Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia del. WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi H. J. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Koło Łowieckie Nr [...] "[...]" w G. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 17 listopada 2025 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w G. na rzecz skarżącej H. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez H. J. (zwaną dalej wnioskodawczynią lub skarżącą) jest bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "[...] w G. (zwanego dalej Kołem lub organem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 17 listopada 2025 r. skarżąca zwróciła się do organu, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dopisek Sądu), zwanej dalej u.d.i.p. lub ustawą, o udzielenie informacji, jakie środki na dzień 17 listopada 2025 r. posiada Koło na swoich kontach oraz jakie przychody osiągnęło (lub osiągnie) z tytułu zorganizowanych do tej pory w roku 2025 polowań dewizowych (indywidualnych i zbiorowych). Skarżąca domagała się również wskazania, na jaki cel zostaną przeznaczone środki Koła w roku 2025 i 2026 oraz informacji o gatunkach i ilości zwierzyny pozyskanej w trakcie polowań dewizowych indywidualnych i zbiorowych w okresie od początku września 2025 r. Skarżąca wniosła o udzielenie informacji w formie papierowej na adres korespondencyjny.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Koło w piśmie z dnia 1 grudnia 2025 r., przesłanym na adres e-mail skarżącej wskazało, że zakres żądanych informacji może zostać z całą pewnością zakwalifikowany jako informacja publiczna przetworzona, ponieważ organ musi wyodrębnić z całokształtu posiadanych dokumentów dane i odpowiednio je przetworzyć, tak aby udzielić informacji w sposób zgodny z treścią wniosku. Powyższe wymaga wielu dodatkowych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Koło uznało, że jest uprawnione do udzielenia informacji przetworzonej, wyłącznie w sytuacji jeżeli jest ona szczególnie istotna dla interesu publicznego. W związku z tym wezwało skarżącą - w terminie 7 dni – o wykazanie, dlaczego uzyskanie żądanej przez nią informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Koło poinformowało też skarżącą, że w przypadku braku wykazania interesu publicznego, wydana zostanie decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przedłużyło termin załatwienia sprawy do 2 miesięcy od złożenia wniosku z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawczyni, od których uzależnione będzie dalsze działanie organu, tj. konieczność przygotowania żądanej informacji lub przygotowania decyzji administracyjnej.

Ustosunkowując się do stanowiska organu skarżąca w piśmie z dnia 8 grudnia 2025 r. stwierdziła, że wnioskowane informacje nie wymagają przetworzenia, a jedynie dokonania prostych czynności, np. wydrukowania wyciągu bankowego o stanie środków, którymi dysponuje Koło. Jednocześnie skarżąca wskazała, że udostępnienie wnioskowanych informacji pozwoli jej na ocenę prawidłowości gospodarowania dzierżawionymi obwodami łowieckimi, zwłaszcza w sytuacji gdy Koło organizuje bardzo dużą ilość polowań komercyjnych, zaniedbując podstawowe obowiązki wynikające z ustawy Prawo łowieckie. Skarżąca podniosła również, że wskazany przez organ art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy sytuacji, w której zobowiązany do udostępnienia podmiot nie może jej udostępnić w terminie ustawowym. Wskazała też, że w przypadku braku otrzymania w tym terminie decyzji skorzysta ze środków prawnych w postaci skargi na bezczynność organu.

Pismem z dnia 30 stycznia 2026 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Koła, w której domagała się:

- zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2025 r.

- stwierdzenia bezczynności Koła z rażącym naruszeniem prawa,

- zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W motywach skargi opisała dotychczasowy przebieg postępowania i nie zgodziła się ze stanowiskiem organu. Podniosła, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała żadnej odpowiedzi na wniosek, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Koło podniosło, że skarżąca pomimo wezwania nie wykazała interesu prawnego w żądaniu przedmiotowej informacji. Zdaniem organu wniosek skarżącej stanowi nadużycie prawa do informacji, albowiem wykorzystuje to prawo do celów prywatnych oraz nękania osób funkcyjnych i prowadzenia indywidulanych sporów w związku z okolicznością, iż jest żoną poprzedniego prezesa Koła. Organ nadmienił też, że Zarząd Koła wykonuje swoje funkcje społeczne i nie posiada zatrudnionych pracowników biurowych. Ponadto - według organu - rzeczywistą intencją skarżącej nie jest uzyskanie dostępu do informacji publicznej ale próba paraliżowania organizacyjnego sprawnie obecnie, działających organów Koła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Koła w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 17 listopada 2025 r., złożonego w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej w skrócie u.d.i.p.

Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Wyjaśnienia również wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W pierwszej kolejności stwierdzić przyjdzie, że w orzecznictwie bezspornym jest, iż koła łowieckie są w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej jako "inne podmioty wykonujące zadania publiczne", w związku z realizowaniem zadań administracji państwowej związanych z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz. 539), zwanej dalej Prawem łowieckim. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 Prawa łowieckiego, Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Zaś łowiectwo jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 Prawa łowieckiego). Zwierzęta łowne w stanie wolnym jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2 Prawa łowieckiego). Zatem, w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m.in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego. Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Stanowi o tym przepis art. 33 ust. 1 Prawa łowieckiego. Przy czym koła łowieckie posiadają osobowość prawną, którą nabywają w momencie nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Podmioty te prowadzą swoją działalność na podstawie prawa łowieckiego, statutu oraz uchwał organów Polskiego Związku Łowieckiego i koła łowieckiego. Koło łowieckie jest też podstawowym podmiotem wydzierżawiającym obwody łowieckie. Zatem na dzierżawionym przez siebie obwodzie koło ma obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej (art. 8 ust. 1 Prawa łowieckiego) rozumianej jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto wskazać należy, że koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem obowiązane roczne plany łowieckie sporządzane przez koła - dzierżawców, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (tak wyrok NSA z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1141/22 i przytoczone tam orzecznictwo, orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznać zatem należy, że ze względu na charakter zadań związanych z szeroko pojętą gospodarką łowiecką i ochroną przyrody powierzonych Polskiemu Związkowi Łowieckiemu oraz jego podstawowym jednostkom organizacyjnym, tj. kołom łowieckim, organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., które są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Rozstrzygając natomiast kwestię, czy wnioskowana przez skarżącą informacja posiada walor informacji publicznej dostrzec w pierwszej kolejności trzeba, że ogólna zasada dostępu do informacji publicznej sformułowana została wprost w art. 61 Konstytucji RP i jest ona związana z zasadą jawności życia publicznego. Stanowi ona prawo konstytucyjne i odnosi się do publicznej sfery działania dotyczącej wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakresie informacji odnoszących się do gospodarowania mieniem publicznym koresponduje ona z zasadą jawności finansów publicznych wyrażoną w art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.), która stanowi, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna i przewiduje wyłączenie tej jawności jedynie w odniesieniu do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub gdy wynika to z umów międzynarodowych. Ponadto na zasadzie art. 61 ust. 2 Konstytucji RP obejmuje ona m.in. dostęp do dokumentów, co oznacza, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Natomiast zasada jawności gospodarki środkami publicznymi, aby mogła być w pełni realizowana, musi obejmować swobodny dostęp obywatela do informacji o działalności państwa w wymiarze finansowym.

Na podstawie art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb realizacji prawa dostępu do informacji publicznej oraz udzielania takiej informacji reguluje u.d.i.p., która w art. 1 ust. 1 definiuje samo pojęcie informacji publicznej określając, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Podkreślić jednak należy, że nie jest to katalog wyczerpujący, a jedynie przykładowy. Ponadto art. 61 Konstytucji ustalając zasadę prawa do informacji, wyznacza reguły wykładni uprawnienia dotyczącego dostępu do informacji publicznej w trybie ustawy. Skoro bowiem Konstytucja jest najwyższym źródłem prawa, nie można dokonywać takiej interpretacji art. 6 ustawy, która ograniczałaby prawo ustanowione konstytucyjnie. Dlatego przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.

Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreśla się też, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 2061/24).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. za informację publiczną uznać należy wszelkie informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i lit. f u.d.i.p.), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (art. 6 ust. 1 pkt 3 d u.d.i.p.), a także o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) i majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do gospodarowania mieniem publicznym. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób dysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych, w tym treść i postać dokumentów dotyczących tego majątku.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu uznać w niniejszej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącą we wniosku stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczą bowiem działalności Koła w zakresie wykonywania zadań związanych z łowiectwem w rozumieniu art. 1 Prawa łowieckiego oraz wydatkowania środków publicznych na te zadania. Biorąc pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, co do zasady - informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej. Podkreślenia wymaga, że zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej.

Wskazać również przyjdzie, że konstrukcja art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazuje, że katalog informacji zawarty w podpunktach oznaczonych literami a-g jest katalogiem informacji publicznych o majątku publicznym, przy czym również nie jest to katalog wyczerpujący. Celem tego katalogu nie jest zatem zawężanie ustawowej przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", lecz doprecyzowanie jej rozumienia, co w konsekwencji oznacza, że wykładnia każdego z elementów tego katalogu powinna być dokonywana "na rzecz" przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", a nie w celu zawężenia jej zakresu (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 824/16).

Reasumując Sąd uznał, że żądane przez skarżącą we wniosku z dnia 17 listopada 2025 r. informacje jako informacje związane lub odnoszące się do realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej, którymi dysponuje organ, są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Natomiast przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżąca wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Koło jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia opisanego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - wedle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Jednakże ograniczenie przez ustawodawcę dostępu do informacji, na podstawie art. 5 u.d.i.p., nie powoduje zmiany charakteru informacji jako publicznej. Natomiast wybór określonej formuły załatwienia wniosku dostępowego powinien być determinowany jego ewaluacją przez pryzmat postanowień art. 5 u.d.i.p. Jeżeli natomiast jakaś informacja publiczna nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić i wskazać, jakie informacje i na jakiej podstawie podlegają ochronie. Stąd w przypadku zaistnienia okoliczności ograniczających prawo do informacji publicznych na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. organ zobowiązany do udostępnienia informacji powinien wydać decyzję odmowną, wyjaśniając podstawy faktyczne i prawne dokonanej odmowy. W przeciwnym razie pozostaje w bezczynności. Dodać tylko można, że w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.

Uwzględniając przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że organ nie podjął przewidzianych prawem działań i nie załatwił wniosku skarżącej w wymaganym terminie. W realiach sprawy czynnościami, jakie zostały podjęte przez organ po otrzymaniu wniosku, było powiadomienie wnioskodawczyni, że nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji, ponieważ stanowi ona informację publiczną przetworzoną. W związku z tym wezwano skarżącą do wykazania w terminie 7 dni, dlaczego uzyskanie żądanej przez nią informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powyższą korespondencję organ skierował do skarżącej za pośrednictwem poczty elektronicznej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że regulacja powołanego wyżej art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nakłada na podmioty udostępniające informacje publiczne obowiązek zastosowania sposobu i formy jej udzielenia zgodnie z żądaniem podmiotu zainteresowanego zawartym we wniosku. W przepisach art. 14 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca dopuścił odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., którego zastosowanie uzasadniać będzie brak po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku. Z powyższych przepisów wynika, że dysponent informacji publicznej jest związany sposobem udostępnienia wskazanym we wniosku i nie może go bez zgody wnioskodawcy modyfikować. Skoro zatem w niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o udostępnienie wnioskowanych informacji poprzez przesłanie ich w postaci papierowej na wskazany adres do korespondencji to wystosowane do wnioskodawczyni na jej adres e-mail wezwanie oraz przedłużenie terminu do udzielenia informacji, nie stanowi prawidłowego i skutecznego wykonania obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 2 w związku z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do powyższego Sąd uznał, że organ – w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił informacji publicznej wskazanej przez skarżącą we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie został też prawidłowo zastosowany tryb określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawczyni o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności. W ocenie Sądu działanie organu odnośnie do żądania udostępnienia informacji nie wyczerpuje żadnej z przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem Sądu także podniesiona przez Koło okoliczność braku wykwalifikowanej kadry pracowników biurowych, pozostaje bez wpływu na ustalenie, że w sprawie mamy do czynienia z obiektywnym stanem bezczynności podmiotu zobowiązanego, polegającym na nieudzieleniu odpowiedzi wnioskodawczyni w terminie określonym w przepisach u.d.i.p. Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Zaakcentować jeszcze należy, że przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola Sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami ustawy. Sąd nie może natomiast na tym etapie postępowania ingerować w uprawnienia podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, w ramach których pozostawiona jest ocena, czy określona informacja publiczna, będąca w posiadaniu tego podmiotu, może być udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia, wynikające choćby z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. To organ rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dokonać w tym zakresie odpowiednich ustaleń i oceny. Z powyższych względów również kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej przez skarżącą, na którą powołał się organ, nie mogła być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji, publicznej. W związku z argumentacją organu odnotować zatem jedynie można, że według aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego sprawy, w których podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest nadużycie prawa do informacji, winny być załatwiane w formie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 1068/24).

Skoro zaś, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo nie zareagował w terminie na wniosek skarżącej, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. W zakresie tej oceny wyjaśnić należy, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podjęcia przez organ czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącego, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił fakt, że organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - wprawdzie wadliwie - ale zareagował na wniosek skarżącej. W niniejszej sprawie powodem bezczynności organu nie było więc zamierzone uniemożliwienie skarżącej dostępu do informacji publicznej, lecz błędna wykładnia przepisów u.d.i.p. oraz nieuprawnione przeświadczenie Koła, że skoro działanie skarżącej stanowi nadużycie prawa do informacji to organ nie jest zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej w trybie u.d.i.p.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., w pkt 3 wyroku Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.