![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Wójt Gminy, Zobowiązano organ do załatwienia wniosku, II SAB/Łd 70/26 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-05-27, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Łd 70/26 - Wyrok WSA w Łodzi
|
|
|||
|
2026-03-06 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi | |||
|
Beata Czyżewska /sprawozdawca/ Magdalena Sieniuć /przewodniczący/ Michał Zbrojewski |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Wójt Gminy | |||
|
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, art. 200, art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, pkt 5 lit. c, art. 6 ust. 2, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 61 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. |
|||
|
Sentencja
Dnia 27 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędzia WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2026 roku sprawy ze skargi B. L. na bezczynność Wójta Gminy Kluki w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Kluki do załatwienia wniosku skarżącego B. L. z dnia 22 kwietnia 2025 roku w sprawie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Kluki dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy Kluki na rzecz skarżącego B. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. |
||||
|
Uzasadnienie
Pismem z 9 lutego 2026 r. B. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Kluki w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 22 kwietnia 2025 r. wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie Wójta Gminy Kluki do załatwienia wniosku skarżącego z 22 kwietnia 2025 r. poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; pkt 2 - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Motywując skargę jej autor wyjaśnił, że 22 kwietnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rodzaju umów zawartych z radcą prawnym A. M., kserokopii tych umów oraz udzielonych jej pełnomocnictw. Mimo upływu ustawowych terminów, organ do dnia wniesienia skargi (9 miesięcy i 18 dni) nie załatwił wniosku w sposób zgodny z prawem. Działania organu cechuje lekceważenie procedur administracyjnych. Organ wydał decyzję odmowną, którą doręczył skarżącemu jedynie w formie skanu e-mailem, co SKO uznało za niedopuszczalne i niezgodne z wymogami KPA. Nawet po postanowieniu SKO z 2 czerwca 2025 r. (sygn. KO.450.3.2025), wskazującym na błędy w doręczeniu, organ zwlekał z prawidłowym doręczeniem oryginału decyzji, co zmusiło skarżącego do wystosowania ponaglenia 15 czerwca 2025 r. Decyzja organu z 5 maja 2025 r. została ostatecznie uchylona przez SKO decyzją z 24 lipca 2025 r. (sygn. KO.450.6.2025). Organ będąc związany wytycznymi SKO, nadal nie udostępnił informacji, która - jak przyznał sam organ i potwierdziło SKO - stanowi informację publiczną. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Kluki wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na brak stanu bezczynności organu i wyjaśnił, że w skardze z 9 lutego 2026 r. skarżący zarzucił organowi niezałatwienie jego wniosku z 22 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rodzaju umów zawartych z radcą prawnym A. M., kserokopii tych umów oraz udzielonych jej pełnomocnictw. Zarzut ten mija się z prawdą, albowiem Wójt Gminy Kluki nie pozostawał w bezczynności w zarzucanym okresie czasu. Mianowicie, 5 maja 2025 r. organ wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji w żądanym zakresie (RAG. 1431.21.2025), od której skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Decyzją z 24 lipca 2025 r. (KO.450.6.2025) organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. 19 sierpnia 2025 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy Kluki wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie: wskazania, jakiego rodzaju umowy z Gminą Kluki, reprezentowaną przez Wójta Gminy Kluki G. G., zawarła radca prawny A. M.; udostępnienia, potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii zawartych umów, udostępnienia kserokopii wszystkich pełnomocnictw udzielonych Pani A. M. przez Wójta Gminy Kluki w okresie od dnia zatrudnienia do dnia 25 czerwca 2024 r. Od tej decyzji skarżący 28 sierpnia 2025 r. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzją z 25 września 2025 r. (KO.450.11.2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, że to adresat wniosku dostępowego ocenia, czy wnioskowana informacja posiada przymiot informacji publicznej i w zależności od kierunku tej weryfikacji udziela odpowiedzi na wniosek w odpowiedniej formie. Jeżeli adresat wniosku stwierdza, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej informuje pisemnie o swoim stanowisku wnioskodawcę. "Skoro, jak stwierdził organ pierwszoinstancyjny, informacje te [wnioskowane] nie są informacją publiczną, to nie było podstaw prawnych do wydania w tym przedmiocie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p." W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że niecelowe jest odnoszenie się do zarzutów odwołania, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie zawarł w treści decyzji z 25 września 2025 r. stwierdzenia, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. Mając powyższe na uwadze 18 lutego 2026 r. Wójt Gminy Kluki, zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Kolegium z 25 września 2025 r. poinformował skarżącego, że informacje wskazane we wniosku nie stanowią informacji publicznych, uzasadniając na piśmie swoje stanowisko. W tym stanie rzeczy organ nie pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu, co uzasadniało rozpoznanie sprawy w rozważanym trybie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy Wójt Gminy Kluki pozostaje bezczynny w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 22 kwietnia 2025 r., w którym B. L., domagał się udostępnienia informacji publicznej następującej treści: "Proszę o wskazanie jakiego rodzaju umowy z Gminą Kluki, reprezentowaną przez Wójta Gminy G. G., zawarła radca prawny A. M., Proszę o udostępnienie, potwierdzonych za zgodność z oryginałem, kserokopii zawartych umów. Proszę o udostępnienie kserokopii wszystkich pełnomocnictw udzielonych p. A. M. przez Wójta Gminy Kluki w okresie od dnia zatrudnienia do 25.06.2024 roku." Według organu żądana przez skarżącego informacja nie posiada charakteru informacji publicznej. Przeciwne stanowisko w tym zakresie prezentuje skarżący B. L.. W przekonaniu Sądu rację w tym sporze przyznać należy skarżącemu. W pierwszym rzędzie podnieść należy, że zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p."). W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14). Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4). Po myśli art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną. Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W sytuacji, gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, jak również w sytuacji, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, by uwolnić się od zarzutu bezczynności. Sąd dokonując oceny skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej bada wyłącznie to, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w myśl art. 4 u.d.i.p., oraz czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i na tym tle ocenia sposób rozpoznania wniosku. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest wobec tego ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (vide: wyrok NSA z 17 maja 2023 r., III OSK 1236/22). W okolicznościach kontrolowanej sprawy bezspornym jest, że Wójt Gminy Kluki będący adresatem wniosku, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jeśli tylko jest w jej posiadaniu. Przechodząc dalej do oceny, czy żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz pkt 5 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych oraz o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jest treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Funkcjonariuszem publicznym ponad wszelką wątpliwość jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta wykonujący swoje kompetencje w zakresie obejmującym reprezentowanie Gminy w obrocie prawnym. Bezspornym jest wobec tego, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z 22 kwietnia 2025 r., czyli o rodzajach umów, umowy zawarte z radcą prawnym i udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwa posiadają walor informacji publicznej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, podkreśla się, że informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakimkolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 grudnia 2006 r., I OSK 123/06; z 29 lutego 2012 r., I OSK 2215/11; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07; w Lublinie z 8 czerwca 2006 r., II SAB/Lu 19/06; w Warszawie z 26 sierpnia 2016 r., II SAB/Wa 951/15; postanowienie WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2008 r., II SAB/Bk 36/08). Podnieść jednocześnie trzeba, że zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (vide: wyrok NSA z 11 września 2012 r., I OSK 916/12). W szczególności zaś spraw publicznych i majątku publicznego dotyczą zawarte przez organ wykonawczy gminy umowy o świadczenie usług prawnych, ponieważ są finansowane ze środków publicznych (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 17 stycznia 2012 r., IV SAB/Wr 113/11; wyroki WSA w Warszawie: z 27 kwietnia 2018 r., II SAB/Wa 606/17; z 16 stycznia 2018 r., II SAB/Wa 487/17; wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z 28 czerwca 2018 r., II SAB/Go 40/18, z 22 sierpnia 2018 r., II SAB/Go 46/18; 24 września 2018 r., II SAB/Go 77/18 i II SAB/Go 85/18; wyroki NSA z 6 września 2016 r., I OSK 634/16; z 23 listopada 2016 r., I OSK 645/16). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 18 lutego 2025 r., III OSK 734/22 i III OSK 882/22 funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym (vide: wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1108/14; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r., I OSK 125/11; postanowienie SN z 25 czerwca 2004 r., V KK 74/04). Pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną nie należy ograniczać tylko do funkcjonariuszy publicznych. Obejmuje ono każdą osobę mającą związek z realizacją zadań publicznych, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną, nie jest więc tożsame z pojęciem funkcjonariusza publicznego zdefiniowanego w kodeksie karnym, czy też w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (vide: wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1871/15). Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" i "osoby mającej związek z pełnieniem funkcji publicznych" ma na gruncie u.d.i.p., znaczenie autonomiczne. Ustawa o dostępie do informacji publicznej jako zasadę zakłada udostępnienie informacji, odmowę zaś jako wyjątek. W kontekście tej zasady odczytywać należy ww. pojęcia. To zaś prowadzi do wniosku, że odnoszące się do umów o świadczenie tej pomocy (opłacanej z finansów publicznych), zastrzeżenie "tajemnicy przedsiębiorcy", nie stanowi przeszkody w udostępnieniu tych umów jako informacji publicznej. W kontekście jawności gospodarowania finansami publicznymi (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn.zm.), nie można uznać za skuteczne zawarte w umowach zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy. Ewentualne klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa (wyrok SN z 8 listopada 2012 r., sygn. I CSK 190/12). Nadto na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Funkcję publiczną pełnią osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Artykuł 6 ustawy o radcach prawny stanowi, że zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Z kolei w myśl art. 12 ust. 1 ustawy o radcach prawnych radca prawny podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzysta z ochrony prawnej przysługującej sędziemu i prokuratorowi. Mając na uwadze powyższe czynności z zakresu pomocy prawnej, wykonywanie ich w ramach umów przez radcę prawnego wykonującego zawód w kancelarii radcy prawnego nie sposób zaliczyć do czynności wyłącznie usługowych. Radca prawny w ramach umów zawartych z jednostką samorządu terytorialnego świadczy pomoc prawną zgodnie z ustawą o radcach prawnych, opiniuje, doradza, udziela wyjaśnień w zakresie obowiązującego stanu prawnego, zastępuje w postępowaniu sądowym, a to właśnie świadczy o jego kompetencjach i wpływie na ostateczne załatwienie sprawy. Dlatego w ramach zawartej z jednostką organizacyjną umowy radca prawny ma istotny, realny i skonkretyzowany wpływ na zarządzanie sprawami takiego podmiotu odnoszącymi się do sfery publicznej. Zasadne jest więc traktowanie go jako osoby mającej związek z pełnieniem funkcji publicznych, w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zatem prawo dostępu do informacji publicznej w takim przypadku nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (zob. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14, z 8 października 2018 r., I OSK 2400/16, z 11 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 1038/17). Przechodząc następnie do oceny sposobu załatwienia wniosku dostępowego stwierdzić trzeba, że organ pismem z 18 lutego 2026 r., doręczonym skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego 26 lutego 2026 r., ustosunkował się do wniosku B. L. z 22 kwietnia 2025 r., stojąc na stanowisku, że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają obowiązkowi udostępnienia w trybie u.d.i.p. Powyższe stanowisko w świetle poczynionych dotychczas rozważań ponad wszelką wątpliwość jest błędne i nie zasługuje na aprobatę. Wskazać w tym miejscu trzeba, że decyzją z 25 września 2025 r., znak: KO.450.11.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania B. L., uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Kluki z 19 sierpnia 2025 r. znak RAG.1431.21.2025 odmawiającą udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W motywach decyzji Kolegium wskazało, że obowiązkiem organu jest dokonanie oceny żądanych dokumentów i w zależności od poczynionych ustaleń podjęcie działań w granicach zakreślonych przepisami u.d.i.p. - udostępnienie informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej, pisemne poinformowanie, że organ nie dysponuje wnioskowaną informacją albo że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Skoro, jak stwierdził organ pierwszoinstancyjny, informacje te nie są informacją publiczną, to nie było podstaw prawnych do wydania w tym przedmiocie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Wspomniana decyzja Kolegium z 25 września 2025 r., wpłynęła do organu pierwszej instancji 26 września 2025 r. Ten zaś po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, co miało miejsce 9 lutego 2026 r., odniósł się do wniosku skarżącego pismem z 18 lutego 2026 r. Uczynił to z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., błędnie przy tym przyjmując, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, co czyni skargę zasadną. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wójta Gminy Kluki do załatwienia wniosku skarżącego B. L. z dnia 22 kwietnia 2025 roku w sprawie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Na powyższą ocenę rzutuje fakt, że organ ustosunkował się do wniosku skarżącego pismem z 18 lutego 2026 r. błędnie przyjmując, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Bezspornie uczynił to z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Bezczynność organu choć ewidentna, to jednak nie miała charakteru rażącego. Nie była celowa i zamierzona, nie była również wyrazem lekceważącego podejścia organu do wniosku skarżącego, a wynikała z błędnej wykładni przepisów obowiązującego prawa. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania sądowego należnych skarżącemu od organu. Zasądzona kwota 100 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi. dj |
||||