drukuj    zapisz    Powrót do listy

6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów, Stopnie i tytuły naukowe, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Oddalono skargę, I SA/Wa 1925/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-04-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SA/Wa 1925/07 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2008-04-25 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Anna Łukaszewska-Macioch /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
I OSK 1153/08 - Wyrok NSA z 2009-06-30
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 217 par. 2 i art. 218 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 65 poz 595 art. 24
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o równoważności dyplomu oddala skargę.

Uzasadnienie

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek E. G., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], którym odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego równoważność uzyskanego przez E. G. w Republice Węgierskiej w 1997 r. dokumentu "habilitált doktorrá" z dokumentem nadającym stopień naukowy doktora habilitowanego wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną sprawy:

Wnioskiem z dnia 9 czerwca 1997 r. E. G. zwróciła się do Ministra Edukacji Narodowej o wydanie zaświadczenia o równoważności uzyskanego w węgierskim Uniwersytecie [...] w S. dyplomu "habilitált doktorrá" z polskim dokumentem o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej odmówił potwierdzenia równoważności. Wniesioną na to postanowienie skargę E. G. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 30 września 1998 r. sygn. akt I SA 258/98 stwierdzając, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2003 r. E. G. ponownie zwróciła się do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu o wydanie zaświadczenia stwierdzającego równoważność węgierskiego dyplomu "habilitált doktorrá" z polskim dokumentem nadającym stopień naukowy doktora habilitowanego. Pismem z dnia 30 maja 2003 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu poinformowało zainteresowaną, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się ostatecznie i organ jest w tej sprawie związany oceną sądu. W wyniku skargi E. G. na bezczynność organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt I SAB 268/03 zobowiązał Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [..] maja 2004 r. nr [...], Minister Edukacji Narodowej i Sportu odmówił potwierdzenia równoważności tytułu "habilitált doktorrá" uzyskanego przez E. G. w Republice Węgierskiej w 1997 r. ze stopniem naukowym doktora habilitowanego uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę E. G. wniesioną na ostateczne postanowienie z dnia [...] maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005r. sygn. akt I SA/Wa 1210/04 oddalił podzielając stanowisko organu. Od tego wyroku E. G. wniosła skargę kasacyjną, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1321/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania jest uzasadniony. Analiza dowodów przedstawionych przez skarżącą tj. pismo Vice Rektora do Spraw Naukowych i Zagranicznych Uniwersytetu w S. z dnia 1 sierpnia 2005 r., pismo radcy Ambasady Republiki Węgierskiej z dnia 16 grudnia 2003 r. a także opinie załączone do skargi, prowadzą do wniosku, że Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie wyjaśnił w sposób niewątpliwy, czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilitált doktorrá" jest tytułem naukowym, do którego znalazłyby postanowienia Konwencji sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. Pismo Biura Ekwiwalencji i Informacji z dnia 11 lutego 2004 r., które zdaniem Ministra dowodzi, że skarżąca nie posiada tytułu naukowego, w żaden sposób tego nie potwierdza. Skarżąca posiada stopień naukowy doktora i mogła uczestniczyć w procesie habilitacyjnym, w wyniku którego uzyskała tytuł doktora habilitowanego. Z pisma Vice Rektora do Spraw Naukowych i Zagranicznych Uniwersytetu w S. z dnia 1 sierpnia 2005 r. wynika, że w świetle ustawy węgierskiej z 1993 roku w sprawie wyższego wykształcenia tytuł "habilitált doctor" jest na Węgrzech tytułem naukowym i uprawnia do mianowania na stanowisko pełnego profesora, które jest najwyższym stanowiskiem akademickim. W przypadku pozytywnego ustalenia przez organ administracji publicznej, że skarżąca posiada tytuł naukowy doktora habilitowanego nadany w 1997 roku w Republice Węgier, miałby do niej zastosowanie art. I ust. 3b Konwencji Praskiej, który pozwalałby na uznanie, że uzyskany tytuł jest równorzędny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego uzyskiwanym w Polsce, albowiem wymogi stawiane osobom ubiegającym się o stopien naukowy doktora habilitowanego w Polsce, czy tytuł doktora habilitowanego na Węgrzech są te same, procedura habilitacyjna podobna, a skutki i możliwości wynikające z uzyskania stopnia (tytułu) doktora habilitowanego identyczne w Polsce i na Węgrzech.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi E. G., wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1985/06 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytaczając wywód uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazując na związanie wykładnią dokonaną przez ten Sąd, stwierdził konieczność dokonania przez organ administracji analizy celem ustalenia podstawowej w sprawie okoliczności, czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilitált doktorrá" ma charakter tytułu naukowego oraz czy tytuł ten jest równoważny ze stopniem doktora habilitowanego uzyskiwanym w Polsce. Zawarty w art. I ust. 3 Konwencji Praskiej zapis o równoważności na terytorium państw uczestników Konwencji: b) wyższego stopnia naukowego doktora nauk, doktora habilitowanego, doktora docenta w powiązaniu z postanowieniami węgierskiej ustawy LXXX z 1993 r. o wyższej edukacji przemawia za słusznością stawianych przez skarżącą zarzutów, że organ orzekający w sprawie nie dokonał wnikliwej analizy powyższych przepisów.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po ponownym rozpatrzeniu wniosku E.G., postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o uznaniu za równoważny dyplomu "habilitált doktorrá" wydanego na Węgrzech z dokumentem nadającym stopień naukowy doktora habilitowanego wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w dziedzinie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 95 ze zm.) zasady uznawania równorzędności stopni naukowych uzyskanych za granicą z odpowiednimi polskimi stopniami naukowymi określone są w umowach międzynarodowych, a w sytuacji braku postanowień o charakterze międzynarodowym uznawane są w drodze nostryfikacji. Stwierdzenie w trybie umowy międzynarodowej równoważności stopnia naukowego lub tytułu naukowego nadanego za granicą z odpowiednim stopniem naukowym bądź tytułem naukowym nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy dane kwalifikacje naukowe za granicą są oficjalnie uznawane w państwie - stronie umowy jako stopień naukowy, bądź tytuł naukowy, a stwierdzenie równoważności z odpowiednim polskim stopniem naukowym lub tytułem naukowym zostało wyraźnie zawarte w treści umowy międzynarodowej. Organ wskazał, iż obowiązująca w dniu uzyskania przez wnioskodawczynię tytułu "habilitált doktorra", w zakresie uznawalności dyplomów ukończenia studiów wyższych oraz potwierdzających uzyskanie stopni naukowych Konwencja Praska w art. I ust. 3 postanawiała, że uznaje się za równoważne dokumenty o nadaniu stopni lub tytułów naukowych według wymienionych w Konwencji poziomów kwalifikacyjnych i zgodnie z obowiązującym w danym kraju ustawodawstwem. W kolejnych punktach tego ustępu wymienione zostały wszystkie nazwy stopni naukowych i tytułów naukowych istniejących w ówczesnych państwach - stronach Konwencji, pogrupowane na czterech poziomach: niższy stopień naukowy (pkt a), wyższy stopień naukowy (pkt b), niższy tytuł naukowy (pkt c) i wyższy tytuł naukowy (pkt d). Tytuł "habilitált doktorra" nie został wymieniony w żadnym z punktów. W punkcie b), który dotyczył wyższych stopni naukowych wymieniono stopień "doktora habilitowanego", który w czasie podpisywania Konwencji był nadawany w PRL. Zgodnie natomiast z art. 4 Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republice Ludowej podpisanego w Warszawie dnia 25 kwietnia 1980 r. za równorzędne uznaje się dyplomy doktora habilitowanego wydawane w Polsce oraz dyplomy doktora nauk uzyskane w Republice Węgierskiej. W Porozumieniu nie określono zasad uznawania tytułów naukowych. Powołując się na ustalenia Węgierskiego Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji (węgierski ośrodek ENIC/NARIC) zawarte w pismach: z dnia 4 września 1997 r., z 11 lutego 2004 r. oraz z 26 marca 2007 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał, że "habilitált doktor" uzyskany w Republice Węgierskiej po 1993 roku nie jest traktowany przez prawo węgierskie jako stopień naukowy bądź tytuł naukowy. Od 1993 roku, tj. od czasu likwidacji stopnia naukowego "doktor nauk", nie ma stopnia naukowego wyższego od "doktora". Według ustaleń węgierskiego ośrodka ENIC/NARIC, dyplom o nadaniu "habilitált doktor" nie jest uznawany na Węgrzech jako dokument uzyskania stopnia naukowego bądź akademickiego, ale stanowi tylko potwierdzenie oceny nauczania, umiejętności wykładania i osiągnięć naukowych, dokonanej przez uniwersytet. Dyplom ten nie może być uznany za równoważnik dyplomu potwierdzającego uzyskanie stopnia "doktora nauk" nadawanego w Republice Węgier przed 1993 rokiem. W informacji z dnia 4 kwietnia węgierski ośrodek ENIC/NARIC wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy węgierskiej z 1993 roku "habilitált doktor" jest tylko "tytułem" ("cim" w języku węgierskim). Ustawa nie rozróżnia tytułów i nie posługuje się zwrotem "tytuł naukowy", "tytuł uniwersytecki (akademicki)" ani "tytuł honorowy". Nawet tytuły honorowe takie jak: "doctor honoris causa" oraz "Profesor Emeritus" określa się zwrotem "tytuł". Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zwrócił uwagę, że przedstawione przez wnioskodawczynię tłumaczenie przysięgłe dyplomu wydanego przez Uniwersytet [...] w S. zawiera sformułowanie "nadanie tytułu", co mogłoby sugerować, iż jest on dyplomem stwierdzającym uzyskanie tytułu naukowego w Republice Węgierskiej. Jednakże tłumaczenie przysięgłe dokonane na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wykazało, że powyższe sformułowanie na dyplomie nie widnieje. W dokumencie tym zamieszczono jedynie stwierdzenie, że decyzją Komisji Habilitacyjnej wnioskodawczyni została ogłoszona "habilitált doktor". Jednocześnie dokumentem tym przyznano wnioskodawczyni prawo venia legendi w dziedzinie matematyki, co oznacza prawo do samodzielnego prowadzenia wykładów akademickich, a także upoważnienie do podjęcia pracy w węgierskich uczelniach na stanowisku profesora. Skoro zatem nadany E.G. "habilitált doktor" nie jest stopniem naukowym ani tytułem naukowym i nie został wymieniony w art. I ust. 3 Konwencji Praskiej ani w art. 4 Porozumienia z 1980 r., postanowienia tych umów nie mogą mieć zastosowania w sprawie. W czasie podpisywania obu umów międzynarodowych "habilitált doktor" w Republice Węgierskiej nie istniał. W wyniku dokonanych na Węgrzech w 1993 r. zmian w systemie stopni naukowych nie stał się on również ekwiwalentem wcześniej nadawanego stopnia naukowego "doktora nauk" wymienionego w obu umowach międzynarodowych. W związku z powyższym, w ocenie organu, brak jest formalnych podstaw do stwierdzenia równoważności węgierskiego "habilitált doktor" z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego. Minister powołał się ponadto na negatywne w sprawie uznania równoważności stanowisko Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz na wyjaśnienie Sekretarza Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów prof. dr hab. O. A. zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2003 r. nr [...], w którym stwierdził, iż nie wystarczy wykazać, że dany dyplom jest świadectwem kwalifikacji porównywalnych z kwalifikacjami, jakich oczekuje się od kandydata do stopnia naukowego doktora habilitowanego nadawanego w Polsce, lecz ten dyplom musi poświadczać uzyskanie za granicą wyższego (tj. następnego po doktoracie) stopnia naukowego.

Ustosunkowując się - stosownie do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - do przedłożonego przez stronę na etapie postępowania sądowego pisma Vice Rektora do Spraw Naukowych i Zagranicznych Uniwersytetu w S., w którym stwierdza, że zgodnie z ustawą LXXX z 1993 r. tytuł "habilitált doktor" jest tytułem naukowym na Węgrzech, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podniósł, iż dla niego - jako organu orzekającego wiążące jest stanowisko Węgierskiego Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji (ENIC/NARIC), gdyż to ENIC/NARIC jest organem właściwym do wyjaśnienia sprawy ze strony ustawodawstwa węgierskiego. Potwierdza to pismo radcy Ambasady Republiki Węgierskiej z dnia 16 grudnia 2003 r. Organ wskazał ponadto, że inne dokumenty złożone przez wnioskodawczynię dotyczące jej osiągnięć naukowych, w tym akt mianowania na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Politechnice O. z dnia 1 grudnia 1997 r., nie mają wpływu na ocenę przez organ, że "habilitált doktor" jest tytułem naukowym. W umowach międzynarodowych, o jakich mowa wyżej, nie przewidziano możliwości weryfikacji dorobku naukowego bądź osiągnięć zawodowych w celu potwierdzenia na ich podstawie równoważności stopni naukowych bądź tytułów naukowych.

Pismem z dnia 12 czerwca 2007 r. E.G. wniosła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskująca podniosła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa i wbrew stanowisku NSA i WSA w Warszawie. Podała, iż NSA w wyroku z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1321/05 wykazał wyraźnie, że posiada ona tytuł naukowy np. stwierdzając, że wynika to z pisma Vice Rektora do Spraw Naukowych Uniwersytetu w S. jak i z ustawy węgierskiej z 29 listopada 2005 r. w sprawie wyższego wykształcenia. Ustawa ta w § 147 zawiera definicję węgierskiej habilitacji oraz w § 149 ust. 9 posługuje się pojęciami "tytuł naukowy" oraz "doktor habilitowany". Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ administracji art. I ust. 3b Konwencji Praskiej, art. 31 ust. 2 , art. 32 ust. 1 i 2, art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a także art. 6-16, art. 73 § 1 i § 2, art.77 § 1, art. 217 i art. 219 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy uprzednio wydane postanowienie z dnia [...] maja 2007 r. i powtórzył argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów strony organ wyjaśnił, iż podstawą prawną dla określenia natury prawnej uzyskanego przez E. G. dyplomu nie jest ustawa z 2005 r., a ustawa z 1993 r., która obowiązywała w czasie, gdy uzyskiwała ona dyplom "habilitált doktor". Jednocześnie organ podkreślił, że w prawie węgierskim habilitacja oznacza "umiejętność nauczania i prowadzenia wykładów oraz zawiera osiągnięcia naukowe oceniane przez uniwersytet" i jest przewidziana dla osób posiadających stopień naukowy doktora. Taka definicja występuje zarówno w ustawie z 1993 r. (artykuł/sekcja 25), jak i w ustawie z 2005 r. (artykuł/sekcja 147 ust. 9), a także w licznych pismach z węgierskiego ENIC/NARIC. Odnosząc się zaś do zarzutu nieuwzględnienia w rozstrzygnięciu zapadłych w sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister podniósł, iż przywołane przez stronę wyroki zakładają jedynie warunek, iż w przypadku stwierdzenia, że skarżąca posiada tytuł naukowy, należy zastosować odpowiednie przepisy Konwencji Praskiej.

Nieuzasadnione, zdaniem organu, są także zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 1 ust. 3b Konwencji Praskiej oraz wskazanych we wniosku postanowień Konstytucji RP. Artykuł 1 ust. 3b Konwencji Praskiej odnosi się bowiem tylko do stopni naukowych uzyskanych za granicą. Ustawa węgierska zaś z 1993 roku wyraźnie wskazuje, że jedynym stopniem naukowym w Republice Węgierskiej jest stopień "doktora". (art./sekcja 91 ust. 1 tej ustawy). Niemożność zastosowania do wnioskodawczyni Konwencji Praskiej nie skutkuje zatem naruszeniem Konstytucji RP, ani też naruszeniem art. 217 i art. 219 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.G. zarzuciła Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego niezastosowanie się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej, w wyroku z 26 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1321/05 Sąd ten ustalił, iż odmowa wydania żądanego przez nią zaświadczenia łamie prawo, tj. art. I ust. 3b Konwencji Praskiej. W ocenie skarżącej autor (PK) tekstów postanowień ministerialnych wprowadza błędną podstawę prawną - Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republice Ludowej podpisane w Warszawie w dniu 25 kwietnia 1980 r., podczas gdy podstawą żądania skarżącej z dnia 27 stycznia 2003 r. były przepisy Konwencji Praskiej z dnia 7 czerwca 1972 r. i tylko ta Konwencja ma zastosowanie w sprawie. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 31 § 2 , art. 32 § 1 i 2, art. 91 § 1 i 2 Konstytucji RP, a także art. 6-16, art. 73 § 1 i § 2, art.77 § 1, art. 217 i art. 219 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, że urzędnicy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarówno ci, którzy poprzednio rozpatrywali sprawę, jak i nowi popełniają błędy i wadliwe ustalenia w sprawie, co zostało zakwestionowane przez NSA. To, że skarżąca posiada tytuł naukowy, Naczelny Sąd Administracyjny wykazał już wyraźnie w swoim wyroku z dnia 26 września 2006 r. stwierdzając: "Zaprezentowane przez organ stanowisko budzi poważne wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego", a także: "Z pisma Vice Rektora do Spraw Naukowych i Zagranicznych Uniwersytetu w S. z dnia 1 sierpnia 2005 r. wynika, że w świetle przepisów ustawy z 1993 r. w sprawie wyższego wykształcenia na Węgrzech tytuł "habilitált doctor" jest tytułem naukowym i uprawnia do mianowania na stanowisko pełnego profesora" oraz: "Podobnie kwestia ta została uregulowana w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie wyższego wykształcenia na Węgrzech (obowiązuje od dnia 1 marca 2006 r.). Także w świetle uregulowań tej ustawy tytuł "habilitált doctor" jest tytułem naukowym. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "(...) że zgodnie z ustawą LXXX z 1993 r. o wyższej edukacji w Republice Węgierskiej tytuł doktora habilitowanego znajduje się na najwyższym poziomie i daje uprawnienia do zatrudnienia na najwyższym stanowisku akademickim". Według skarżącej, zdaniem NSA i WSA, organowi pozostało obecnie tylko potwierdzenie naukowego charakteru tytułu "habilitált doctor", czego autor (PK) tekstów postanowień ministerialnych uczynić nie chce.

Zdaniem skarżącej, treść zaskarżonych postanowień wskazuje, że organ swobodnie dobiera fragmenty różnych aktów i opinii, co w praktyce może służyć wprowadzaniu Sądu w błąd, np. w zakresie podstawowej definicji habilitacji. Zaniża to, w ocenie skarżącej uzyskane przez nią kwalifikacje. Tendencyjne są, w ocenie skarżącej, rozważania organu w kwestii charakteru tytułu "habilitált doktor", które są mylące. Wszystkie wcześniejsze opinie (w tym węgierskiego ośrodka ENIC/NARIC) zostały sądownie zdyskwalifikowane jako niepełne, więc i błędne. Również dołączona podczas rozprawy w WSA (SA/Wa 752/07) korespondencja z 2007 roku ze stroną węgierską została przez Sąd zakwestionowana jako bezużyteczny materiał dowodowy w wyroku z dnia 6 lipca 2007 r. Wskazując na fakt, iż Minister wydał kilka tysięcy zaświadczeń w podobnych sprawach, skarżąca uważa, że zaskarżone rozstrzygnięcie może oznaczać dyskryminowanie jej wbrew postanowieniom art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Według skarżącej, NSA w wyroku z dnia 26 września 2006 r. podpowiedział organowi optymalną interpretację, by zachować powagę urzędu, z zarazem uniknąć interpretacji ad absurdum ("W przypadku pozytywnego ustalenia przez organ administracji publicznej, ze skarżąca posiada tytuł naukowy ..." itd.). Niestety, organ nie uwzględnił intencji czy podpowiedzi Sądu.

Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2007 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] maja 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie przytaczając w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa.

Na wstępie konieczne jest podkreślenie, że kontrola przez Sąd postanowień wydanych w niniejszej sprawie musi uwzględniać w pierwszej kolejności związanie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1985/06 uchylającym uprzednio wydane postanowienia tego organu w przedmiocie równoważności uzyskanego przez skarżącą w Republice Węgierskiej w 1997 r. dokumentu "habilitált doktorrá" z dokumentem nadającym stopień naukowy doktora habilitowanego wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

Kontrola przez Sąd legalności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności wymaga zatem sprawdzenia, czy organ administracji wydając zaskarżone postanowienie zastosował się do oceny prawnej oraz wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r.

Uchylając uprzednio wydane przez Ministra Edukacji Narodowej postanowienia odmawiające wydania E. G. zaświadczenia potwierdzającego równoważność tytułu "habilitált doktor" z nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej stopniem naukowym doktora habilitowanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na związanie, na podstawie art. 190 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. wykładnią prawa dokonaną w powyższej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1321/05 uwzględniającym skargę kasacyjną E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1210/04. Przytaczając stanowisko oraz ocenę prawną przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że treść postanowień art. I ust. 3 Konwencji Praskiej, zgodnie z którym uznaje się za równorzędne na terytoriach umawiających się państw wydane na terytorium każdego z nich dokumenty o nadaniu stopni i tytułów naukowych według poziomów kwalifikacyjnych: a) naukowego stopnia kandydata nauk lub doktora danej dziedziny nauki, b) wyższego stopnia naukowego doktora nauk, doktora habilitowanego, doktora-docenta, c) pierwszego tytułu naukowego (docenta), d) drugiego tytułu naukowego (profesora) - w powiązaniu z postanowieniami węgierskiej ustawy LXXX z 1993 r., przemawia za słusznością stawianych przez skarżącą zarzutów, że organ orzekający w sprawie nie dokonał wnikliwej analizy powyższych przepisów. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż analiza dokumentów załączonych przez skarżącą oraz przedstawionych opinii prowadzą do wniosku, że Minister Edukacji Narodowej nie wyjaśnił w sposób niewątpliwy, czy uzyskany przez skarżącą na Węgrzech tytuł "habilitált doktor" jest tytułem naukowym, do którego znalazłyby zastosowanie postanowienia Konwencji Praskiej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo Biura Ekwiwalencji i Informacji z dnia 11 lutego 2004 r., które - zdaniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu - miało dowodzić, że skarżąca nie posiada tytułu naukowego, w żaden sposób nie potwierdza tego faktu. Z pisma tego wynika jedynie, że warunkiem uczestnictwa w procesie habilitacyjnym jest posiadanie stopnia doktora (PHD lub DLA) oraz że obecnie na Węgrzech nie ma wyższego stopnia naukowego niż stopień doktora. W piśmie tym, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, nie ma natomiast jednoznacznego stwierdzenia, że tytuł "habilitált doktorra" nie jest tytułem naukowym. Tymczasem z węgierskiej ustawy z 1993 r. w sprawie wyższej edukacji oraz polskich przepisów dotyczących habilitacji wynika, że wymogi stawiane osobom ubiegającym się o stopień naukowy doktora habilitowanego są te same, procedura habilitacyjna podobna, a skutki i możliwości wynikające z uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w Polsce i na Węgrzech są identyczne.

Te okoliczności - jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny - wskazują na konieczność ponownej analizy celem ustalenia, czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilitált doktorra" ma charakter tytułu naukowego oraz czy tytuł ten jest równoważny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego uzyskiwanym w Polsce.

Przytoczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r. ocena prawna oraz wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie jednoznacznie wyznaczyły zakres związania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w toku ponownego rozpatrywania wniosku skarżącej.

Należy stwierdzić, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygając ponownie w przedmiocie wniosku E. G. z dnia 27 stycznia 2003 r. o wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści nie uchybił zasadzie związania organu orzeczeniem sądu, o jakiej mowa w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przedstawionych dokumentów wynika, że organ dopełnił w należyty sposób nałożonego nań wyrokiem sądu obowiązku analizy sprawy w celu ustalenia podstawowej okoliczności, czy uzyskany przez skarżącą na Węgrzech tytuł "habilitált doktor" jest tytułem naukowym oraz czy tytuł ten jest równoważny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego uzyskiwanym w Polsce.

W toku ponownie podjętego postępowania wyjaśniającego organ zwrócił się do Węgierskiego Biura Ekwiwalencji i Informacji, skąd w przekazanym w formie elektronicznej piśmie z dnia 26 marca 2007 r. uzyskał odnośnie wydanego skarżącej w 1997 r. przez Uniwersytet w S. dyplomu dodatkową opinię zawierającą wyjaśnienia dotyczące prawnego charakteru węgierskiego tytułu "habilitált doktorra". Wynika z niej, że w myśl nieobowiązującej już ustawy z 1993 r. "habilitált doktorra" był tytułem, a nie stopniem naukowym. Jedynym stopniem naukowym był doktor. Były w ustawie inne (nie będące stopniami) tytuły nadawane przez instytucje szkolnictwa wyższego, które szczegółowo wymieniono w omawianym piśmie. Natomiast jeśli chodzi o węgierski odpowiednik doktora habilitowanego, to w 1997 r., kiedy obowiązywała węgiersko-polska wzajemna umowa o uznawalności podpisana w 1980 r., to zgodnie z art. 4 tej umowy polski stopień naukowy "doktor habilitowany" był uznawany na Węgrzech jako stopień "tudomany doktora" (doctor scientarum D.Sc.). Uzupełnieniem tej opinii jest informacja zawarta w piśmie z dnia 19 kwietnia 2007 r. , w której podano, że ani ustawa z 1993 r., ani też nowa ustawa z 2005 r. nie posługują się określeniem "tytuł naukowy". Jest to jedynie "tytuł" - węgierskie "cim". Określenie "tytuł naukowy" nie ma żadnego znaczenia prawnego na Węgrzech. W kolejnym wyjaśnieniu z dnia 4 września 2007 r. Węgierskie Ministerstwo Kultury i Edukacji - Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji stwierdziło, że dyplom habilitacyjny, o jakim mowa, nie może być uznany za równoważnik byłego "doctor scientarum" ("D.Sc.") nadawanego na Węgrzech przed 1993 r., a więc tego stopnia naukowego, który w myśl umowy dwustronnej z 1980 r. był na Węgrzech uznawany za równoważny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego. W piśmie tym stwierdzono również, że zgodnie z ustawą z 1993 r. habilitacja jest uniwersytecką oceną umiejętności nauczania i wykładania profesora, a także stopnia naukowego. To nie jest stopień naukowy na Węgrzech. Na Węgrzech jest tylko jeden stopień naukowy: "Doctor" ("PhD"). W dalszej treści pisma przytoczono ustawowe uregulowania dotyczące warunków dopuszczenia do procedury habilitacyjnej i zasad jej prowadzenia.

W świetle treści tych dokumentów, zdaniem Sądu, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie miał podstaw do przyjęcia, że tytuł "habilitált doktorra" uzyskany przez skarżącą jest tytułem naukowym. Tytuł ten - jak wynika z uzyskanych wyjaśnień strony węgierskiej - nie jest też stopniem naukowym "tudomany doktora" ("doctor scientarum" "D.Sc.")., który w myśl art. 4 Porozumienia polsko-węgierskiego z 1980 r. był uznawany za równorzędny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego nadawanym w Polsce. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zasadnie twierdzi, iż stwierdzenie w trybie umowy międzynarodowej równoważności stopnia naukowego lub tytułu naukowego nadanego za granicą z odpowiednim stopniem naukowym bądź tytułem naukowym nadawanym w Polsce może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy dane kwalifikacje naukowe za granicą są prawnie uznawane w państwie - stronie tej umowy jako stopień naukowy, bądź tytuł naukowy, a równoważność z odpowiednim polskim stopniem naukowym lub tytułem naukowym wyraźnie wynika z treści umowy międzynarodowej. Skoro nadany skarżącej tytuł "habilitált doktorra" nie jest w świetle prawodawstwa węgierskiego ani stopniem naukowym ani tytułem naukowym, to nie mają do niego zastosowania postanowienia art. I ust. 3 lit. b Konwencji Praskiej, w postanowieniach której nie został on zresztą wymieniony.

Należy dodatkowo podkreślić, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania stopnia naukowego bądź tytułu naukowego uzyskanego za granicą za równoważny ze stopniem naukowym bądź tytułem naukowym nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej załatwiane jest w trybie przewidzianym w art. 217 - 220 kpa (Dział VII "Wydawanie zaświadczeń"). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 5 sędziów z dnia 30 września 1996 r. sygn. akt OPK 17/96 (ONSA 1997/1/13), zaświadczenie nie tworzy ani nie znosi żadnego stosunku prawnego; ma ono potwierdzać określone fakty lub stan prawny, który został już ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi administracji na podstawie prowadzonej ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 217 § 2 i art. 218 § 1 kpa). Należy się zgodzić z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 1997 r. sygn. akt S.A./Łd 3105/95 (OSP 1998/6/106), że określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu" użyte w art. 218 § 1 kpa nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie. Zasady uznawania równorzędności stopni naukowych uzyskanych za granicą z odpowiednimi polskimi stopniami naukowymi określone są w umowach międzynarodowych. Przesądza o tym art. 24 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w dziedzinie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 95 ze zm.). Natomiast co do charakteru prawnego tytułów nadawanych przez węgierskie instytucje akademickie miarodajne mogły być jedynie informacje i opinie Węgierskiego Biura Ekwiwalencji i Informacji. Wynika to z Konwencji sporządzonej w Lizbonie 11 kwietnia 1997 r., której sygnatariuszami jest zarówno Polska jak i Węgry, a która zobowiązała państwa-sygnatariuszy do utworzenia krajowych ośrodków informacji. Z mocy Artykułu IX.2 Konwencji ośrodki te wyposażono w prawo udzielania porad i udostępniania informacji w sprawach uznania i oceny kwalifikacji zgodnie z prawem krajowym i obowiązującymi w danym kraju uregulowaniami. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wartości dowodowej opinii przedstawionych przez Węgierskie Biuro Ekwiwalencji i Informacji (ENIC/NARIC).

Niemniej - stosując się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - w uzasadnieniu postanowienia Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odniósł się do dokumentów przedstawionych przez skarżącą wyjaśniając, że stanowisko zaprezentowane w piśmie Vice Rektora do Spraw Naukowych i Zagranicznych Uniwersytetu w S., w którym stwierdza się, że zgodnie z ustawą z 1993 r. "habilitált doktor" jest tytułem naukowym na Węgrzech, nie daje się pogodzić z wyjaśnieniem zawartym w piśmie Węgierskiego Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji z dnia 19 kwietnia 2007 r., w którym podano, że prawo węgierskie nie posługuje się określeniem "tytuł naukowy" i nie ma ono żadnego znaczenia prawnego na Węgrzech. Minister zasadnie także uznał, że w przedmiotowej sprawie nie mogły mieć znaczenia przedstawione przez skarżącą pozostałe dokumenty, dotyczące jej osiągnięć naukowych w Polsce. W procedurze potwierdzenia w drodze zaświadczenia równorzędności dokumentów o nadaniu stopni naukowych bądź tytułów naukowych nie ma bowiem możliwości weryfikacji kwalifikacji ani dorobku naukowego osoby występującej o takie potwierdzenie.

Powyższe wskazuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało należycie i wyczerpująco uzasadnione, a ustalenia organu znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w toku przeprowadzonego ponownie postępowania wyjaśniającego.

W świetle argumentacji organu zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, chybione jest więc twierdzenie skarżącej, że Minister dopuścił się naruszenia art. 217 i 219 kpa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zostały one przez skarżącą uzasadnione. Sąd nie znalazł uzasadnienia zawartego w skardze zarzutu, że organ naruszył art. 6 -16 kpa (wszystkie zasady ogólne postępowania administracyjnego). Uzasadnienie skargi nie wyjaśnia także, z jakich powodów należałoby uznać, że naruszone zostały przepisy art. 31 ust. 2, art. 32 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W tej sytuacji wniesiona do Sądu skarga, nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt