Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną

na podstawie art. 104 ust. 1 i ust. 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, zwanej dalej: "u.p.s."), działający

z upoważnienia Prezydenta Miasta S., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. (w pkt 1 decyzji) odmówił M.W. odstąpienia od żądania zwrotu kwoty [...] zł z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. za pobyt Z.W. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w S. (dalej w skrócie: "DPS w S.") za okres [...].

W pkt 2 decyzji organ rozłożył ww. kwotę [...] zł na 36 rat, z czego 35 rat po [...] zł, ostatnią ratę w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] ustalił stronie obowiązek zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. z tytułu odpłatności za pobyt Z.W. w DPS w S., za okres [...] w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] organ zmienił wskazaną decyzję na korzyść strony, poprzez wykreślenie z niej postanowień dotyczących odsetek ustawowych od zaległości z tytułu zwrotu opłat za pobyt w DPS w S.

Organ wskazał, że pismem z dnia [...] strona zwróciła się

do organu o odstąpienie od żądania zwrotu powyższej należności motywując wniosek trudną sytuacją materialną oraz złym stanem zdrowia. W sprawie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu odpłatności za okres [...] zostało wszczęte odrębne postępowanie administracyjne.

W dniu [...] wpłynęło do organu pismo wnioskodawcy zawierające informacje dotyczące stanu jego zdrowia oraz informacje o zawarciu w dniu [...] umowy pożyczki gotówkowej, a także kopie dokumentów o poniesionych przez stronę wydatkach związanych z rehabilitacją i zakupem lekarstw w okresie [...]. W dniu [...] wpłynęło do organu pismo strony zawierające wnioski dowodowe w postępowaniu administracyjnym.

W oparciu o złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty oraz przeprowadzane we własnym zakresie postępowanie organ dokonał następujących ustaleń. Strona pobiera emeryturę policyjną w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto), nie figuruje w ewidencji Centrum Świadczeń. Według informacji z Urzędu Skarbowego w S., strona została rozliczona przez organ rentowy z podatku dochodowego za 2015 r. (PIT 40A), wykazując przychód w wysokości [...] zł.

Jak wskazał organ, wnioskodawca mieszka wraz z żoną, jednak od jesieni 2014 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem majątkowym strony, lokal mieszkalny przy ul. [...] w S. stanowi współwłasność ustawową małżeńską. Wnioskodawca wskazał, że obecnie dysponuje niewielkim dochodem oraz ponosi wysokie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytów.

Organ stwierdził, że w dokumentach przekazanych przez stronę brak było potwierdzeń na ponoszenie miesięcznych opłat. Zauważył, że jedynie w piśmie z dnia [...] strona określiła wysokość miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków. Zgodnie z oświadczeniem strony na opłaty miesięczne związane z utrzymaniem mieszkania składają się: czynsz [...]zł, czynsz za garaż [...] zł, tv [...] zł, telefon + internet [...] zł, prąd [...] zł, opłaty za ubezpieczenie i podatki [...] zł. Ponadto strona podniosła wydatki miesięczne na lekarstwa [...]zł, utrzymanie samochodu [...]zł, składkę członkowską [...]zł, rata kredytu [...] zł (potwierdzoną harmonogramem spłat). Dodatkowo strona wskazała, że w okresie [...], poniosła koszty związane z leczeniem i rehabilitacją chorej nogi. Średni miesięczny koszt leczenia według przedstawionych dowodów wyniósł [...] zł.

Organ uznał, że miesięczny dochód skarżącego [...] zł przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi [...] zł. Zgodnie z wyliczeniami organu, po uwzględnieniu ww. wydatków do dyspozycji strony pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. W ocenie organu, kwota ta jest wystarczająca na zaspokojenie niezbędnych potrzeb.

Jak wskazał organ, dokonywane przez stronę wpłaty w okresie po około 200-300 zł miesięcznie, w okresie [...] nie pokrywały pełnej wysokości należności, w związku z czym powstała niedopłata za pobyt Z.W.

w DPS w S. Szczegółowy stan zadłużenia za ww. okres organ przedstawił

w formie tabeli.

W ocenie organu, w badanej sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub w części, bowiem strona znajduje się w dobrej sytuacji materialnej. Organ wskazał, że strona jest osobą samotnie gospodarującą, uzyskującą dochód w wysokości [...] zł netto. Zdaniem organu, stan majątkowy i finansowy pozwala stronie na wielomiesięczne korzystanie z płatnej rehabilitacji, udzielanie pomocy finansowej córce, pokrywanie kosztów zajęć dodatkowych dla wnuka (judo i pływalnia) oraz wakacyjnych wyjazdów wnuka na obozy.

Zdaniem organu, oznacza to, że dochody strony umożliwiają wykonanie zobowiązań podjętych w aneksie do umowy z dnia [...], a także na dokonanie zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. tytułem odpłatności za pobyt Z.W. w DPS w S. Z tych przyczyn organ odmówił odstąpienia od żądania zwrotu należności, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1 decyzji.

Organ wskazał jednocześnie, iż wziął pod uwagę, że strona posiada zadłużenie z tytułu ww. wydatków za okres [...] na kwotę [...] zł, a ponadto za dalszy okres, tj. [...] na kwotę [...] zł, której obowiązek zwrotu był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Łączna kwota zadłużenia strony z powyższego tytułu wyniosła [...] zł. Zdaniem organu, obowiązek spłaty ww. kwoty jednorazowo, stanowiłby dla strony nadmierne obciążenie. Organ uznał za zasadne rozłożenie kwoty [...] zł, na 36 rat (pkt 2 decyzji).

W ocenie organu, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w postaci przesłuchania świadków wskazanych przez stronę oraz załączenia wskazanych dokumentów, znajdujących się w posiadaniu organu. Organ wyjaśnił, że nie ilość zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazał organ, wnioski strony zawarte w pismach z dnia [...] o przesłuchanie świadków i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zostały zgłoszone na okoliczność umieszczenia Z.W. w DPS w S.,

a postępowanie w tej sprawie zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...]. Organ stwierdził, że przesłanki umieszczenia matki strony w DPS w S. nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z tej samej przyczyny, organ odmówił uwzględnienia wniosku o przesłuchanie strony. Wskazał na charakter posiłkowy tego rodzaju dowodu (art. 86 k.p.a.), który w sytuacji, gdy możliwe jest złożenie stosownych dokumentów nie może mieć przesądzającego znaczenia dla sprawy. Zdaniem organu, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, pozwalał na dokonanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i odmówienia stronie odstąpienia od żądania zwrotu ww. wydatków z tytułu odpłatności za pobyt w DPS w S.

Odwołanie od powyższej decyzji organu z dnia [...] wniósł M.W..

Wnoszący odwołanie zarzucił kwestionowanej decyzji organu wydanie bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 10 § 1, art. 12, art. 78 § 1 k.p.a., w związku

z art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3, art. 104 ust. 1, ust. 3 i 4 u.p.s., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że niezasadny jest zarzut odwołania dotyczący rozstrzygnięcia sprawy decyzją tego organu z dnia [...]. Wyjaśnił, że kwestionowana przez stronę w sprawie decyzja organu pierwszej instancji dotyczy zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę z tytułu odpłatności za pobyt Z.W. w DPS w S. za okres [...]. Natomiast decyzja organu z dnia [...], na którą powołuje się strona, dotyczyła okresu [...]. Jak wskazał organ odwoławczy, w sprawie tej Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie z powodu wydania decyzji przez Kierownika Referatu w Oddziale Księgowości, a zatem przez organ wykonawczy gminy, który nie był władny do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, decyzja ta nie ma wpływu na niniejsze postępowanie, w szczególności nie można przyznać jej charakteru prejudycjalnego.

Organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Z.W. (matka M.W.) przebywa w DPS w S. W dniu [...] zawarto umowę dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zawartą pomiędzy Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. a M.W., w której określono odpłatność za pobyt Z.W. w DPS w S. w kwocie [...] zł. Aneksem Nr 1 z dnia [...] zmieniono kwotę odpłatności, którą ustalono w kwocie [...] zł miesięcznie.

Organ podkreślił, że w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa

w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s., stosownie do art. 61 ust. 3 tej ustawy, gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej.

Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. opłat za pobyt matki strony w DPS w S. [...] wraz z odsetkami. Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 72/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji zmienił decyzję własną z dnia [...], w ten sposób, że zaniechał żądania odsetek od dłużnej kwoty. Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił odstąpienia od żądania zwrotu na wniosek strony (wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w DPS w S.) i rozłożył dłużną kwotę na raty.

Według Kolegium, z powyższego wynika, że strona jest obecnie zobowiązana

do poniesienia opłat w ściśle określonej wysokości (jednak już bez odsetek) z mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]. Organ wyjaśnił, że sama zasadność zwrotu kwoty dłużnej była już przedmiotem postępowania odwoławczego oraz postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, więc w tym zakresie nie podlega weryfikacji w niniejszym postępowaniu.

Organ dodał, że przedmiotem postępowania jest ściśle: rozpatrzenie wniosku

o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty dłużnej określonej decyzją z dnia [...]. Jak zauważył organ, decyzja o odstąpieniu od żądania zwrotu ma charakter uznania administracyjnego. Wyjaśnił, iż oznacza to, że właściwy organ ma prawo odstąpienia od żądania zwrotu, ale nie jest to jego obowiązkiem, a samo odstąpienie

od żądania zwrotu może być brane pod uwagę w przypadku szczególnie uzasadnionych okoliczności. Zdaniem Kolegium, w kwestionowanej decyzji organ pierwszej instancji poddał bardzo szczegółowej analizie sytuację strony i na podstawie zebranych w sprawie dowodów doszedł do wniosku, że w przypadku strony nie można mówić o zaistnieniu szczególnych okoliczności. Kolegium wskazało na sytuację majątkową strony - osoby samotnie gospodarującej z miesięcznym dochodem netto [...] zł. Jak podało Kolegium, organ pierwszej instancji ustalił, że po uwzględnieniu wykazanych przez stronę wydatków, do jej dyspozycji pozostaje miesięcznie kwota [...] zł. Ustalenia te podzielił organ odwoławczy. Podkreślił, że ponoszenie odpłatności w wysokości ustalonej umową z dnia [...] (wraz z aneksem) jest ustawowym obowiązkiem strony, którym co do zasady nie można obciążać gminę.

Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania, że strona została pozbawiona możliwości brania udziału w toczącym się postępowaniu (na skutek nieuwzględnienia wniosków dowodowych). Wskazało, że strona, każdorazowo była informowana o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i możliwością wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Kolegium zauważyło, że podnoszone przez stronę wnioski dowodowe nie miały istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ nie wiązały się w żaden sposób z przedmiotem niniejszego postępowania, tj. kwestią odstąpienia od żądania zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S.

Wskazując na art. 78 § 1 k.p.a., Kolegium wyjaśniło, że jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność nie mająca znaczenia dla sprawy, to żądanie przeprowadzenia takiego dowodu, nie może być uwzględnione, byłoby bowiem sprzeczne z zasadami szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.).

M.W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w S. z dnia [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz

o umorzenie kwoty [...] zł naliczonej – według skarżącego – bezpodstawnie

za pobyt Z.W. w DPS w S. za okres [...]. Wniósł także o uchylenie wydanych decyzji z powodu ich nieważności z uwagi na pięciokrotne rozpoznanie skargi przez Przewodniczącą SKO w S. w okresie [...]. Skarżący z uwagi na - jego zdaniem - podanie zawyżonej kwoty roszczeniowej, zwrócił się o zobowiązanie organu pierwszej instancji o podanie Sądowi właściwej kwoty. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych prawem.

Wydanym w sprawie decyzjom skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., "w części rażącego naruszenia prawa", mimo że w okresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał jasny i klarowny stan prawny,

- art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., które obligują organ administracyjny

do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków i naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że decyzję wydano w oparciu

o błędną interpretację przepisów prawa, dotyczącą zawierania umów. Według strony, umowa zawarta w dniu [...], pomiędzy Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie a skarżącym, z mocy prawa jest nieważna z kilku powodów. Skarżący argumentował, że umowę tę podpisał nie "za siebie", jako strona, lecz w imieniu rodziny (brata i jego rodziny, który za zapewnienie opieki nad matką - Zofią Z.W., otrzymali od niej mieszkanie trzypokojowe).

Zdaniem skarżącego, o powyższym fakcie wiedzieli pracownicy organu,

a w szczególności pracownik socjalny. Nie oznacza to dla skarżącego, że on i jego najbliższa rodzina z tej racji byli zobowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS w S. Skarżący stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego przed umieszczeniem Z.W. w DPS, pracownicy socjalni nie przeprowadzili rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania i zameldowania matki skarżącego. Według skarżącego, w § 3 pkt 3 ww. umowy stwierdzono, że rodzina, a nie skarżący indywidualnie ponosi odpowiedzialność za odpłatność. Dodał, że dopiero po upływie 9 lat od daty podpisania umowy, a więc po przedawnieniu roszczeń okresowych (3 lata) organ usiłuje "wciskać" do podpisania aneks umowy. Wywiódł, że postępowanie administracyjne nie może się toczyć bez udziału prawidłowo oznaczonej strony, ponieważ byłoby postępowaniem nieistniejącym. Wskazał, że dopiero pismem z dnia [...] został poinformowany, że z dniem [...] ulega zmianie nr konta bankowego, na który należy dokonywać płatności za pobyt matki w DPS.

Skarżący uważa, że organ pierwszej instancji, prowadzący sprawę w 2008 r.,

tj. przed podpisaniem ww. umowy, ukrył przed skarżącym szereg istotnych dokumentów mających istotne znaczenie dla sprawy. Dokumenty te zostały mu okazane dopiero w dniu [...]. W szczególności skarżący zarzucił, że nie jest prawdą treść dokumentu (dołączył kserokopie do skargi), z treści którego wynika, że skarżący wyraża zgodę na umieszczenie matki w domu pomocy społecznej, że wyraża zgodę na dokonywanie opłat za jej pobyt w DPS itp. Według skarżącego, charakter pisma na tym dokumencie nie jest jego matki. Wniósł o załączenie dla Sądu akt prowadzonego postępowania znak [...]. Stwierdził, iż pracownicy socjalni mieli wiedzę, że jego matka w mieszkaniu, miała dobre warunki, więc nie musiała korzystać z pomocy w formie usług opiekuńczych. W związku z tym, skarżący oświadczył, iż czuje się "oszukany" przez pracowników socjalnych, tym bardziej, że z Kierownikiem DIPS zawarł umowę ustną, gdzie został zapewniany, że matka tak szybko nie otrzyma miejsca w DPS. Argumentował, że matka odeszła z Domu Kombatanta na własną prośbę oraz za zgodą rodziny, która zapewniła jej w mieszkaniu oddzielny pokój i całodobową pomoc w formie usług opiekuńczych. Skarżący wskazał, że decyzją z dnia [...] odmówiono matce przyznania miejsca poza kolejnością w DPS. Według skarżącego, był z tej okoliczności nawet zadowolony, gdyż nie zgadzał się na umieszczenie matki w DPS, tym bardziej, że miała ona zapewnione dobre warunki. Podniósł, że chcąc pomóc córce, podjął się inwestycji związanych z zakupem dla niej mieszkania w systemie developerskim. Stwierdził, że mimo tego, decyzją z dnia [...], zmieniono ww. decyzję, w ten sposób, że skierowano matkę do DPS, z naruszeniem prawa. Skarżący zakwestionował przyjęty ówcześnie przez organ stan zdrowia matki. Wskazał na przebyte przez matkę złamanie nogi, którą wypisano z zaleceniem chodzenia z pełnym obciążeniem operowanej kończyny, ale w DPS nie zapewniono takiego chodzenia. Zauważył, że w dniu [...] jego matkę kolejny raz znaleziono rano leżącą na podłodze.

Zdaniem skarżącego, skoro matka znalazła się w DPS, to powinno się zapewnić jej prawidłowe usługi bytowe, opiekuńcze oraz dbać o jej sprawność fizyczną i psychiczną. Skarżący podniósł okoliczność wydania decyzji z dnia [...]. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. oraz decyzji z dnia [...] podpisanej przez Kierownika Referatu w Wydziale Księgowości organu pierwszej instancji. Oświadczył, że w czasie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, nie było podanej ze strony pracownika socjalnego żadnych informacji, które dotyczyłyby jakichkolwiek zaległości wobec Gminy Miasta S. Wobec tego, skarżący wniósł, aby organ odwoławczy załączył do skargi taki dokument. Skarżący zakwestionował legalność ww. wywiadów środowiskowych. Było to, zdaniem skarżącego, bezprawne najście jego miejsca zamieszkania przez urzędnika opieki społecznej, nakłanianie do napisania podania, zastraszanie, udzielanie fałszywych informacji, co kwalifikuje się jako przekroczenie uprawnień oraz naruszenie miru domowego. Argumentował, że w tej sprawie nie otrzymał odpowiedzi od organu. Wobec tego skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 9 k.p.a. Wskazywał, że zwracał się o zmianę opinii pracownika socjalnego z dnia [...] (2014 r.) Uważa, że w piśmie pracownika socjalnego z dnia[...], wydano opinię noszącą cechy bezprawnego zniesławienia jego osoby. Z dokumentu tego wynika, że wywiad środowiskowy z dnia [...] został przeprowadzony na okoliczność zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. z tytułu odpłatności za pobyt matki skarżącego w DPS. Skarżący nie zgodził się z zapisem w ww. opinii, że decyzją Kolegium z dnia [...]. przekazano dokumenty do ponownego rozpoznania, ponieważ organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Zauważył, że wskazana decyzja organu odwoławczego jest "prawomocna".

Podniósł, że w związku z pisemną informacją o wszczęciu w dniu [...] postępowania administracyjnego zwracał się o przekazanie pisemnej

lub telefonicznej informacji, kto z pracowników prowadzi wszczęte postępowanie

i do dnia dzisiejszego takiej informacji organ nie udzielił. Wskazał, że pismo organu pierwszej instancji z dnia [...], dotyczące pisma z dnia [...], nie jest podpisane przez osobę uprawnioną do udzielenia odpowiedzi na pismo strony z dnia [...]. Skarżący stwierdził, że ma "dużo" wątpliwości oraz uzasadnione podejrzenie, że nie jest to ten sam dokument, który został mu wysłany we [...]. Uważa, że otrzymana w [...] kopia kwestionariusza rodzinnego dotycząca wywiadu środowiskowego nie dotyczy w ogóle strony, ponieważ kwestionariusz ten dotyczy osób ubiegających się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący uważa, że w tym przypadku nie jest osobą ubiegającą się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, a tym samym wywiady środowiskowe przeprowadzone w dniu [...] oraz w dniu [...] są nieważne.

Według skarżącego, ustalając wysokość odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej należy brać pod uwagę nie tylko dochód rodziny, ale także inne okoliczności występujące w tej rodzinie, (np. usprawiedliwione wydatki, choroby, zadłużenia z powodu podjętych inwestycji wziętych kredytów, zaciągniętych pożyczek od osób fizycznych, o co – według skarżącego – usilnie zabiegał, gdyż miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy), które mogą mieć wpływ na wysokość odpłatności za pobyt rodziny w DPS. Według strony, pracownik socjalny, który sporządził wywiad środowiskowy z dnia [...] nie wpisał miesięcznej kwoty wnoszonej przez skarżącego z tytułu opłaty za DPS. Zdaniem strony, z kwestionariusza tego wynika, że skarżący w ogóle nie wnosił przedmiotowych opłat, co strona uznaje za niezgodne z prawdą.

Skarżący dodał, że postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...]. Wyjaśnił, że wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia art. 147 k.p.a. co do błędnego twierdzenia organu, że skarżący nie jest stroną tego postępowania. Jak podnosił skarżący, matka w dniu [...] uczyniła go pełnomocnikiem, o czym organ był informowany pismem z dnia [...]. Z tego względu skarżący uważa, że ww. postanowienie jest nieważne.

Skarżący wyraził przekonanie, że niniejsza skarga spowoduje także przerwanie bezczynności w udzieleniu przez organy odpowiedzi na wysyłane pisma i wyeliminuje wskazane przez stronę nieprawidłowości.

Według skarżącego, organ w sposób nieuzasadniony ciągle przedłużał termin załatwienia sprawy. Uważa, że organ celem prawidłowej realizacji czynnego udziału strony, powinien w uzasadnieniu decyzji przytoczyć okoliczności podniesione przez stronę oraz ustosunkować się do nich. Skarżący podniósł, że ten szczególny obowiązek ciąży w tym zakresie na organie drugiej instancji, który powinien ustosunkować się do każdego zarzutu podniesionego w odwołaniu. Wskazał, że organ prowadzący postępowanie powinien pouczyć stronę o prawie złożenia końcowego oświadczenia, jednocześnie wyznaczając termin na wniesienie ewentualnych uwag. Dlatego, zdaniem skarżącego, istotne jest aby w aktach sprawy organu pierwszej instancji znalazły się dowody odpowiedniego pouczenia strony oraz dowody doręczenia zawiadomienia. Podniósł też, że organ ma obowiązek odpowiedzi na zapytanie nie tylko odnośnie spraw będących już przedmiotem postępowania przed organem, ale również w relacjach między organami administracji, a obywatelami w zakresie nieunormowanym w k.p.a.

Skarżący oświadczył: "To, że w sprawie jest mataczenie dokumentami, świadczy o tym nie okazanie przez DIPS-MOPR w S. wszystkich dowodów zebranych przed podpisaniem Umowy zawartej w dniu [...] dot. ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej".

Stwierdził, że wielokrotne wydawanie decyzji, w postępowaniach odwoławczych w tej samej sprawie przez ten sam skład osobowy Kolegium, daje podstawę do wznowienia postępowania z powodu nieważności decyzji. Dodał, iż mimo, że w tej sprawie postępowanie nie toczyło się w postępowaniu nadzwyczajnym, tylko w trybie postępowania zwyczajnego, to powinny też być stosowane reguły dotyczące wyłączenia składu osobowego Kolegium od orzekania w sprawie, w której członek brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważył, że w materiałach postępowania brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność, iż Gmina Miasto S. takie wydatki poniosła (tj. stosownych faktur, rachunków czy przelewów), co strona podnosiła w odwołaniach. Zdaniem skarżącego, uchybienia te powodują, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania. Do skargi skarżący dołączył kopie pism powołanych w skardze.

Samorządowe Kolegium Odwoławczej w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności :

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Jak wspomniano wcześniej, ze skarżącym zawarto umowę w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. i w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 u.p.s., z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina.

Gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, ma prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.

Sąd w niniejszym postępowaniu nie analizował kwestii dotyczącej umowy pomiędzy skarżącym, a Gminą Miasto S., a także zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonych czynności organów tj. wywiadu środowiskowego.

Nie mogły być także przedmiotem badania przez Sąd zagadnienia podnoszone w skardze, a dotyczące jakości usług w domu pomocy społecznej i zasadności pobytu matki skarżącego w domu pomocy społecznej.

Skarżący podważa też wysokość ustalonej opłaty, za pobyt w domu pomocy społecznej co również pozostaje poza zakresem badania przez Sąd ze względu na przedmiot postępowania.

W tym miejscu Sąd przypomina, że decyzją organu I instancji z [...] orzeczono o zwrocie przez M.W. poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. opłat za pobyt matki w domu pomocy społecznej [...] wraz z odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy ww. decyzję.

M.W. wniósł skargę na decyzję SKO, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wyrokiem z 22 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Sz 72/16).

Przedmiotem zaś niniejszego postępowania jest ocena decyzji o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu kwoty wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miasto S. z tytułu odpłatności za pobyt Z.W. w Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. [...].

W myśl art. 104 ust. 1 u.p.s. należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zadaniem organów była analiza materiałów sprawy w kontekście art. 104 ust. 4 u.p.s.

Wspomniany przepis stwarza organowi możliwość odstąpienia od żądania zwrotu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach zwłaszcza, gdyby stanowiło to dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielonej pomocy.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały wyczerpującej analizy materiałów sprawy i zasadnie uznały, że brak jest podstaw do zastosowania wymienionego przepisu.

Zastosowanie art. 104 ust. 4 u.p.s. musi więc poprzedzać ustalenie, że zaszedł szczególnie uzasadniony przypadek, a skarżący zostałby nadmiernie obciążony.

Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa skarżącego, (emerytura w kwocie ok. [...] zł netto) prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe nie pozwala na to, aby zastosować wskazany przepis.

Byłoby czymś absolutnie niezrozumianym i nieakceptowanym społecznie, aby podatnik ponosił koszty pobytu w domu pomocy społecznej matki skarżącego, biorąc pod uwagę bardzo wysoką (znacznie przekraczającą średnią wysokość emerytury w kraju) emeryturę skarżącego.

Również wydatki, które skarżący ponosi na pomoc mieszkaniową córce, czy też pomoc wnukowi nie stanowią w ocenie Sądu szczególnie uzasadnionych okoliczności.

Sąd zwraca też uwagę, że kwota dochodzonego świadczenia została rozłożona na dogodne raty.

Sąd jeszcze raz zaznacza, że trudno zrozumieć i aprobować zachowanie skarżącego – syna Z.W., który mając tak dobrą sytuację majątkową podejmuje wszelkie działania, aby uniknąć zapłacenia tych niewygórowanych opłat w stosunku do wysokości otrzymywanej emerytury.

Sąd nie podziela też argumentu, że doszło do uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przez SKO w S. decyzją z [...].

Kolegium zasadnie wywiodło, że decyzja organu I instancji w niniejszym postępowaniu dotyczy zwrotu wydatków poniesionych przez Gminę Miasto S. z tytułu odpłatności za pobyt Z.W. w domu pomocy społecznej za okres [...].

Natomiast decyzja SKO z [...], na którą powołuje się skarżący dotyczyła okresu [...] i w tej sprawie uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie ze względu na to, że w sprawie orzekła osoba nie mająca stosownego upoważnienia.

W postępowaniu nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. powaga rzeczy osądzonej.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.