Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. i G. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Targu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę

II SAB/Kr 76/26

UZASADNIENIE

Na pytania E. S. i G. S. (dalej: "skarżący") zadane 2 stycznia 2026 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "udip") Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Targu (dalej: "podmiot obowiązany") 12 stycznia 2026 r. odpowiedział następująco:

1) Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?

Nie posiada danych statystycznych.

2) Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?

W 2025 r. odnotowano 12 przypadków zachorowań na gruźlicę w powiecie.

3) Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

4) Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak — ile? Jeśli nie — dlaczego?

W statystykach epidemiologicznych rejestrowane są przypadki zachorowań na gruźlicę obejmujące zarówno gruźlicę płucną, jak i pozapłucną. Od 2021 do 2025 r. nie odnotowano zachorowań na gruźlicę dzieci w wieku od 0-14 lat.

5) Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?

Podana strona internetowa oraz zawarta na niej informacja nie jest znana. Lekarz decyduje o badaniach wykonywanych po wystąpieniu niepożądanego odczynu poszczepiennego.

6) Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?

Nie posiada danych statystycznych.

7) Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?

Na terenie powiatu w okresie ostatnich 5 lat odnotowano trzy niepożądane odczyny poszczepienne ciężkie, po szczepionce przeciw COVID-19.

8) Za ile przypadków wypłacono odszkodowania?

Nie posiada danych statystycznych.

9) Ile dzieci i osób <19 lat zmarło do 4 tygodni po szczepieniu w ostatnich 5 latach?

Na terenie powiatu nie odnotowano w okresie ostatnich 5 lat przypadków śmiertelnych dzieci i dorosłych do 19 roku życia, do 4 tygodni po zaszczepieniu.

10) Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie — dlaczego?

Lista osób uchylających się od szczepień tworzona jest na podstawie informacji o osobach przebywających powyżej 3 miesięcy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, u których nie zostały wykonane obowiązkowe szczepienia ochronne zgodnie z terminami określonymi w przepisach prawa, przekazanie powyższych informacji przez osoby wykonujące szczepienia ochronne do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawozdaniach, których obowiązek sporządzania wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Osoby obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym to również młodzież do ukończenia 19 roku życia.

11) Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach?

W ostatnich 5 latach nie prowadzono postępowań wobec osób powyżej 19 roku życia w związku z brakiem takiego wymogu przepisu prawa.

12) Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach.

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

13) Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?

Nie posiada danych statystycznych.

14) Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada?

Przeciwwskazania do poszczególnych rodzajów szczepień wynikają z aktualnej wiedzy medycznej. Kwalifikacji do szczepienia dokonuje lekarz lub felczer w oparciu o ocenę stanu zdrowia pacjenta. Ponadto NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

15) Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP?

W ostatnich 5 latach nie stwierdzono przypadków niewywiązywania się przez lekarzy z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego na terenie powiatu, w związku z tym nie nałożono grzywien.

16) Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP?

W odniesieniu do kwestii ponoszenia kosztów leczenia dziecka w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki, polski system prawny przewiduje leczenie finansowane z budżetu państwa. Odpowiedzialność podmiotu leczniczego ma miejsce w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę na osobie (na zasada winy, za rozstrój zdrowia/uszkodzenie ciała, przy zaistnieniu związku przyczynowego ) i/ lub art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta (zadośćuczynienie z tytułu zawinionego naruszenia praw pacjenta niezależnie od tego czy doszło do szkody na osobie). Odpowiedzialność producenta szczepionki ma mie sce na zasadach odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (art. 449[1] i n. KC) "Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt''. Odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce w związku z faktem, źe okoliczność, że szczepienia mają charakter obowiązkowy, a ich wykonanie zostało zabezpieczone przymusem (sankcjami karnymi i administracyjno - prawnymi), pozwala obciążyć państwo (władzę publiczną) odpowiedzialnością niezależną od winy na zasadzie ryzyka (art. 417 KC) bądź słuszności (współżycia społecznego, art. 417 ust. 2 KC). Jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Niezależnie od powyżej wskazanych ogólnych zasad odpowiedzialności, odszkodowanie można otrzymać również od Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych Państwowego funduszu celowego, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Obejmuje on od 1 stycznia 2023 r. szczepienia obowiązkowe i inne szczepienia przeciwepidemiczne. Świadczenie kompensacyjne przysługuje, gdy w wyniku szczepienia ochronnego u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, w wyniku których: 1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni. Świadczenia kompensacyjne przysługują na podstawie art. 17a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

17) Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki — jakie badania?

Pytania dotyczące wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki należy kierować do lekarza, bowiem on jest właściwy rzeczowo do udzielenia odpowiedzi na te wątpliwości.

18) Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie?

Tak, Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne

19) Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19?

Obowiązek wykonania szczepień ochronnych ma charakter administracyjny i wynika z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Aktem wykonawczym jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

20) Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano?

Pytanie należy kierować do Ministra Zdrowia.

21) Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją? (rozporządzenie wydane poza delegacją ustawową)

Pytanie należy kierować do Ministra Zdrowia.

22) Z czego wynika różnica: Niemcy — 1 obowiązkowe szczepienie, Polska — ponad 40 dawek?

Pytanie należy kierować do Ministra Zdrowia.

23) Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego?

W ostatnich 5 latach nie odrzucono zgłoszeń NOP.

24) Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie — dlaczego?

Nie posiada danych statystycznych.

25) Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji?

Podczas kontroli kompleksowych w ostatnich 5 latach nie stwierdzono uchybień dotyczących niewykonywania przez lekarzy pełnej kwalifikacji.

26) Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?

Prowadzi działania informacyjno-edukacyjne na temat szczepień. Efekty działań oceniane są pośrednio przez poziom wszczepialności, liczbę uchyleń od szczepień lub sytuację epidemiologiczną.

27) Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji.

Nie posiada danych.

28) Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci?

Nie posiada danych statystycznych.

29) Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty.

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

30) Czy urząd nadzoruje badania przed- i porejestracyjne szczepionek?

Nie wytwarza i nie dysponuje wynikami przeprowadzonych badań klinicznych w sprawie obowiązkowych szczepionek.

31) Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie?

NOP zgłasza się niezależnie od liczby podanych preparatów, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

32) Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych?

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

33) Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

34) Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski?

Nie posiada danych statystycznych. NIZP PZH jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii.

35) Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?

Nie monitoruje działań lobbystycznych producentów szczepionek.

26 stycznia 2026 r. skarżący wywiedli skargę na bezczynność podmiotu obowiązanego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 udip przez nieudostępnienie informacji publicznej, podnosząc przy tym, że podmiot obowiązany odpowiedział w nikłym stopniu i odesłał ich do publikacji. Skarżący wnieśli o: (i) zobowiązanie do udostępnienia informacji publicznej, (ii) stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, (iii) wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości oraz (iv) zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym, że odpowiedział na wszystkie pytania, choć w znacznej części w ogóle nie dotyczyły one informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność (art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "ppsa"). Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ppsa (art. 21 udip). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (art. 2 ust. 1 udip). Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 udip). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 udip). Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 udip). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 udip).

Rozpocząć należy od tego, że pojęcie "każdy" obejmuje skarżących, bo oznacza m.in. osoby fizyczne, natomiast państwowy powiatowy inspektor sanitarny jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie wykonuje zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej powołanej do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, co polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Dz. U. z 2024 r. poz. 416, dalej: uPIS). W świetle powyższego należy skonstatować, że skarżący (rządzeni) mogli pytać podmiot obowiązany (rządzącego).

Jak podano na początku, podmiot obowiązany odpowiedział skarżącym w ciągu 10 dni. Bezczynność można byłoby mu zatem skutecznie zarzucić tylko wtedy, gdyby dopuścił się tzw. udostępnienia niepełnego polegającego na jedynie częściowym zadośćuczynieniu żądaniu wniosku. Tak zresztą widzą to skarżący, skoro podnoszą, że podmiot obowiązany odpowiedział w nikłym stopniu i odesłał ich do publikacji, choć profesjonalny pełnomocnik nie sprecyzował, w jakim dokładnie zakresie odpowiedź jest niesatysfakcjonująca – takie ogólne wskazanie utrudnia zweryfikowanie stanowiska skarżących.

W ocenie Sądu jest tak, jak wynika to z odpowiedzi na skargę. Podmiot obowiązany istotnie odpowiedział na wszystkie pytania, w tym te, które nie dotyczyły informacji publicznej (porada prawna – nr 16 i nr 21; pytania z zakresu wiedzy medycznej – nr 1 i nr 17) - albo nie dotyczyły jego zadań i kompetencji (nr 5, nr 18, nr 20 i nr 22). W przypadku pytań nr 1, nr 6, nr 8, nr 13, nr 24, nr 27 i nr 28 przyczyną uzasadniającą brak udostępnienia – legalną, bo wynikającą z art. 4 ust. 3 udip – był brak posiadania przedmiotu udostępnienia. Podobnie było w przypadku pytań nr 3, nr 12, nr 29, nr 32, nr 33 i nr 34, gdzie podmiot obowiązany dodatkowo naprowadził na kompetencje państwowego instytutu badawczego, którego przedmiotem działania jest prowadzenie badań naukowych, prac rozwojowych i wdrożeniowych z zakresu nauk o zdrowiu, dostosowanych do potrzeb zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących monitorowania i analiz stanu zdrowia ludności oraz jego uwarunkowań, organizacji systemu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa żywności oraz sposobu żywienia i stanu odżywienia człowieka, promocji i profilaktyki zdrowia, epidemiologii i diagnostyki chorób zakaźnych, nadzoru epidemiologicznego, szczepień ochronnych, bezpieczeństwa zdrowotnego środowiska i naturalnych surowców leczniczych (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 2021 r. w sprawie nadania Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego – Państwowemu Zakładowi Higieny statusu państwowego instytutu badawczego). Nade wszystko podmiot obowiązany odniósł się do pytań nawiązujących do jego działalności albo odnoszących się wprost do jego właściwości rzeczowej i miejscowej (pytania nr 2, nr 4, nr 7, nr 9, nr 10, nr 11, nr 14, nr 15, nr 19, nr 23, nr 25, nr 26, nr 30, nr 31, nr 35), wskazując w szczególności, że: w 2025 r. odnotował 12 przypadków zachorowań na gruźlicę, zaś w ostatnich 5 latach: odnotował 3 niepożądane odczyny poszczepienne ciężkie po szczepionce przeciw COVID-19, nie odnotował przypadków śmiertelnych osób do 19 roku życia do 4 tygodni po zaszczepieniu i nie nałożył grzywien na lekarzy na podstawie art. 52 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Końcowo należy podkreślić, że rolą podmiotu obowiązanego nie jest przedstawianie wyczerpujących analiz naukowych czy porad prawnych, lecz udostępnianie posiadanych informacji publicznych.

W tym stanie rzeczy i z tych powodów Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ppsa).