drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, II SAB/Po 26/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-06-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SAB/Po 26/26 - Wyrok WSA w Poznaniu

Data orzeczenia
2026-06-02 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Jacek Rejman
Paweł Daniel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 par. 1 pkt. 1 lit. a, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Dnia 2 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi K. J. na bezczynność E. sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza bezczynność E. sp. z o.o. z siedzibą w P. w rozpoznaniu wniosku K. J. z dnia 02 września 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania E. sp. z o.o. z siedzibą w P. do załatwienia pkt 1 wniosku wskazanego w punkcie pierwszym; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 8 maja 2025 r., wniesionym w formie elektronicznej, K. J. (dalej jako "Skarżący") zwrócił się do E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "Organ", "Spółka" lub "E. ") o udostępnienie informacji publicznej. Żądanie obejmowało: A) liczbę i łączną wartość odszkodowań wypłaconych przez E. sp. z o.o. w latach 2020-2025 właścicielom nieruchomości, w związku z obecnością lub przebiegiem infrastruktury elektroenergetycznej na ich gruntach (z tytułu umów cywilnych, ugód, orzeczeń itp.). B) treść obowiązujących procedur wewnętrznych, instrukcji, wytycznych lub standardów, obowiązujących w E. sp. z o.o., dotyczących kontaktów, konsultacji, negocjacji lub mediacji z właścicielami nieruchomości, na których znajduje się infrastruktura przesyłowa.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 22 maja 2025 r. wysłanym w formie elektronicznej, Spółka poinformowała Skarżącego, że wnioskowana w pkt A informacja stanowi informację przetworzoną, wzywając tym samym Skarżącego do wykazania szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. Jednocześnie, w zakresie pkt B wniosku, Spółka oświadczyła, że nie posiada wewnętrznych procedur czy wytycznych dotyczących kontaktów i negocjacji z właścicielami nieruchomości, o których udostępnienie wnosił Skarżący.

Wobec uznania przez Skarżącego, że wniosek nie został w sposób przewidziany prawem załatwiony, w dniu 1 września 2025 r. do Spółki wpłynęła skarga (datowana na 30 sierpnia 2025 r.) na bezczynność organu w rozpoznaniu pierwotnego wniosku z dnia 8 maja 2025 r. W reakcji na tę skargę, jak również z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie z 22 maja 2025 r., E. w dniu 2 września 2025 r. wydała decyzję (datowaną na 1 września 2025 r.), w której odmówiła udostępnienia żądanych informacji w zakresie określonym w pkt A wniosku. Decyzja (nr sprawy [...]) została doręczona Skarżącemu drogą elektroniczną.

Kolejno, w dniu 2 września 2025 r., Skarżący wniósł za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją odmowną z 1 września 2025 r. Pismo to znajdowało się w jednej wiadomości elektronicznej, która zawierała również skargę na bezczynność tożsamą w treści ze skargą z dnia 30 sierpnia 2025 r. Złożenie wniosku zostało potwierdzone Urzędowym Poświadczeniem Odbioru z tego samego dnia ([...]).

Następnie, w dniu 1 listopada 2025 r. Skarżący wniósł – za pośrednictwem organu – skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 02 września 2025 r. W skardze Skarżący zarzucił Spółce naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej jako: "K.p.a.") w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej "u.d.i.p.") poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie i brak zawiadomienia o przyczynach zwłoki. Ponadto zarzucił naruszenie art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także naruszenie art. 61 Konstytucji RP poprzez bezprawne ograniczenie prawa do informacji publicznej. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, a także zasądzenia kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynikało, że zdaniem Skarżącego termin na załatwienie sprawy, mając na uwadze art. 35 § 3 K.p.a., upłynął bezskutecznie 2 października 2025 r. (ewentualnie 2 listopada 2025 r. w przypadku uznania sprawy za szczególnie skomplikowaną), a organ nie podjął żadnych czynności procesowych. Skarżący wskazał, że brak decyzji pozbawia go możliwości kontroli sądowej i realizacji praw konstytucyjnych.

W reakcji na skargę z 1 listopada 2025 r., Organ pismem z dnia 18 listopada 2025 r. przekazanym Skarżącemu poinformował go, że nie prowadzi wykazu ani rejestru spraw określonych w pierwotnym wniosku, a stworzenie takiego zestawienia wymagałoby przetworzenia informacji. Wobec tego ponownie wezwano Skarżącego do wykazania szczególnej istotności żądanych informacji dla interesu publicznego w terminie 14 dni od doręczenia pisma.

Następnie, z uwagi na brak odpowiedzi Skarżącego we wskazanym terminie, E. w dniu 12 stycznia 2026 r. wydała ostateczną decyzję administracyjną o odmowie udzielenia informacji publicznej, przesyłając ją na adres Skarżącego w systemie ePUAP.

W odpowiedzi na skargę z 16 stycznia 2026 r., ustanowiony przez E. pełnomocnik, r. B., wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w całości oraz o oddalenie wniosku Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania. Jak podniósł Organ w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w wyniku pomyłki i ludzkiego błędu – wynikającego z faktu, że w jednej wiadomości ePUAP znajdowało się kilka dokumentów – treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie została przekazana do właściwej jednostki merytorycznej zajmującej się w Spółce udostępnianiem informacji publicznej. Z tego względu wniosek ten pozostawał pierwotnie bez rozpoznania. Organ wskazał jednak, że podjął działania następcze zmierzające do zakończenia stanu bezczynności poprzez wystosowanie pisma z 18 listopada 2025 r., a następnie wydanie merytorycznej decyzji odmownej z dnia 12 stycznia 2026 r. W ocenie Organu, stosownie do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych i art. 54 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) po wydaniu aktu administracyjnego w ramach autokontroli lub w toku postępowania, skarga na bezczynność staje się w tym zakresie bezprzedmiotowa i postępowanie powinno zostać umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność E. Sp. z o.o. w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 2 września 2025 r., złożonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej "u.d.i.p.").

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądownictwo administracyjne sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, czy też nie podjął przewidzianej prawem czynności wdrożonej uregulowaniami odpowiednich procedur. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia stosownej czynności, a tym samym zlikwidowanie stanu trwającej opieszałości administracji. O bezczynności zatem można mówić wtedy, gdy podmiot zobowiązany do załatwienia sprawy, mimo ciążącego na nim obowiązku i upływu wyznaczonych przepisami terminów, nie załatwia sprawy i nie podejmuje przewidzianych przez prawo działań, będąc do tego kompetencyjnym i właściwym podmiotem.

W rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości Sądu legitymacja procesowa Skarżącego, ani przymiot E. Sp. z o.o. jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i procedowania na podstawie u.d.i.p., co znajduje poparcie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako że jest to podmiot realizujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym.

Skarga dotyczyła nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konstrukcja procedury określonej w ustawie o dostępie do informacji publicznej nakazuje w art. 16 ust. 1, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jednocześnie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że do decyzji tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tle ustawy u.d.i.p., do wniesienia odwołania (lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy rozstrzygał podmiot wskazany w art. 17 ust. 2 u.d.i.p.) od decyzji o odmowie, zastosowanie mają wprost zasady i terminy wskazane w K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, kwestię terminowości procedowania po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy oceniać przez pryzmat przepisów ogólnych, tj. art. 35 K.p.a. Przepis art. 35 § 3 K.p.a. wskazuje, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jeżeli wniosek wpłynął do organu w dniu 2 września 2025 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Odbioru, ustawowy, miesięczny termin na jego rozpoznanie i wydanie stosownego orzeczenia upłynął w dniu 2 października 2025 r.

Tymczasem z bezspornych okoliczności sprawy wynika, że do daty wniesienia skargi (1 listopada 2025 r.) Organ nie podjął żadnych działań merytorycznych. Nie przedłużył również terminu w trybie art. 36 § 1 K.p.a. Przyczyną tego stanu rzeczy był błąd techniczno-organizacyjny – nierozpoznanie przez pracownika Organu, że przesłana platformą ePUAP wiadomość zawiera zarówno skargę na bezczynność z 30 sierpnia 2025 r., jak i nowy wniosek o ponowne rozpatrzenie z 2 września 2025 r. Jakkolwiek okoliczność ta tłumaczy mechanizm powstania opóźnienia, w świetle rygorów prawa administracyjnego nie zwalnia ona Spółki z zarzutu obiektywnego pozostawania w stanie bezczynności. Organ, dysponując systemami teleinformatycznymi, ponosi odpowiedzialność za prawidłową obróbkę i dekretację przychodzącej poczty elektronicznej. Na organie administracji publicznej ciąży bezwzględny obowiązek terminowego załatwienia sprawy, a do tego momentu pozostaje on w zwłoce, niezależnie od tego, czy przyczyny miały charakter obiektywny czy subiektywny, w tym czy były wynikiem niedopatrzenia personelu.

Zatem, w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Organ pozostawał w bezczynności, naruszając powołane przez Skarżącego art. 35 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Z tego względu, w punkcie 1 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził bezczynność E. Sp. z o.o. w P. w rozpoznaniu rzeczonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mimo stwierdzenia faktu bezczynności, Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Chodzi w tym przypadku o jaskrawe, oczywiste i niebudzące żadnych wątpliwości naruszenie terminów, z jednoczesnym brakiem podejmowania ze strony organu jakichkolwiek działań mogących uzasadnić zwłokę, lub też działanie noszące znamiona lekceważenia strony postępowania i ignorowania jej praw. W niniejszej sprawie tego rodzaju negatywne zjawiska nie wystąpiły. Opieszałość Spółki nie wynikała ze złej woli, celowej obstrukcji, czy intencji pozbawienia Skarżącego jego prawa do kontroli aktu administracyjnego. Jak trafnie argumentował pełnomocnik Organu i co znajduje potwierdzenie w aktach, zwłoka stanowiła rezultat błędu ludzkiego przy rozpatrywaniu skompresowanej korespondencji elektronicznej, zawierającej w jednym pakiecie kilka różnych pism procesowych. Co więcej, natychmiast po powzięciu wiedzy o zignorowanym wniosku (tj. w dacie otrzymania skargi na bezczynność z załącznikami), Organ przystąpił do działania, wzywając Skarżącego pismem z 18 listopada 2025 r. do wykazania interesu publicznego , a finalnie wydając decyzję. W tych okolicznościach brak było podstaw, aby przypisać Spółce złą wolę świadczącą o rażącym charakterze popełnionego naruszenia prawa.

Odnosząc się do żądania Skarżącego w przedmiocie zobowiązania E. Sp. z o.o. do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji administracyjnej, Sąd w punkcie 3 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w tym zakresie. Materialną i procesową podstawą tego rozstrzygnięcia jest dyspozycja art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania (tutaj zamieszczone w wyroku), gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed wydaniem orzeczenia przez sąd, organ administracji publicznej załatwi daną sprawę – w tym przypadku, gdy wyda oczekiwaną decyzję. Jak wynika z akt sprawy i twierdzeń odpowiedzi na skargę, E. Sp. z o.o. w dniu 12 stycznia 2026 r. wydała i przesłała Skarżącemu za pośrednictwem systemu ePUAP decyzję merytoryczną odmawiającą udzielenia informacji publicznej, co definitywnie kończy postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z 2 września 2025 r. W związku z dokonaniem przez Organ tego aktu w ramach autokontroli, nałożenie na niego w wyroku nakazu załatwienia sprawy stało się zbędne i niemożliwe z punktu widzenia logiki prawnej, co bezpośrednio skutkowało umorzeniem postępowania we wskazanej części.

W punkcie 4 wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. Oddalenie to jest konsekwencją stwierdzenia, iż brak było przesłanek do zakwalifikowania opieszałości organu jako rażącego naruszenia prawa. Oddalenie to obejmuje swym zakresem również jakiekolwiek inne domniemane żądania sankcyjne, w tym te wynikające ewentualnie z równoległych wniesionych pism (takich jak wniosek o nałożenie grzywny przywoływany w pismach pobocznych), z uwagi na to, że wymierzenie grzywny organowi lub zasądzenie od organu sumy pieniężnej stanowią na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. fakultatywne sankcje, które winny być stosowane szczególnie w wypadkach ewidentnego, rażącego nierespektowania przez administrację obowiązków ustawowych. Z racji usprawiedliwienia błędu Organu czynnikiem ludzkim, zastosowanie dodatkowych restrykcji prawnych uznano za niecelowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku, w oparciu o treść art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.. Wzgląd na fakt, iż w dacie wywiedzenia skargi organ niewątpliwie pozostawał w stanie bezczynności, czyni Skarżącego stroną wygrywającą spór w rozumieniu przepisów o kosztach postępowania przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł, opłata skarbowa z tytułu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 118).



Powered by SoftProdukt