Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego w K. w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę.

P.N. (dalej: "skarżący") wnioskiem z 14 września 2025 r. zwrócił się do Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego [...] (dalej: "dyrektor LO") o udostępnienie informacji publicznej przez poinformowanie: "Czy zajęcia z religii odbywają się pomiędzy innymi obowiązkowymi lekcjami? Proszę o podanie imienia i nazwiska każdego z katechetów nauczających religii w szkole wraz z podaniem, jakiego wyznania dotyczy". Skarżący wniósł o przesłanie informacji na jego adres email.

Dyrektor LO poinformował skarżącego 16 września 2025 r., że lekcje religii odbywają się na pierwszych i ostatnich godzinach lekcyjnych danej klasy. Podał również imię i nazwisko katechety. Wyjaśnił ponadto, że brak jest podstaw prawnych do ujawnienia informacji dotyczącej wyznania, gdyż w myśl art. 9 ust 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych RODO) zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby.

Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na bezczynność dyrektora LO w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie dyrektora LO do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, gdyż dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do organu, a organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zarzucił, że dyrektor LO nie spełnił obowiązku w zakresie przekazania pełnych i rzetelnych danych dotyczących organizacji zajęć religii w szkole. Uzyskana odpowiedź była bowiem niepełna, gdyż nie zawierała informacji o wyznaniu, które reprezentują poszczególni katecheci. Skarżący wyjaśnił, że informacja ta jest niezbędna i stanowi element publiczny, gdyż szkoła musi dysponować takimi danymi w celu właściwej organizacji lekcji religii i umożliwienia rodzicom podjęcia świadomej decyzji o wyznaniu, według którego ich dzieci będą nauczane. Brak podania wyznania nauczyciela religii uniemożliwia pełne zrozumienie i weryfikację organizacji zajęć i narusza prawo do informacji publicznej.

Wywiódł ponadto, że dziennik lekcyjny jest uznawany za informację publiczną, zatem plany lekcji, które dotyczą organizacji pracy szkoły, również powinny być dostępne publicznie.

Dyrektor LO w odpowiedzi na pytanie dotyczące wyznania nauczanej religii, 2 lutego 2026 r., poinformował skarżącego, że prowadzone w liceum ogólnokształcącym zajęcia religii dotyczą religii rzymskokatolickiej.

W odpowiedzi na skargę dyrektor LO wniósł o umorzenie postępowania, gdyż po zapoznaniu się ze skargą, uwzględnił ją w całości. Stwierdził, że bezsporne jest, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie, odpowiadając na pytanie dotyczące organizacji zajęć religii i wskazując imię i nazwisko katechety prowadzącego zajęcia. Wyjaśnił, że brak odpowiedzi na pytanie dotyczące wyznania wynikał z błędnej, lecz usprawiedliwionej interpretacji treści wniosku. Organ przyjął, że pytanie dotyczy ujawnienia wyznania katechety jako osoby fizycznej, co stanowiłoby szczególną kategorię danych osobowych w rozumieniu art. 9 ust. 1 ww. rozporządzenia RODO. Po ponownej analizie wniosku stwierdził, że pytanie dotyczyło wyznania nauczanej religii, a nie wyznania katechety jako osoby fizycznej. Informacja ta ma charakter przedmiotowy, odnosi się do organizacji nauczania w publicznej jednostce oświatowej i stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Dyrektor LO stwierdził, że przy przyjęciu, że doszło do uchybienia terminowi w zakresie uzupełnienia informacji, nie miało ono charakteru rażącego naruszenia prawa. Działał bowiem w dobrej wierze, kierując się ochroną danych osobowych, a po stwierdzeniu omyłki interpretacyjnej niezwłocznie podjął działania zmierzające do pełnego udostępnienia informacji i przesłał skarżącemu żądaną informację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). Właściwość w powyższym zakresie dotyczy niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").

Ustawa ta przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.

Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Wynika z nich bowiem, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy.

Ponadto, zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z 27.01.2016 r. I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli podmiot zobowiązany nie dysponuje informacją publiczną, jego obowiązek polega na poinformowaniu o tym wnioskodawcy w formie zwykłego pisma ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy. Podkreślić należy, że pisemne poinformowanie o tym, że organ nie posiada danej informacji publicznej nie jest równoważne z odmową jej udzielenia, co wymagałoby wydania decyzji. Przyjmuje się też, że podmiot zobowiązany jest zwolniony z obowiązku udostępniania żądanych informacji publicznych, jeżeli wykaże, że wnioskodawca jest już w ich posiadaniu (por. wyrok NSA z 15.03.2024 r. III OSK 225/22).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Bezczynność zaistnienie także, gdy organ zobowiązany udziela informacji niepełnej lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez wnioskodawcę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. wyroki NSA: z 23.09.2003 r. II SA 1852/03; 20.02.2013 r. I OSK 2235/12; 14.09.2023 r. III OSK 1209/22). Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia tej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 9.01.2015 r. I OSK 638/14). Nie sposób bowiem nałożyć na organ obowiązku i wymagać od niego udostępnienia informacji publicznej, której nie posiada (zob. np. wyrok NSA z 1.12.2023 r. III OSK 478/23).

Skarżący domagał się udostępnienia następujących informacji:

- wskazania, czy zajęcia z religii odbywają się pomiędzy innymi obowiązkowymi lekcjami,

- podania imienia i nazwiska każdego z katechetów nauczających religii w szkole i informacji, jakiego wyznania dotyczy.

Wbrew zarzutom skargi, dyrektor LO nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku, gdyż niezwłocznie to jest 16 września 2025 r., po otrzymaniu wniosku z 14 września 2025 r., prawidłowo udostępnił skarżącemu żądane informacje publiczne, to jest poinformował, że lekcje religii odbywają się na pierwszych i ostatnich godzinach lekcyjnych danej klasy oraz podał imię i nazwisko katechety.

Jednocześnie zasadnie poinformował skarżącego, że nie ma podstaw prawnych do ujawnienia informacji dotyczącej wyznania katechety. Zaznaczyć należy, że dyrektor LO prawidłowo zinterpretował treść żądania w tym zakresie jako domaganie się podania, jakiego wyznania jest katecheta (nauczyciel religii). Takie rozumienie żądania zawartego w wniosku potwierdza treść skargi.

Oceniając odpowiedź dyrektora LO w zakresie braku podstaw do udostępnienia danych dotyczących wyznania katechety (nauczyciela religii), należy wskazać, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Powyższy przepis stanowi konstytucyjne normatywne źródło publicznego prawa podmiotowego do informacji o działalności podmiotów wskazanych w tym przepisie. Przepis ten znajduje się w Rozdziale II Konstytucji zatytułowanym "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela" w części dotyczącej wolności i praw politycznych. Jest to istotna systemowa wskazówka interpretacyjna art. 61 ust. 1 Konstytucji RP uzasadniająca wykładnię literalnego brzmienia tego przepisu w kierunku jak najpełniejszego realizowania powyższych wartości. U podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości będące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju demokratycznego państwa prawnego, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność ukierunkowana na to, aby działanie instytucji publicznych cechowało się rzetelnością i sprawnością (preambuła Konstytucji), było podejmowane na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), z poszanowaniem i ochroną przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka (art. 30), przy równym traktowaniu przez władze publiczne (art. 32 ust. 1), które nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (art. 51 ust. 2), ani zobowiązywać nikogo do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania (art. 53 ust. 7) (por. wyrok NSA z 30.08.2012 r. I OSK 799/12).

Dlatego też ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. sformułował bardzo szeroką definicję informacji publicznej, jako każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu. Sprawa publiczna, o której ma być udzielona informacja publiczna, wskazuje na publiczną naturę zadań wykonywanych przez określony podmiot. To stanowisko odwołuje się do potocznego rozumienia słowa "publiczny", czyli dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich, ogólny społeczny, nieprywatny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843). Oznacza to, że jedynie w sprawach prywatnych nie mamy do czynienia z informacją publiczną (wyrok NSA z 14.09.2010 r. I OSK 1035/10).

Uznaje się zatem, że z informacją publiczną nie mamy do czynienia, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wioskowym, Wrocław 2009, s. 151). Tylko zatem, gdy określona informacja dotyczy sfery stricte prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu. Natomiast w sytuacji, w której występuje aktywność organów publicznych zarówno w wytwarzaniu, jak i zbieraniu, mamy do czynienia z informacją publiczną (zob. wyrok NSA z 11.05.2021 r. III OSK 932/21).

Jak zasadnie wskazał skarżącemu dyrektor LO, organ ten nie był uprawniony do ujawnienia tej informacji zgodnie z art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. Przepis ten stanowi, że zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Stosownie zaś do art. 4 pkt 2 tego aktu "przetwarzanie" oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie.

Ponadto, należy podkreślić, że również na mocy art. 51 ust. 2 Konstytucji RP władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Jednocześnie zgodnie z art. 53

ust. 7 Konstytucji RP nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.

Należy również przywołać art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2023 r. poz. 265), zgodnie z którym korzystając z wolności sumienia i wyznania obywatele mogą w szczególności zachowywać milczenie w sprawach swojej religii lub przekonań.

Z ww. przepisów wynika jednoznacznie, że dyrektor LO nie ma prawa nawet pozyskania informacji o wyznaniu nauczyciela religii czy katechety, a tym bardziej (gdyby nawet je posiadał) ujawniać taką informację podmiotom trzecim.

Wskazać ponadto skarżącemu należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.) przedszkole lub szkoła zatrudnia nauczyciela religii, katechetę przedszkolnego lub szkolnego, zwanego dalej «nauczycielem religii», wyłącznie na podstawie imiennego pisemnego skierowania do danego przedszkola lub szkoły, wydanego przez:

1) w przypadku Kościoła Katolickiego - właściwego biskupa diecezjalnego,

2) w przypadku pozostałych kościołów oraz innych związków wyznaniowych - właściwe władze zwierzchnie tych kościołów i związków wyznaniowych.

Jak przewiduje ust. 2 zd. pierwsze, cofnięcie skierowania, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z utratą uprawnień do nauczania religii w danym przedszkolu lub szkole. O cofnięciu skierowania właściwe władze kościołów lub innych związków wyznaniowych powiadamiają dyrektora przedszkola lub szkoły oraz organ prowadzący. W § 6 tego rozporządzenia stwierdzono jednoznacznie, że kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio Konferencja Episkopatu Polski Kościoła Katolickiego oraz właściwe władze zwierzchnie kościołów lub innych związków wyznaniowych – w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej.

Tym samym bez oparcia w przepisach prawa są wywody pełnomocnika skarżącego, jakoby szkoła musiała dysponować danymi o wyznaniu katechety (nauczyciela religii) w celu właściwej organizacji lekcji religii i umożliwienia rodzicom podjęcia świadomej decyzji o wyznaniu, według którego ich dzieci będą nauczane.

Reasumując, należy stwierdzić, że dyrektor LO nie pozostaje w bezczynności, gdyż niezwłocznie, w ustawowym terminie, udostępnił skarżącemu te wnioskowane informacje, które stanowiły informację publiczną i poinformował go o braku prawa do uzyskania danych, dotyczących wyznania katechety.

Informacja udzielona skarżącemu 2 lutego 2026 r. przez dyrektora LO wykraczała poza zakres żądania, gdyż jak jednoznacznie wynika z treści skargi, nie wnioskował on o informację dotyczącą religii, której nauka jest prowadzona w LO, lecz wyznania nauczyciela (katechety) prowadzącego te zajęcia.

Jak już wyjaśniono, na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12.05.2022 r. II SAB/Ol 84/22). Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.