Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy Wilczyce w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy Wilczyce do rozpatrzenia wniosku J. M.z dnia 31 maja 2025 r. – w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Wójta Gminy Wilczyce na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 12 stycznia 2026 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Wilczyce. Wskazał, że pomimo złożenia 31 maja 2025 r. za pomocą poczty elektronicznej na adres: urzad@wilczyce.pl wniosku o udostępnienie informacji publicznej - organ do dnia złożenie skargi - nie udostępnił mu żądanej informacji publicznej dotyczącej projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych w jego zarządzie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) zwanej dalej "u.d.i.p.", w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w odpowiedzi na wniosek otrzymał 3 czerwca 2025 r. jedynie informację, że organ posiada papierową wersję projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych w zarządzie Wójta Gminy Wilczyce – za co podziękował pismem z 7 czerwca 2025 r., przypominając jednocześnie o terminie załatwienia wniosku. Pismem z 9 czerwca 2025 r. skarżący został wezwany do kontaktu telefonicznego – na co 10 czerwca 2025 r. odpowiedział, informując że jego wniosek był precyzyjny i jednoznaczny, ponownie przypominając, że termin jego załatwienia upływa 16 czerwca 2025 r. Końcowo strona podkreśliła, że projekt organizacji ruchu stanowi informację publiczną, a Wójt Gminy Wilczyce pełni funkcję zarządcy dróg gminnych.

Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 31 maja 2025 r., uznanie zaistniałej bezczynności za rażące naruszenie prawa i w związku z tym wymierzenie grzywny w wysokości nie niższej niż 1 % maksymalnego wymiaru za każdy tydzień opóźnienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że wbrew wymogom art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", strona, przed złożeniem skargi, nie wniosła ponaglenia. Organ, składając wniosek ewentualny o oddalenie skargi, podniósł, że 3 czerwca 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek z 31 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, zaś dalsze zaniechania skarżącego, w szczególności brak jednoznacznego stanowiska co do przesłania wersji papierowej projektu, nie mogą skutkować uznaniem stanu bezczynności po stronie organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i § 3 p.p.s.a, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.

Na wstępie, w odniesieniu do niezasadnego wniosku organu o odrzucenie skargi, zaznaczyć trzeba, że brak wniesienia - przed złożeniem skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - ponaglenia nie jest brakiem formalnym skargi, o jakim mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Należy bowiem wyjaśnić, że w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów u.d.i.p. nie stosuje się przepisów K.p.a. (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., pozostającym poza granicami rozpoznawanej sprawy), w związku z czym nie ma w takim postępowaniu obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność (art. 37 K.p.a.). Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 4287/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1917/18, dostępny w CBOSA).

Przystępując do merytorycznej kontroli sprawy należy wskazać, że u.d.i.p. wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą należy rozumieć, zgodnie z art. 1 ust. 1, "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).

Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dotyczył projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie gminy Wilczyce - a zatem materii, która dotyczy każdej osoby jako uczestnika ruchu drogowego. Sprawę organizacji ruchu na drogach, choćby z uwagi na powszechny zakres jej oddziaływania, należy zatem kwalifikować jako sprawę z zakresu informacji publicznej. Informacja ta jest bowiem nieodłącznym elementem życia publicznego, rzutującym na życie każdego, komu przyjdzie korzystać z ruchu drogowego w miejscu objętym projektem organizacji ruchu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 34/21, dostępny w CBOSA).

Wójt Gminy Wilczyce - jako organ władzy publicznej - był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadach i w trybie określonych przepisami u.d.i.p. W świetle art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że warunkiem powstania po stronie organu władzy publicznej obowiązku udostępnienia określonej informacji publicznej jest skuteczne złożenie wniosku. Nie dotyczy to jedynie informacji, które z mocy prawa podlegają publikacji w Biuletynie informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.

Skuteczność zgłoszenia żądania udostępnienia informacji publicznej nie może być przy tym oceniana według reguł obowiązujących w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku - poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny uznawać należy również – tak jak w niniejszej sprawie - przesłanie zapytania pocztą elektroniczną. Wobec braku szczególnych wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16).

Mając na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była typowa informacja o sprawach publicznych (czego zresztą organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie organ zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej, złożony pocztą elektroniczną 31 maja 2025 r. (sobota), wpłynął skutecznie do organu 2 czerwca 2025 r. (poniedziałek) i bezsprzecznie organ do dnia wydania wyroku nie udostępnił skarżącemu żądanej w tym zakresie informacji publicznej dotyczącej projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych w jego zarządzie. Nie sposób przy tym podzielić przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu co do tego, że 3 czerwca 2025 r. udzielił odpowiedzi na ww. wniosek - jako że w treści tego pisma zawarł jedynie informację, że posiada papierową wersję projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych w zarządzie Wójta Gminy Wilczyce, ostatecznie jednak nie przesyłając jej ani w tej formie, ani we wskazanej we wniosku formie elektronicznej. Bez znaczenia dla uznania stanu bezczynności po stronie organu pozostaje dalsza korespondencja z wnioskodawcą – który pismem z 7 czerwca 2025 r. (k. 25 akt sądowych) nie tylko podziękował za "potwierdzenie otrzymania wnioskowanej informacji", lecz przypomniał o terminie załatwienia wniosku (16 czerwca 2025 r.) . Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie z 9 czerwca 2025 r. do kontaktu telefonicznego skarżący poinformował organ, że jego wniosek był precyzyjny i jednoznaczny – co do czego nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości – wbrew stanowisku organu odnośnie "braku jednoznacznego stanowiska co do przesłania wersji papierowej projektu". Wnioskodawca w sposób jasny i precyzyjny od samego początku żądał bowiem przesłania informacji publicznej w formie elektronicznej – nie zaś papierowej – i w konsekwencji nie musiał zajmować stanowiska w tej ostatniej kwestii, niejako "sugerowanej" przez organ. W tej sytuacji o bezczynności organu można mówić od momentu skutecznego wpływu do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że żądana we wniosku z 31 maja 2025 r. informacja stanowi informację publiczną, a nie udostępniając jej w oczekiwanej przez stronę formie – zwłaszcza że z pisma z 3 czerwca 2025 r. wynika, że organ posiada żądany projekt organizacji dróg gminnych – Wójt Gminy Wilczyce pozostaje w bezczynności. Z tego powodu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ w pkt I sentencji wyroku do rozpatrzenia ww. wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi odpisu prawomocnego wyroku (pkt I wyroku).

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie opisanym w punkcie

I wyroku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt

II wyroku). Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17, dostępne j.w.). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15, dostępny j.w.), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Organ, co prawda nieprawidłowo, lecz bezzwłocznie (3 czerwca 2025 r.) zareagował na wniosek skarżącego, a następnie prowadził z nim dalszą korespondencję. Końcowe nieudzielenie informacji było wyrazem przyjęcia przez organ pewnego stanowiska, zmierzającego - bezskutecznie - do uzyskania od strony zmiany wniosku co do formy udostępnienia żądanej informacji (pomimo precyzyjnie sformułowanego wniosku). Nie można zatem uznać, że działanie organu było nacechowane złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Z analogicznych powodów Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, mając na uwadze że strona wniosła również o wymierzenie organowi grzywny (pkt III wyroku).

O kosztach postępowania, na które złożyła się kwota wpisu w wysokości 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).