Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Starosty Rzeszowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązuje Starostę Rzeszowskiego do rozpoznania wniosku skarżącego J.M. z dnia 8 czerwca 2025 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) w pozostałym zakresie skargę oddala, 5) zasądza od Starosty Rzeszowskiego na rzecz skarżącego J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J.M., powoływany dalej jako: "skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Starosty Rzeszowskiego powoływanego dalej jako: "organ" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2. art. 10 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 8 czerwca 2025 r., stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wymierzenie organowi grzywny.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że 8 czerwca 2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący przesłania linku do strony w Biuletynie Informacji Publicznej organu, na której opublikowano zgodnie z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. wyniki kontroli prawidłowości oznakowania dróg powiatowych i gminnych przeprowadzonych w ramach realizacji obowiązku wynikającego z zapisów § 12 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, powoływanego dalej także jako: "rozporządzenie". Termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął 23 czerwca 2025 r. W tym terminie organ nie udostępnił wnioskowanej informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek skarżącego został złożony z adresu [...] i dotyczył przesłania zwrotnie linku do strony Biuletynu Informacji Publicznej na której opublikowano wyniki z wskazanych wyżej kontroli

Korespondencją elektroniczną z dnia 20 czerwca 2025 r. wysłaną poprzez system obiegu dokumentacji ,,e-Dok" udzielono stronie odpowiedzi na przesłane zapytanie zawierające stosowne wyjaśnienie.

Udzielenie odpowiedzi przez organ w ustawowym terminie oznacza, że nie doszło do bezczynności po stronie organu z powodu braku udzielenia informacji publicznej na złożony wniosek, jak to jest przedstawione w skardze.

Przedmiotowa informacja została udzielona zgodnie ze złożonym żądaniem, polegając m.in. na udostępnieniu określonego linku przez organ. Była to informacja kompletna i tym samym brak jest podstaw do stawiania organowi zarzutu bezczynności w tak zaistniałym stanie faktycznym - przy czym sarna treść wniosku skarżącego dotyczyła spełnienia żądania wynikającego z błędnej interpretacji treści art. 6 ust. I pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. co do zakresu informacji publicznej udostępnianej obowiązkowo w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).

Poprzez dane publiczne, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p., w postaci dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających, należy rozumieć informacje i dokumenty, których treść odnosi się do postępowań kontrolnych prowadzonych względem podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. l u.d.i.p. - przy czym zobowiązany do udzielenia tych informacji jest ten podmiot, którego ta kontrola dotyczyła. Hipotezą normy zrekonstruowanej w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. nie są natomiast objęte informacje i dokumenty odzwierciedlające przebieg i efekty kontroli prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - w ramach przyznanych im kompetencji - względem podmiotów trzecich. Jedynym wyjątkiem od tej reguły byłaby sytuacja, w której zarówno podmiot kontrolowany, jak i kontrolujący zaliczałyby się do zbioru podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Nie zmienia to jednak ogólnej reguły, albowiem również i w takiej konfiguracji, dane o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. ujawniane byłyby nie przez podmiot kontrolujący, a przez podmiot kontrolowany. Za przyjętą wykładnią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. przemawia jego literalna treść. Omawiany przepis nakazuje udostępnienie dokumentacji kontrolnej, wniosków, opinii, itd. "podmiotów ją przeprowadzających". Posłużenie się przez ustawodawcę liczbą mnogą w odniesieniu do podmiotu kontrolującego uzasadnia tezę, że chodzi o dokumentację sporządzoną przez podmioty zewnętrzne wobec tego podmiotu, od którego się tej dokumentacji żąda. Przy takiej konstrukcji przepisu, nie jest logicznie możliwe, aby zwracać się do konkretnego, jednego podmiotu o udostępnienie dokumentacji postępowania kontrolnego "przez niego przeprowadzonej", albowiem kontrola ta została przeprowadzone przez ten właśnie - jeden - podmiot, a nie przez inne "podmioty". Przyjęcie odmiennego stanowiska, które korespondowałoby z żądaniem skarżącego, musiałoby oznaczać, że każdy podmiot, który w ramach swoich kompetencji prowadzi kontrole podmiotów trzecich, zobowiązany jest zamieszczać pełną dokumentację każdego postępowania kontrolnego w BIP. Rozwiązanie takie nie jest praktykowane, i trudno wymagać, aby praktykowane było, bo nie znajduje ono uzasadnienia w przepisach prawa. Co istotne - w przypadku przyjęcia odmiennej interpretacji tej normy, to wszelkie protokoły (wraz załącznikami) z wykonywanych przez organy kontroli w ramach posiadanych przez nie kompetencji musiałyby zostać opublikowane w BIP.

W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2026 r. skarżący wskazał, że odpowiedź na która powołuje się organ w odpowiedzi na skargę nie została mu udzielona. Właściwym adresem do udzielenia odpowiedzi zwrotnej był adres [...] podczas gdy odpowiedzi organ udzielił na adres w domenie [...]. Jest to zupełnie inna domena w dodatku nieistniejąca.

Wysyłając odpowiedź pod taki adres organ powinien otrzymać informację zwrotną i podjąć stosowne działania. Skarżący na zasadność swojego stanowiska, co do obowiązku publikowania w BIP wyników kontroli o które chodzi w sprawie powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Łodzi w sprawie II SAB/Łd 167/25.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania. W przypadku tego rodzaju sprawy sądowoadministracyjnej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z dnia 4 lutego 2026 r.

Przechodząc natomiast do kwestii merytorycznych wyjaśnić należy, że problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

Zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi. Wspomniana wykładnia pojęcia informacji publicznej opiera się przede wszystkim na treści art. 61 Konstytucji RP, wskazującego jako kryterium udostępniania informacji, czy dotyczy ona działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:

1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);

2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;

4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udostępnia informację niepełną, czy też niezgodną z wnioskiem.

Nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi bowiem, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że Starosta Rzeszowski jest podmiotem obowiązanym na gruncie powołanej ustawy.

Objęte wnioskiem skarżącego informacje dotyczące wyniku kontroli prawidłowości oznakowania dróg powiatowych i gminnych stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. - art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. Informacje te dotyczyły przedmiotu działalności podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i ich kompetencji (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz dokumentacji przebiegu i efektów kontroli przeprowadzanych przez te podmioty (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.).

Forma udostępnienia w postaci linku do strony www była jak najbardziej dopuszczalna w sytuacji gdy zobowiązany podmiot miał obowiązek umieścić żądaną informację publiczną w BIP.

Jeżeli chodzi o obowiązek udostępnia informacji o które chodzi w sprawie na BIP to nie można podzielić argumentacji wskazanej w odpowiedzi na skargę, że w omawianym przypadku organ jest kontrolującym a więc zamieszczenie informacji na BIP-ie o kontrolach przez niego przeprowadzonych nie jest uregulowane w przepisie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.

Rzecz bowiem w tym, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem jeżeli organizacja ruchu ma charakter stały, organ zarządzający ruchem, w terminie do 14 dni od dnia wprowadzenia organizacji ruchu, przeprowadza kontrolę wykonania zadań technicznych wynikających z realizacji projektu. Niezależnie od kontroli, o której mowa w ust. 3, organ zarządzający ruchem przeprowadza co najmniej raz na 6 miesięcy kontrolę prawidłowości zastosowania, wykonania, funkcjonowania i utrzymania wszystkich znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego umieszczonych na drogach jemu podległych (§ 12 ust. 5 rozporządzenia).

Organem zarządzającym ruchem w odniesieniu do dróg gminnych i powiatowych zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.) jest starosta.

Oznacza to, że organ zarządzający ruchem jest jednocześnie kontrolującym i kontrolowanym, co za tym idzie ma do niego zastosowanie obowiązek zamieszczania tego rodzaju informacji na BIP zgodnie z art. 8 ust. 3 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie, lit. c i d i pkt 5.

Co więcej nieuprawnione jest tutaj zawężanie przez organ zakresu żądania wniosku skarżącego jedynie w odniesieniu do treści art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.

Z treści wniosku wynikało w sposób niewątpliwy jakiego rodzaju informacji skarżący się domagał. Żądanie dotyczyło linku do BIP na którym opublikowano wyniki kontroli prawidłowości oznakowania dróg powiatowych i gminnych. Obowiązek publikowania tego rodzaju danych wynika zaś - na co wskazywano uwagę już wyżej - z tego, że informacje te dotyczyły przedmiotu działalności podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i ich kompetencji (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz dokumentacji przebiegu i efektów kontroli przeprowadzanych przez te podmioty (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.).

Brak udostępnienia tej informacji oznacza, że organ co do jej udostępnienia pozostaje w bezczynności.

W rozpoznawanej sprawie bezczynność ta ma jeszcze jeden aspekt ponieważ odpowiedzi udzielono na inny adres niż ten z którego zostało skierowane zapytanie o udzielenie informacji publicznej. Mianowicie wniosek o udzielenie informacji publicznej został nadany z adresu [...] a odpowiedzi udzielono na adres [...]. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że skierowanie odpowiedzi na błędny adres poczty elektronicznej jest równoznaczne z jej nieudzieleniem i stanowi przejaw bezczynności organu (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1966/14).

Z tego względu Sąd uznał, że, należało w punkcie 2. wyroku zobowiązać organ - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do załatwienia wniosku skarżącego w żądanym zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Ze względu na powyższe Sąd uznał w pkt. 3. sentencji wyroku, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Suma pieniężna jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16 - CBOSA). Zatem zasądzenie na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 - CBOSA).

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wspomniana grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, natomiast suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego - charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego wniosku czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Grzywna jest zatem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165). Takie okoliczności w ocenie Sądu nie zachodzą w sprawie dlatego skarga w tej części została oddalona.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.