylenie decyzji, na podstawie której dowód ten został wydany oraz odmowa rejestracji pojazdu przez poprzedni organ, obligowało Starostę B. do uchylenia własnej decyzji o rejestracji, z uwagi na to, że była ona podjęta na podstawie decyzji, która następnie została wycofana z obrotu prawnego. Należało również odmówić rejestracji pojazdu z uwagi na brak wymaganych dokumentów, niezbędnych do zarejestrowania pojazdu.

W odwołaniu od decyzji Starosty B. A. Z. zarzucił brak ustosunkowania się do argumentów strony podnoszonych w toku postępowania; wadliwe wznowienie postępowania w sytuacji, gdy decyzja rejestracyjna wydana na rzecz poprzednika prawnego strony była prawomocna; błędne uchylenie decyzji rejestracyjnej w sytuacji, gdy w dacie jej wydania strona przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium powołało się na orzecznictwo sądowe wskazujące, że wzruszenie w nadzwyczajnym trybie postępowania decyzji o rejestracji oddziałuje na prawa osoby, która z powołaniem się na tą decyzję uzyskała rejestrację pojazdu i jest aktualnym jego właścicielem.

Kolegium wskazało, odwołując się do przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 11 37, ze zm.; dalej jako: P.r.d.), że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie określonych dokumentów, w tym – wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. wynika, że pierwszy właściciel pojazdu – A. K. przy rejestracji pojazdu sprowadzonego spoza obszaru UE nie dołączył m.in. świadectwa homologacji lub decyzji zwalniającej pojazd z homologacji oraz dowodu odprawy celnej przywozowej. Dokumenty te były wymagane, gdyż pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium RP. Brak tych dokumentów uniemożliwiał rejestrację pojazdu, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji rejestracyjnej. Konsekwencją tego było uchylenie decyzji o następnej rejestracji na rzecz A. W., od którego A. Z. nabył pojazd. Ścisły związane pomiędzy wszystkimi wydanymi wcześniej decyzjami powoduje, że decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz A. Z. nie może istnieć w obrocie prawnym niezależnie od istnienia wcześniejszej decyzji, co uzasadniało wznowienie postępowania i odmowę rejestracji pojazdu przez Starostę.

W skardze na decyzję z [...] sierpnia 2012 r. A. Z. zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 71 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 5 P.r.d. poprzez ich błędną wykładnie, polegającą na przyjęciu, że przepisy te wprowadzają zakaz rejestracji pojazdu, który był zarejestrowany, jednakże przed kolejną rejestracją utracił cechę pojazdu dopuszczonego do ruchu na skutek uchylenia poprzedniej decyzji rejestracyjnej w trybie wznowienia postępowania.

Uzasadniając zarzuty skarżący podniósł, że organy nie podjęły żadnych kroków aby wyjaśnić sprawę. W szczególności nie zwróciły się do organów poprzednio wyjaśniających sprawę – Starosty N. i Prezydenta Miasta P. T. o nadesłanie akt bądź sporządzenie z nich uwierzytelnionych kopii, tak aby było możliwe rozstrzygnięcie w oparciu o jakie dokumenty organy te wydawały decyzje.

Zdaniem skarżącego art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. ma zastosowanie w sytuacji, w której w czasie wydawania decyzji opierano się o decyzję, która była prawomocna i ostateczna, a dopiero później została uchylona lub zmieniona. Prezydent Miasta P. T. wydając decyzję z [...] listopada 2011 r. przyjął za jej podstawę wyeliminowaną już z obrotu prawnego decyzję Starosty N., której nieważność została stwierdzona jeszcze w dniu [...] czerwca 2010 r. Oznacza to, że brak było podstaw do wznowienia postępowania, skoro decyzja w oparciu o którą wydano decyzję objętą postępowaniem o wznowienie nie istniała, ponieważ została wyeliminowana z obrotu prawnego jeszcze przed wydaniem decyzji objętej wznowieniem.

Na skutek błędów popełnionych przez organy, które nie sprawdziły informacji w bazie danych oraz akt pojazdu skarżący nie jest w stanie zarejestrować obecnie pojazdu, gdyż nie może zdobyć dokumentów, które były przedmiotem kilku transakcji.

Skarżący podniósł także, że warunkiem kolejnej rejestracji – tak jak w jego sprawie – jest przedstawienie ostatniego dowodu rejestracyjnego. Ustawa nie wymaga, aby przedstawiony do rejestracji ostatni dowód rejestracyjny był dokumentem potwierdzającym, że pojazd jest aktualnie dopuszczony do ruchu, co wynika z użytej formy czasu przeszłego czasownika "być". Decyzja Prezydenta Miasta P. T. z dnia [...] lutego 2012 r. uchylająca decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. o zarejestrowaniu spornego pojazdu oraz o odmowie jego zarejestrowania na rzecz A. W. wywołała skutki ex nunc, co oznacza, iż dowód rejestracyjny wydany na jej podstawie stracił moc z chwilą uprawomocnienia się tej decyzji. W związku z tym w dacie 28 grudnia 2011 r., kiedy to A. Z. wystąpił o rejestrację pojazdu, poprzedni dowód rejestracyjny, wydany przez Prezydenta Miasta P. T., który został dołączony do tegoż wniosku, był ważny. W związku z tym należy uznać, że skarżący spełnił wymogi do tego, aby zarejestrować przedmiotowy pojazd, skoro ustawa nie wprowadza dalej idących ograniczeń poza przedstawieniem ostatniego dowodu rejestracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorżadowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałby koniecznościa jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Spór prawny w badanej sprawie dotyczy kwestii zasadności uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu (decyzja z z dnia [...] stycznia 2012 r., mocą której Starosta B. zarejestrował na wniosek A. Z. sporny pojazd marki Yamacha) na skutek stwierdzenia nieważności i uchylenia wcześniejszych decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz poprzednich właścicieli. Stanowisko organów w tej kwestii jest w ocenie sądu prawidłowe, bowiem przepisy Prawa o ruchu drogowym wskazują na ścisły związek aktu rejestracji pojazdu na rzecz aktualnego właściciela z wcześniejszymi aktami rejestracji, na rzecz poprzednich właścicieli.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 P.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie szeregu wymienionych tam dokumentów, w tym dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 5). Zgodnie z art. 78 ust. 1 P.r.d. w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Wymóg przedstawienie dowodu rejestracyjnego przy kolejnej rejestracji potwierdza także treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., nr 186, poz. 1322, ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza m.in. dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany.

Nowy właściciel nie może zatem skutecznie zarejestrować pojazdu bez przedstawienia dowodu rejestracyjnego wydanego na rzecz poprzedniego właściciela.

Wydanie dowodu rejestracyjnego następuje na podstawie decyzji o rejestracji pojazdu (art. 73 ust. 1 P.r.d.). W związku z tym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu pozbawia jednocześnie wartości prawnej wydany na jej podstawie dowód rejestracyjny (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 kwietnia 2010 r., III SA/Lu 2/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest możliwe dokonanie skutecznej rejestracji pojazdu przez nowego właściciela na podstawie dowodu rejestracyjnego, który utracił moc prawną na skutek uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji, stanowiącej podstawę jego wydania.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że skuteczność rejestracji spornego pojazdu na rzecz skarżącego była uzależniona od istnienia prawidłowo wystawionego dowodu rejestracyjnego na rzecz jego poprzednika prawnego. W sprawie doszło do powstania pewnego łańcucha zdarzeń, który podważył skuteczność wcześniejszych aktów rejestracji spornego pojazdu, a tym samym pozbawił mocy prawnej dowodu rejestracyjnego, stanowiącego jeden z kluczowych dokumentów, w oparciu o który dokonano rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego.

Pierwotnym właścicielem pojazdu był A. K., który zarejestrował pojazd na podstawie decyzji Starosty N. z dnia [...] maja 2007 r. Stwierdzenie nieważności tego aktu rejestracji (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2010 r.) pozbawiło mocy prawnej dowód rejestracyjny wydany na rzecz A. K. Ponieważ dowód ten był podstawą rejestracji pojazdu na rzecz kolejnego nabywcy – A. W., decyzja o rejestracji na rzecz tej osoby (decyzja Prezydenta Miasta P. T. z [...] listopada 2011 r.) była dotknięta wadą kwalifikowaną, uzasadniającą jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji na rzecz A. W. pozbawiło mocy prawnej dowodu rejestracyjnego wydanego na rzecz tej osoby. Ponieważ pomiędzy aktami rejestracji na rzecz kolejnych właścicieli zachodzi ścisły związek – uchylenie decyzji o rejestracji na rzecz A. W. skutkowało w konsekwencji zaistnieniem podstaw prawnych do wzruszenia decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego – A. Z. (decyzja Starosty B. z dnia [...] stycznia 2012 r.). Organy prawidłowo zastosowały w tej sytuacji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Decyzja Starosty B. z dnia [...] stycznia 2012 r. została wydana z oparciu o wcześniejszy akt rejestracji – decyzję Prezydenta Miasta P. T. z dnia [...] listopada 2011 r. i wydany na jej podstawie dowód rejestracyjny.

Podstawą stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji o rejestracji – na rzecz A. K. był brak podstawowych dokumentów wymaganych przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tj. wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji (art. 72 ust. 1 pkt 3) oraz dowodu odprawy celnej przywozowej (art. 72 ust. 1 pkt 6). W braku tych dokumentów nie jest możliwe zarejestrowanie pojazdu na rzecz skarżącego, zasadnie zatem Starosta B. w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., odmówił zarejestrowania spornego pojazdu.

Sąd rozumie trudną sytuacje skarżącego, który nie ponosi winy za niedopełnienie obowiązków przy rejestracji pojazdu po raz pierwszy przez A. K. Nie można jednak dokonać rejestracji pojazdu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione podstawowe wymagania ustawowe.

Podniesione w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Jak wskazano wyżej – każdy kolejny akt rejestracji pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela jest uwarunkowany prawidłowością wcześniejszych aktów rejestracji i legitymowaniem się prawidłowo wystawionym dowodem rejestracyjnym. Podważenie wcześniejszych aktów rejestracji musi z konieczności wpływać na prawidłowość rejestracji na rzecz późniejszych właścicieli.

Bezpodstawne są zarzuty dotyczące niewyjaśnieni istotnych okoliczności sprawy. Kluczowymi dla sprawy okolicznościami było wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednich aktów rejestracji. Organ uzyskał kopie stosownych decyzji od organów, które stwierdzały nieważność (uchylały) wcześniejsze akty rejestracji. Treść tych decyzji nie budziła wątpliwości, przyczyny weryfikacji decyzji rejestracyjnych jasno wynikały z uzasadnień aktów uchylających. Decyzje te były ostateczne i nie zostały wzruszone w toku instancji. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom kluczowe dla sprawy okoliczności zostały prawidłowo wyjaśnione.

Popełnione przy wcześniejszych rejestracjach błędy mogą stać się źródłem ewentualnych roszczeń odszkodowawczych skarżącego, nie mogą jednak prowadzić do zarejestrowania na jego rzecz pojazdu wbrew wymogom określonym prawem.

Nie może być również uwzględniony podniesiony w skardze argument odnośnie prawidłowości zastosowania przez Prezydenta Miasta P. T. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w stosunku do decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a) sąd orzeka w granicach danej sprawy i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 p.p.s.a.). Granice niniejszej sprawy wyznacza przedmiot postępowania, w którym zapadły zaskarżone decyzje. Ocena przez sąd zgodności z prawem decyzji wydanej przez inny organ, w stosunku do innego podmiotu byłaby ewidentnym wyjściem poza granice zaskarżenia. Z informacji przekazanych przez Urząd Miasta w P. T. (k. 13 akt adm.) wynika, że decyzja Prezydenta Miasta P. T. z dnia [...] lutego 2012 r. jest ostateczna. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) rozstrzygnięcie w niej zawarte musi być respektowane, chyba że nastąpi jego weryfikacja w przewidzianym do tego trybie. Nie można zatem w niniejszym postępowaniu skutecznie podważać prawidłowości tego rozstrzygnięcia.

Nie można również zgodzić się z argumentacją skarżącego zawartą w skardze a dotyczącą faktu, iż w dacie 28 grudnia 2011 r. kiedy to A. Z. wystąpił o rejestrację przedmiotowego pojazdu, poprzedni dowód rejestracyjny wystawiony przez Prezydenta Miasta P. T. był ważny. Oznacza to, iż spełnione zostały wymogi by zarejestrować ten pojazd.

Zdaniem Sądu wystawiony dowód rejestracyjny na podstawie decyzji administracyjnej wydany przez Prezydenta P. T. był jedynie poprawny formalnie, nie odpowiadał zaś treści prawnej zawartej w normie - art. 72 ust. 1 ustawy. Doprowadziło to do wzruszenia tej decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. służy właśnie do eliminacji decyzji wydanych przez organ, który bazował na innej decyzji lub orzeczeniu sądu poprawnych formalnie, a które po uchyleniu decyzji ostatecznej zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.