![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inne, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II SAB/Rz 154/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2026-02-10, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Rz 154/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
|
|
|||
|
2025-08-26 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie | |||
|
Grzegorz Panek Jarosław Szaro Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 15 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego [....] w [...] na bezczynność Rektora [...] w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązuje Rektora [...] w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 czerwca 2025 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Rektora [...] w [...] na rzecz skarżącego Związku Zawodowego [....] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Zawiązek Zawodowy [...] w [...] (dalej: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Rektora [...] w [...] (dalej: Rektor [...]) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Skarżący wniósł o stwierdzenie dopuszczenia się przez organ bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że 13 czerwca 2025 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji w postaci kopii faktur oraz umów stanowiących podstawę ich wystawienia za usługi prawne świadczone na rzecz [....] w [...] za okres od grudnia 2024 r. do maja 2025 r. oraz od grudnia 2023 r. do maja 2024 r. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał przesłanie odpowiedzi w wersji elektronicznej na wskazany adres e-mail. 25 czerwca 2025 r. otrzymał odpowiedź organu, że realizacja wniosku wiązać się będzie z dodatkowymi kosztami, które wynoszą [...] zł. Skarżący podniósł, że wskutek braku realizacji wniosku o udostępnienie informacji, organ pozostaje w bezczynności. Podkreślił, że art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. wprost stanowi o tym, że udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od powiadomienia o wysokości opłaty. Nie ma zatem wątpliwości, że uiszczenie opłaty nie jest warunkiem do udostępnienia informacji. Wniosek musi być załatwiony we wskazanym, 14-dniowym terminie liczonym od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca zmieni zakres wniosku w zakresie formy i sposobu udostępnienia informacji albo wniosek wycofa. W związku z tym, że do żadnych z tych działań w niniejszej sprawie nie doszło, organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, względnie jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ stwierdził, że skarga powinna zostać odrzucona z uwagi na brak wykazania, że osoba ją wnosząca posiada legitymację do działania w imieniu organizacji związkowej, gdyż nie przedłożyła pełnomocnictwa, uchwały ani innego dokumentu, z którego wynikałoby jej umocowanie do występowania przed sądem administracyjnym w imieniu związku. Zaznaczono, że zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, w rubryce "Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu" widnieje adnotacja: "brak wpisów", co oznacza, że nie można na tej podstawie ustalić, kto jest uprawniony do reprezentowania związku. Niezależnie od powyższego, organ stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż zrealizował obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., informując wnioskodawcę w ustawowym terminie o kosztach realizacji wniosku i czekając na stanowisko wnioskodawcy. Organ wskazał, że otrzymał wniosek dostępowy skarżącego 13 czerwca 2025 r. Z uwagi na formę udostępnienia wskazaną przez wnioskodawcę, realizacja wniosku wymagała przekształcenia papierowej dokumentacji do formy elektronicznej, a także przeprowadzenia czasochłonnej anonimizacji dokumentów zawierających dane osobowe, podpisy, numery rachunków bankowych i inne informacje prawnie chronione. Przygotowanie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostało przekazane przez Rektora pracownikowi zajmującemu się obsługą spraw w tym zakresie. W odpowiedzi uzyskano informację, że realizacja wniosku nie jest możliwa w ramach zwykłych obowiązków służbowych, ze względu na znaczny nakład pracy, konieczność fizycznego przeszukania zasobów archiwalnych, brak możliwości wykonania tych czynności w czasie bieżącej pracy pracowników. Realizacja wniosku wymagała pozyskania zarchiwizowanej dokumentacji, przeprowadzenia anonimizacji danych osobowych zawartych w dokumentach, ich zeskanowania i przesłania wnioskodawcy. Wszystkie powyższe czynności wykraczały poza zakres standardowego funkcjonowania jednostki i stanowiły dodatkowe zadanie organizacyjne. Ustalono, że realizacja wniosku wymaga łącznie ok. 13 godzin pracy, a koszt wykonania czynności wyniesie [...] zł (stawkę wynagrodzenia za 1 roboczogodzinę brutto pracy pracownika ustalono na 113,70 zł/h). w dniu 25 czerwca 2025 r., tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku, organ powiadomił wnioskodawcę o wysokości opłaty w kwocie [...] zł, szczegółowo wskazując, że koszt ten obejmuje czas pracy pracownika niezbędny do anonimizacji, czas skanowania i przygotowania dokumentacji w formie elektronicznej, wykorzystanie zasobów technicznych uczelni (sprzęt, oprogramowanie, nośniki danych). Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji nastąpi po wyrażeniu zgody na poniesienie kosztów i dokonaniu przelewu wskazanej kwoty. Skarżący nie odniósł się do powiadomienia, nie wyraził zgody na pokrycie kosztów, nie uiścił opłaty, ani nie zmodyfikował wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji. Zdaniem organu ustawa nie nakłada obowiązku udostępnienia informacji w sytuacji, gdy opłata nie zostanie uiszczona. Nie można bowiem interpretować art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. w oderwaniu od całego przepisu. Skoro mowa jest o "możliwości pobrania opłaty", to jej uiszczenie jest warunkiem realizacji wniosku w zaproponowanej formie. Organ podkreślił, że brak zapłaty oraz brak odpowiedzi w terminie 14 dni skutkował uznaniem, że wnioskodawca nie wyraził zgody na poniesienie kosztów, a tym samym uniemożliwił dalsze procedowanie wniosku. W związku z tym zdaniem organu nie pozostaje on w bezczynności, bo działał zgodnie z przepisami u.d.i.p. i procedurą przewidzianą w art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy. W ocenie organu skarżący błędnie interpretuje treść art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., że udostępnienie informacji powinno nastąpić niezależnie od uiszczenia opłaty, z upływem 14 dni od dnia powiadomienia o jej wysokości. Prawidłowa wykładnia przepisu wymaga jego odczytania w kontekście całego art. 15, którego konstrukcja wyraźnie wskazuje, że realizacja wniosku w formie wiążącej się z dodatkowymi kosztami jest uzależniona od ich wcześniejszego pokrycia przez wnioskodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024r., poz.935), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na wstępie, w związku z formułowanym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem podmiotu zobowiązanego, Sąd stwierdza, że wniosek o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji osoby wnoszącej skargę do działania w imieniu skarżącego jest bezzasadny, wobec wykazania przez stronę skarżącą - za pomocą dokumentów: uchwały nr 11/2024 Zarządu Związku Zawodowego [...] w [...] z dnia 2 września 2024 r. oraz Statutu Związku Zawodowego [...] w [...] – umocowania dla przewodniczącego ZZ w [...] do wniesienia skargi w imieniu skarżącego oraz do reprezentowania go w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. Przechodząc do meritum sprawy, należy wyjaśnić, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny czy czynność nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Prawo obywatela do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wskazuje ona w szczególności, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6). Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli więc przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W kontrolowanej sprawie skarżący żądał udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii faktur oraz umów stanowiących podstawę ich wystawienia za usługi prawne świadczone na rzecz [....] w [...] za wskazane okresy. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest w sprawie kwestionowany status Rektora [...] jako organu reprezentującego uczelnię, która dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne do podmiotów. W tym kontekście, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. co do zasady, przynależy on do podmiotów obowiązanych udostępniać posiadaną informację publiczną, w zakresie powierzonych uczelni zadań o charakterze publicznym. Niesporny jest również charakter dokumentów objętych wnioskiem dostępowym skarżącego jako stanowiących informację publiczną. Spór w niniejszej sprawie dotyczy dopuszczalności uzależnienia udostępnienia żądanej informacji publicznej od uprzedniego uiszczenia przez wnioskodawcę kosztów związanych z jej udostępnieniem, o których został on powiadomiony. Według organu realizacja wniosku dostępowego może nastąpić dopiero po wyrażeniu przez skarżącego zgody na pokrycie kosztów i zapłaty stosownej kwoty, o czym poinformowano go w ustawowym terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi przedmiotowego wniosku o udzielnie informacji publicznej. Zdaniem organu ustawa nie nakłada obowiązku udostępnienia informacji w sytuacji, gdy opłata nie zostanie uiszczona. W ocenie organu skarżący błędnie interpretuje treść art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., że udostępnienie informacji powinno nastąpić niezależnie od uiszczenia opłaty, z upływem 14 dni od dnia powiadomienia o jej wysokości. Prawidłowa wykładnia przepisu wymaga jego odczytania w kontekście całego art. 15, którego konstrukcja wyraźnie wskazuje, że realizacja wniosku w formie wiążącej się z dodatkowymi kosztami jest uzależniona od ich wcześniejszego pokrycia przez wnioskodawcę. W ocenie Sądu stanowisko organu narusza prawo, a w konsekwencji doprowadziło do jego bezczynności. Należy wskazać, że zasadą jest bezpłatny dostęp do informacji publicznej, o czym stanowi art. 7 ust. 2 u.d.i.p. Jedynie na zasadzie wyjątku ustawodawca wprowadził możliwość pobrania od wnioskodawcy opłaty zgodnie z treścią art. 15 u.d.i.p. Stosownie do tego przepisu, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust.2). W opozycji do twierdzeń organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę, należy wskazać, że z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wynika, że nie istnieje możliwość uzależnienia udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie wskazuje się, że celem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej jest umożliwienie uzyskania takich informacji w sposób najmniej uciążliwy dla osoby wykonującej to prawo. Z celem tym koresponduje także bezpośrednio zasada bezpłatności dostępu do informacji publicznej. Podkreśla się, że możliwość pobrania tej opłaty, jako wyjątek od zasady wskazanej w art. 7 ust. 2 u.d.i.p., nie może być rozumiana rozszerzająco. Wyjątek ten polega na określeniu zapłaty, ale nie za informację, która jest bezpłatna, lecz z tytułu dodatkowych kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (zob. wyroki NSA z: 9 lutego 2024 r. III OSK 77/23, 10 listopada 2023 r. III OSK 6218/21). Z regulacji art. 15 ust. 1 u.d.i.p. wprowadzającej wyjątek w zakresie zasady bezpłatności dostępu do informacji publicznej nie wynika, że w zakresie tego wyjątku udostępnienie informacji publicznej staje się odpłatne, gdyż art. 15 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje jedynie na możliwość zwrotu podmiotowi udostępniającemu kosztów, które poniósł on, realizując żądanie wniosku (por. wyroki NSA z: 16 lutego 2022 r. III OSK 923/21, 6 lipca 2016 r. I OSK 662/16). Prawidłowa pełna wykładnia art. 15 ust. 2 u.d.i.p. prowadzi zatem do wniosku, że w sytuacji poniesienia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dodatkowych kosztów, podmiot ten ma obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty oraz o tym, że udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem nastąpi po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Zaznaczenia wymaga, że powiadomienie o wysokości opłaty jest jedynie obligatoryjnym i wstępnym etapem postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, poprzedzającym samą czynność materialno-techniczną udostępnienia informacji, lecz jednocześnie jej niewarunkującym. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ma obowiązek poinformowania wnioskodawcy o wysokości opłaty oraz o możliwości dokonania w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofania wniosku. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy kolejne 14 dni (licząc od dnia doręczenia wspomnianego powiadomienia) na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Jednak milczenie, w tym okresie, będzie prowadzić do udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanej pierwotnie we wniosku. Organ nie może zatem uzależnić udzielenia informacji publicznej od uprzedniego zapłacenia opłaty wynikającej z powiadomienia. W konsekwencji oczekiwanie organu na uiszczenie takiej opłaty przy jednoczesnym braku udostępnienia żądnej informacji, należy traktować jako pozostawienie w bezczynności. Po udzieleniu informacji publicznej taka opłata może być przedmiotem roszczenia (żądania wykonania obowiązku pieniężnego) wobec skarżącego ze strony organu, w przypadku odmowy dobrowolnego uregulowania przez niego tej opłaty. Jednak realizacja tego roszczenia może nastąpić wyłącznie w torbie procesu cywilnego przez sadem powszechnym, zgodnie z domniemaniem właściwości sądów powszechnych wynikającym z art. 177 Konstytucji (por. wyroki NSA z: 9 lutego 2024 r. III OSK 77/23, 16 lutego 2022 r. III OSK 923/21, 6 lipca 2016 r. I OSK 662/216). Tak więc, organ wywodząc w niniejszej sprawie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. warunek uiszczenia opłaty przed udostępnieniem żądanej informacji, dokonał mylnej interpretacji przywołanego przepisu ustawy. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, bowiem jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, nie udzielił jej zainteresowanemu podmiotowi, stosownie do przepisów u.d.i.p. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 1 sentencji wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 2 sentencji wyroku). Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., w świetle całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyroki NSA z: 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12, 29 listopada 2018 r. II GSK 1619/18). W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, lecz nieprawidłowej wykładni przepisów prawa wskutek której błędnie uznał, że udzielenie żądanych informacji warunkowane jest uprzednim pokryciem przez skarżącego kosztów realizacji jego wniosku dostępowego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania w kwocie 100 zł (uiszczony wpis od skargi). |
||||