![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej Administracyjne postępowanie, Inne, Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku, II SAB/Ke 41/26 - Wyrok WSA w Kielcach z 2026-04-29, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Ke 41/26 - Wyrok WSA w Kielcach
|
|
|||
|
2026-03-16 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach | |||
|
Agnieszka Banach /sprawozdawca/ Beata Ziomek /przewodniczący/ Jacek Kuza |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej Administracyjne postępowanie |
|||
|
Inne | |||
|
Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 13, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1a, art. 151, art. 200 i art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Ke 41/26 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach do rozpatrzenia wniosku P. K. z 27 października 2025r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 (czternastu) dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach na rzecz P. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
P. K. (dalej też "Portal") 27 października 2025 r. zwrócił się do Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach (dalej też "Prezes Zarządu Funduszu") z następującym wnioskiem, na podstawie: - art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10-15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, - art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. 1984 nr 5 poz. 24 z późn. zm.), o przekazanie poniższych danych za okres od stycznia 2021 roku do października 2025 roku, z rozbiciem na poszczególne miesiące, obejmujących: 1. Koszty funkcjonowania WFOŚiGW - całkowity miesięczny koszt funkcjonowania Funduszu (łącznie z kosztami osobowymi i administracyjnymi), - koszty wynagrodzeń całego zatrudnionego personelu (brutto), - koszty administracyjne (np. wynajem, energia, obsługa IT, usługi zewnętrzne, komunikacja, podróże służbowe). 2. Wynagrodzenia kadry kierowniczej Zestawienie miesięcznych wynagrodzeń brutto (z wszelkimi składnikami) dla: - Prezesa WFOŚiGW, - Wiceprezesa/Wiceprezesów, - Dyrektorów poszczególnych departamentów lub wydziałów (jeśli funkcjonują). Proszę o wskazanie: - wysokości wynagrodzenia zasadniczego, - dodatków (funkcyjnych, zadaniowych, specjalnych), - premii, nagród i innych świadczeń pieniężnych, - dat obowiązywania poszczególnych stawek lub decyzji o zmianie wynagrodzenia. 3. Porównanie okresów funkcjonowania W celu opracowania analizy porównawczej wniósł o dane obejmujące pełny okres 2021-2025, czyli zarówno lata funkcjonowania Funduszu pod nadzorem poprzedniego rządu, jak i obecnego. W uzupełnieniu powyższych informacji zwrócił się o wskazanie, ile osób zostało zatrudnionych oraz z iloma osobami rozwiązano stosunek pracy w poszczególnych miesiącach w okresie od marca 2025 roku do dnia przygotowania danych. W piśmie z 16 lutego 2026 r. Portal wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Funduszu w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 27 października 2025 r. w pełnym zakresie, w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; 4. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Portal wskazał, że celem zapytania było opracowanie przez skarżącego analizy porównawczej w oparciu o uzyskane dane. Skarżący wyjaśnił, że pismem z 31 października 2025 r. organ wezwał go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, ponieważ uznał część żądanych informacji za informację przetworzoną oraz organ przedłużył termin odpowiedzi do 23 grudnia 2025 r. na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: "u.d.i.p."). W odpowiedzi z 5 listopada 2025 r. skarżący podtrzymał wniosek, wskazując, że żądane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej. Zarzucił, że pismem z 6 listopada 2025 r. organ ograniczył się do polemiki co do charakteru żądanej informacji, nie udzielając odpowiedzi merytorycznej. Skarżący podniósł, że mimo częściowej odpowiedzi udzielonej 5 grudnia 2025r., organ nie zrealizował wniosku w pełnym zakresie. Udostępniono jedynie zbiorcze dane dotyczące całkowitych kosztów wynagrodzeń i kosztów administracyjnych za lata 2021 - 2025, pomijając informacje dotyczące wynagrodzeń kadry kierowniczej, w tym Prezesa, Wiceprezesów oraz dyrektorów departamentów i wydziałów wraz ze strukturą poszczególnych składników wynagrodzenia i datami ich zmian. Jednocześnie organ, powołując się na konieczność wydania decyzji administracyjnej, wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie podpisu oraz wskazanie adresu do doręczeń pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący wskazał, że uzupełnił braki w terminie, jednak organ ostatecznie nie wydał decyzji administracyjnej. Skarżący podniósł również, że 27 grudnia 2025 r. upłynął maksymalny termin określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a w kolejnym piśmie z 23 stycznia 2026 r. organ nadal nie udzielił żądanych informacji, ograniczając się do odesłania do uchwał Rady Nadzorczej WFOŚiGW. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił informacji w pełnym zakresie, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania. Co do wniosku o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenia organowi grzywny skarżący wskazał, że działanie organu miało charakter przewlekły i pozorny, polegało na wielokrotnym przedłużaniu postępowania oraz ignorowaniu własnych deklaracji co do terminu odpowiedzi, co należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa i uporczywą bezczynność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił w szczególności, że odpowiadając na powyższy wniosek, pismem 31 października 2025 r., powiadomił wnioskodawcę o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia wniosku oraz wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego. Kolejnym pismem z 6 listopada 2025 r. organ wskazał, że ze względu na obszerność, wielowątkowość oraz długi okres objęty wnioskiem (styczeń 2021 - październik 2025) jego realizacja wymaga współpracy różnych komórek organizacyjnych Funduszu, koordynacji działań oraz spójnego zestawienia informacji wytworzonych przez poszczególne komórki organizacyjne. Z tego względu - zdaniem organu - wniosek zmierzał do uzyskania informacji przetworzonej, w związku z czym wnioskodawca został wezwany do wykazania szczególnego interesu publicznego. Organ wyjaśnił, że 5 grudnia 2025 r. przesłał odpowiedź w zakresie całkowitego kosztu funkcjonowania WFOŚiGW w latach 2021-2025 oraz liczby osób zatrudnionych w poszczególnych miesiącach od marca do listopada 2025 r. Koszty funkcjonowania nie zostały wykazane w rozbiciu na miesiące, lecz na lata, gdyż takimi danymi Fundusz dysponował na podstawie sprawozdań i udzielił powyższej informacji jako informacji nieprzetworzonej. Odnośnie do pkt 2 wniosku Fundusz wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jak wyjaśnił organ, w kolejnych dniach wnioskodawca kilkukrotnie kierował do niego korespondencję, w tym m.in. 12 grudnia 2025 r., przedkładając podpisany skan wniosku i kwestionując stanowisko Funduszu. W odpowiedzi pismem z 19 grudnia 2025 r. organ pozostawił wniosek bez rozpoznania w części dotyczącej wynagrodzeń kadry kierowniczej, wskazując, że wniosek nie został złożony z oryginalnym podpisem ani podpisem kwalifikowanym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jedynie skan dokumentu. Odnośnie do zarzutu bezczynności organ wskazał, że podejmował wszelkie niezbędne czynności, prowadząc korespondencję i wyznaczając terminy, jak również udzielając informacji w zakresie niewymagającym przetworzenia. W ocenie organu wymagane przez wnioskodawcę zestawienie szczegółowych wynagrodzeń kadry kierowniczej za okres kilku lat wymaga zaangażowania czynnika intelektualnego: sporządzenia odrębnego dokumentu, dokonania jego analizy oraz weryfikacji. Również w odniesieniu do kosztów administracyjnych Fundusz nie przedłożył szczegółowych miesięcznych danych dotyczących pełnych kosztów administracyjnych, bowiem wymagałoby to przetworzenia tych informacji, połączenia danych z różnych komórek organizacyjnych oraz ich analizy. Zdaniem organu, jest to klasyczny przykład informacji przetworzonej, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego. Organ dodał, że na każdym etapie postępowania działał w oparciu o przepisy u.d.i.p., wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych oraz wyznaczając termin ich uzupełnienia. Nadto udzielił informacji w zakresie, w jakim nie wymagało to jej przetworzenia. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych organ, zgodnie z przepisami, pozostawił wniosek bez rozpoznania. Nadto organ podkreślił, że powołany we wniosku art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo prasowe nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż Fundusz jest jednostką sektora finansów publicznych. Zgodnie natomiast z art. 3a tej ustawy, w zakresie prawa prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Wnioskodawca był zobligowany do wykazania szczególnego interesu publicznego celem uzyskania informacji przetworzonej, a pomimo to powyższej okoliczności nie wykazał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej, bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Nie było sporu w niniejszej sprawie, że Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej związanej z działalnością Funduszu, jak również, że żądana wnioskiem z 27 października 2025 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. Udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym. Sporna zaś okazała się kwestia kwalifikacji wnioskowanej informacji jako informacji przetworzonej i sposób załatwienia wniosku związany z taką kwalifikacją. Z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016). Zasadą jest, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Jednak zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wynika z powyższego, że w sytuacji złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej organ uprawniony jest do wezwania wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak wykazania przez podmiot zainteresowany uzyskaniem informacji publicznej przetworzonej przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) nie może być jednak traktowane jako brak formalny podania inicjującego postępowanie administracyjne, a w konsekwencji niedopuszczalne jest w takim wypadku zastosowanie sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2889/12 oraz z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2426/23, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 12/12). W orzecznictwie wskazuje się, iż bierność wnioskodawcy we wskazaniu okoliczności, które potwierdziłyby istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, może być uzasadnioną podstawą do wykazania przez organ braku takiego interesu tylko w drodze decyzji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1408/22). W sytuacji, gdy udzielona odpowiedź nie wskazuje - w ocenie podmiotu zobowiązanego - na wystąpienie szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej - nie jest brakiem formalnym wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który uniemożliwia nadanie mu biegu, lecz jest brakiem merytorycznym, tzn. uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku. W konsekwencji niewskazanie przez wnioskodawcę przesłanki istotności udzielenia informacji dla interesu publicznego, nie daje organowi podstaw do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, lecz do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie na art. 16 ust. 1 lub art. 17 u.d.i.p. Zatem w niniejszej sprawie, jeżeli informacja żądana we wniosku Portalu z 27 października 2025 r. została zakwalifikowana jako informacja przetworzona, organ odmawiając udzielenia tej informacji, zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.), czego w tej sprawie nie uczynił, czym dopuścił się bezczynności. Udzielona bowiem wnioskodawcy informacja publiczna stanowiła niewielką część żądanych wnioskiem danych. W każdym razie uzasadnienia dla nieudostępnienia informacji publicznej w tej sprawie nie mogło stanowić postępowanie Portalu w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie pozostawienie wniosku w określonej części bez rozpoznania przez organ. Postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - także, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Nie musi to być przy tym adres ujawniony w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu. Może być to dowolny adres poczty elektronicznej należący do organu, będącego adresatem wniosku. Okoliczność, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w tej sprawie wpłynął drogą elektroniczną na prawidłowy adres poczty elektronicznej organu nie może być kwestionowana, albowiem organ wniosek zarejestrował, zakwalifikował jako wniosek o informację publiczną, ocenił jej rodzaj jako informacja przetworzona i nawet wezwał stronę do wykazania szczególnie istotnego interesu, do 23 grudnia 2025 r. przedłużając termin załatwienia wniosku, wdrażając tryb z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Następnie organ częściowo wniosek uwzględnił i udzielił informacji publicznej w opisanym powyżej zakresie. Zatem wezwanie wnioskodawcy do własnoręcznego podpisania wniosku, a następnie pozostawienie go w części bez rozpoznania nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Podsumowując, w niniejszej sprawie wniosek Portalu z 27 października 2025r. nie został załatwiony przez organ w sposób zgodny z literą prawa. Ponieważ żądana informacja została zakwalifikowana jako informacja przetworzona i tylko niewielka część danych została skarżącemu udostępniona, a w znacznej części wniosek ten nie został załatwiony, Sąd zobowiązał Prezesa Zarządu Funduszu do rozpatrzenia wniosku (ponownie) zgodnie ze wskazaniami i ocena prawną Sądu przedstawioną w tej sprawie w uzasadnieniu wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – pkt I wyroku). Jeżeli organ zakwalifikował wnioskowaną informacją jako przetworzoną, to odmawiając jej udostępnienia – jak wyżej wskazano – winien wydać decyzję. Należy przypomnieć, że przepisy u.d.i.p. nie definiują pojęcia informacji przetworzonej. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacja prosta to informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Z kolei informacją przetworzoną jest jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, dostępne w CBOSA). Zasadniczą cechą informacji przetworzonej jest zatem to, że jej uzyskanie wiąże się zawsze z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością. Czynności, jakie należy podjąć w tym zakresie, mogą mieć różny stopień złożoności i dlatego nie można stworzyć takiego ich katalogu, który byłby zamknięty i adekwatny w każdej sytuacji faktycznej. Wszelako wszystkie one wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy akt wielu spraw celem selekcji dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem. Suma tzw. informacji prostych może być więc uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, iż zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 315/14, wyrok NSA z 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, dostępne w CBOSA). Skoro zaś proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12, dostępny w CBOSA). Z kolej w każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest zatem wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 24 marca 2026 r., II SA/Ol 711/25, lex nr 4039843). Zatem przy ponownym rozpoznaniu wniosku Portalu o udostępnienie informacji publicznej organ – stwierdzając, że wnioskowania informacja wymaga przetworzenia a wnioskodawca nie wykazał, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego – wyda decyzję z zachowaniem powyższych wytycznych Sądu, nie zapominając, że zastosowanie przez organ ochrony z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w sytuacji żądania informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził, że organ w analizowanym przypadku dopuścił się bezczynności, która nie stanowi rażącego naruszenia prawa (art. 149 ust. 1 p.p.s.a. -pkt II wyroku). Bezczynność organu zachodzi z rażącym naruszeniem prawa, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. II OSK 381/18, dostępny jak wyżej). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 27 października 2025 r., na który organ zareagował, a następnie – kolejnymi czynnościami – zmierzał do załatwienia wniosku, nie lekceważąc swoich obowiązków w tym względzie. Wadliwy sposób załatwienia wniosku stanowi podstawę do uwzględnienia skargi i obciążenia organu kosztami postępowania sądowego, ale nie świadczy o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Postępowanie organu nie przybrało - w ocenie Sądu –nieakceptowalnej z punktu widzenia zasad praworządnego państwa postaci. Również z podanych wyżej przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a. – pkt III wyroku), ponieważ nie dostrzegł w tej sprawie potrzeby wymierzenia środka dyscyplinująco-represyjnego, jakim jest grzywna. Sposób działania organu nie zmierzał do zignorowania prawa strony do uzyskania informacji publicznej, ale wynikał z błędnej wykładni przepisów w aspekcie sposobu załatwienia wniosku w trybie u.d.i.p. O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., złożył się na nie wpis od skargi – 100 zł. |
||||