Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. G. na niewykonanie przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z siedzibą w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24 oddala skargę

Pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. T.G. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (dalej: "Ambasada RP", "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24.

Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku T.G. z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji); oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt 3 sentencji); zasądził od Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z siedzibą w [...] na rzecz T.G. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 4 sentencji).

Skarżący, powołując art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", wniósł o: wymierzenie Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w [...] – grzywny, ponowne zobowiązanie do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24 stał się prawomocny w dniu 16 kwietnia 2025 r. Organ otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w dniu 16 maja 2025 r. Pomimo upływu 14-dniowego terminu wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2024 r. nie został przez organ rozpatrzony. Powyższy wyrok został wykonany tylko w części dotyczącej zwrotu kosztów postępowania.

Nadto Skarżący zauważył, że pomimo wniesienia do organu w dniu [...] maja 2025 r. wezwania do wykonania wyroku, organ nadal wyroku nie wykonał.

W odpowiedzi na skargę Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wniosła o: oddalenie skargi; przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszej odpowiedzi akt sprawy w celu wykazania faktu, iż organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 670/24 zgodnie z jego treścią oraz że nie dopuścił się w tym zakresie żadnego uchybienia.

W uzasadnieniu organ podniósł, że ww. wyrok ze stwierdzeniem prawomocności został doręczony pełnomocnikowi organu w dniu 16 maja 2025 r., co oznacza, że 14-dniowy termin na jego wykonanie upływał w dniu [...] maja 2025 r.

W wykonaniu punktu 4 wyroku, w dniu 23 maja 2025 r. dokonano płatności przelewem zasądzonej na rzecz Skarżącego kwoty 100 złotych.

Natomiast w wykonaniu punktu 1 wyroku, w dniu [...] maja 2025 r., organ - po rozpoznaniu wniosku Skarżącego - wydał decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Decyzja ta została tego samego dnia (tj. [...] maja 2025 r.) przekazana Skarżącemu przesyłką rejestrowaną za pośrednictwem [...] operatora pocztowego. Organ zaznaczył, że Skarżący zamieszkuje w [...], a jego adres zamieszkania w tym kraju jest organowi znany.

Wobec powyższego, zdaniem organu, wyznaczony wyrokiem Sądu 14-dniowy termin na jego wykonanie został dochowany w świetle art. 57 § 5 pkt 2 w związku z art. 39 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.".

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2025 r. Skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że w mailu z dnia [...] maja 2025 r. zwrócił się do Charge de Affairs Ambasady RP w [...] o przekazanie informacji do dnia 23 maja 2025 r., czy zamierza respektować wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24. Nie uzyskał jednak odpowiedzi.

Nadto zaznaczył, że skarga na niewykonanie wyroku została złożona w dniu 2 czerwca 2025 r., tj. po terminie wyznaczonym przez Sąd, nie była zatem przedwczesna.

Wskazał również, że pełnomocnik organu próbuje wprowadzić Sąd w błąd w kwestii doręczenia decyzji stanowiącej wykonanie wyroku, bowiem decyzja ta nie została odebrana. Organ przekazał jedynie kopię potwierdzenia nadania przesyłki, a nie kopię jej doręczenia. W skardze do Sądu oraz w pismach kierowanych do MSZ Skarżący przynajmniej dwukrotnie podał adres do doręczeń w Polsce, nie podawał natomiast adresu w [...]. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie pełnomocnik organu formułuje tezę o miejscu zamieszkania Skarżącego w [...].

Skarżący podkreślił, że do chwili obecnej nie otrzymał żadnej decyzji organu co oznacza, że organ nie wykonał wyroku Sądu.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2025 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z:

- będących w posiadaniu Sądu akt sprawy oznaczonych sygnaturą II SAB/Wa 670/24, - [...] internetowej bazy adresów osób zamieszkałych na terenie [...] oraz wydruku z tej strony z aktualnym adresem zamieszkania T.G. w [...], - zwrotek o dwukrotnym niepodjęciu kierowanych do T.G. przesyłek poleconych zawierających decyzję administracyjną stanowiącą wykonanie wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 670/24

w celu wykazania faktu, iż Skarżący w ramach wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wskazywał pocztowego adresu do doręczeń, a jedynie adres do doręczeń elektronicznych oraz adres e-mail; organ rzetelnie ustalił i posiadał wiedzę o adresie zamieszkania Skarżącego, na który zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. obowiązany był doręczyć decyzję wobec niemożliwości zastosowania doręczenia elektronicznego; skutku doręczenia, o którym mowa art. 44 § 4 k.p.a., a tym samym wykonania wyroku II SAB/Wa 670/24.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał w szczególności, że Skarżący - składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej - podał jedynie adres e-mail oraz adres do doręczeń elektronicznych, nie podawał natomiast żadnego adresu pocztowego. Tymczasem, wszystkie placówki podległe ministrowi spraw zagranicznych (w tym Ambasada RP w [...]) na mocy art. 147 ust. 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. 2024 poz. 1045 ze zm.), są wyłączone do dnia 31 grudnia 2025 r. ze stosowania publicznej usługi doręczenia elektronicznego z przyczyn organizacyjnych. Oznacza to, że w wykonaniu wyroku Sądu organ musiał nadać decyzję administracyjną przesyłką pocztową rejestrowaną, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 5 w związku z art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a., co uczynił za pośrednictwem operatora [...]. Organowi znany jest [...] adres zamieszkania Skarżącego, pod którym stale przebywa - w [...] istnieje bowiem powszechnie dostępna internetowa baza adresowa, w której uwidocznione są aktualne adresy miejsc zamieszkania wszystkich osób oraz siedzib instytucji i który w ten sposób można ustalić.

Organ wykazał się dobrą wolą i zapobiegliwością wysyłając przesyłkę do Skarżącego aż dwukrotnie, wobec niepodjęcia pierwszej z nich. Natomiast fakt, że adresat nie odebrał i to aż dwukrotnie, przesyłanej do niego korespondencji, nie powoduje, że nie została ona doręczona - przeciwnie, w myśl art. 44 § 4 k.p.a., pismo nieodebrane przez adresata pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, co miało miejsce w tym konkretnym przypadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (§ 4). Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego (§ 5). Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 7).

Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący dopełnił tego obowiązku, kierując do organu pismo z dnia [...] maja 2025 r., zawierające wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24. Należy zatem przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.

Przechodząc do meritum sprawy, podkreślić należy, że zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu i nie załatwił sprawy o wyznaczonym terminie.

Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu do organu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.

Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu.

Z "niewykonaniem" wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - obowiązku tego nie wykonał.

O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy stosowny akt nie został przez organ wydany bądź też, gdy organ nie podjął innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24 zobowiązał Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku T.G. z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 16 maja 2025 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął bieg termin w jakim sprawa winna być rozpatrzona w sposób wynikający z rozważań Sądu. Termin ten upływał w dniu [...] maja 2025 r.

Z akt sprawy wynika, że organ rozpatrzył wniosek Skarżącego z dnia [...] października 2024 r. poprzez wydanie w dniu [...] maja 2025 r. decyzji nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ dochował zatem 14-dniowego terminu do rozpatrzenia wniosku. Skarga na niewykonanie wyroku jest zatem nieuzasadniona.

Sąd nie stwierdził podstaw do uwzględnienia skargi wobec podnoszonej przez Skarżącego kwestii niedoręczenia ww. decyzji z dnia [...] maja 2025 r. Wskazać jednak należy, co winien wziąć pod uwagę organ orzekający w sprawie, że w skardze na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2024 r. (akta o sygn. II SAB/Wa 670/24) Skarżący podał adres do doręczeń w Polsce (k. 5 akt sądowych). Jednocześnie zauważyć należy, że kwestia doręczenia adresatowi decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej pozostaje bez istotnego znaczenia dla oceny wykonania przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24. Kluczowa pozostaje bowiem okoliczność, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ załatwił sprawę, tj. rozpoznał wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej i podjął czynności w celu jej doręczenia. W pojęciu "załatwienia sprawy" w drodze decyzji mieści się bowiem wydanie decyzji i aktywność skierowana na jej doręczenie, natomiast poza zakresem tego pojęcia pozostanie już sam fakt doręczenia decyzji i jego prawidłowość (por. wyrok z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt 2447/22; CBOSA). Stąd kwestia nieodebrania przez Skarżącego decyzji, podnoszona w piśmie z dnia [...] września 2025 r., nie może być oceniona jako równoznaczna z niewykonaniem przez organ ww. wyroku Sądu.

Podsumowując stwierdzić należy, że brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. W dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem w dniu [...] maja 2025 r. wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 670/24, tj. rozpoznał wniosek Skarżącego z dnia [...] października 2024r. poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Z powyższych względów brak było również podstaw do uwzględnienia pozostałych wniosków skargi.

Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych pełnomocnika organu złożonych w piśmie z dnia [...] listopada 2025 r., bowiem uznał, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 106 § 3 p.p.s.a.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny co do zasady kontroluje legalność działania organu administracji na podstawie akt sprawy (art. 133 ust. 1 p.p.s.a.), tj. według ustalonego przez organ stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności. Wyjątek od tej zasady ustanawia właśnie art. 106 § 3 p.p.s.a., który ściśle określa przesłanki przeprowadzenia dowodu uzupełniającego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Z przepisu tego wynika, że przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodów z dokumentów i to w ograniczonym (uzupełniającym) zakresie oraz w szczególnych warunkach określonych w jego treści, zaś celem przeprowadzenia takich dowodów jest wyjaśnienie wątpliwości związanych z prawidłowością zaskarżonej decyzji (postanowienia). Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Oznacza to, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, a ponadto dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 1054/21; z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2846/21; CBOSA).

Wniosek pełnomocnika organu dotyczył akt sprawy (o sygn. II SAB/Wa 670/24), jednakże akta administracyjne i akta sądowe sprawy nie podlegają regulacji z art. 106 § 3 p.p.s.a. (Sąd nie przeprowadza dowodu uzupełniającego z akt sprawy, bowiem są one podstawą orzekania na podstawie art. 133 p.p.s.a.). Ponadto wniosek dotyczył bazy adresowej oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji przez Skarżącego, jednakże okoliczności mające być wykazane w oparciu o te dokumenty, nie były przedmiotem oceny Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.