Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie do rozpoznania pkt 5 wniosku skarżącego J.M. z dnia 23 grudnia 2025 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie na rzecz skarżącego J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi J. M. (dalej w skrócie: "skarżący") jest bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie (dalej w skrócie: "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 23 grudnia 2025 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej. W swoim wniosku przedstawił pięć pytań.

1. Ile kontroli przeprowadził Okręgowy Inspektorat Pracy w ZOZ w [....] we wskazanym okresie?

2. Czego dotyczyły przedmiotowe kontrole (np. czasu pracy, legalności zatrudnienia, wypłaty wynagrodzeń, przestrzegania przepisów BHP)?

3. W ilu przypadkach stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących norm czasu pracy (np. nadmierna liczba godzin pracy lekarzy lub pielęgniarek, brak zapewnienia odpoczynku dobowego)?

4. Czy w wyniku przeprowadzonych kontroli nałożono na placówkę lub osoby nią zarządzające mandaty karne, skierowano wnioski do sądu lub wydano nakazy usunięcia uchybień?

5. Czy do PIP wpływały skargi od pracowników [....] szpitala dotyczące warunków pracy lub naruszeń praw pracowniczych? Jeśli tak, jaka była ich liczba we wskazanym okresie?

W piśmie z dnia 2 stycznia 2026 r. (nr [...]) organ udzielił odpowiedzi na pytania 1-4, natomiast w zakresie pytania nr 5 odmówił udzielenia informacji, powołując się na art. 44 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i tajemnicę skargową.

W dniu 2 stycznia 2026 r. do organu wpłynęła skarga skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w której skarżący zarzucił:

1. Naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej wskazanej w pkt 5 wniosku, tj. informacji o liczbie skarg, jakie wpłynęły do organu w związku z działalnością Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] we wskazanym okresie.

2. Naruszenie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy organ uznał, że żądane informacje podlegają ochronie ze względu na tajemnicę ustawową.

W ocenie skarżącego, organ administracji publicznej, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, może zachować się na dwa sposoby: albo udostępnić informację (czynność materialno-techniczna), albo wydać decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia (art. 16 u.d.i.p.). Pismo informacyjne nie zastępuje decyzji administracyjnej. Ponadto, samo podanie danych statystycznych (liczby skarg) dotyczących tak dużego podmiotu publicznego jak Zespół Opieki Zdrowotnej, nie narusza tajemnicy inspekcyjnej określonej w art. 44 ust. 3 ustawy o PIP, gdyż nie pozwala na identyfikację skarżącego. Przepis ten chroni tożsamość sygnalisty, a nie fakt występowania nieprawidłowości w podmiocie publicznym. Obywatele mają prawo wiedzieć, czy organ nadzoru otrzymuje sygnały o nieprawidłowościach w publicznej placówce ochrony zdrowia. Wobec faktu, że organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej, skarga na bezczynność jest w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o PIP, inspektor pracy zobowiązany jest do zachowania poufności źródła kontroli. W szczególności nie wolno ujawniać, że kontrola została przeprowadzona na podstawie skargi, chyba że składający skargę wyrazi na to pisemną zgodę. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i stanowi fundament zaufania obywateli do instytucji kontrolnych. Obowiązek ten znajduje potwierdzenie również w art. 15 lit. c Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy z dnia 11 lipca 1947 r., zgodnie z którym inspektorzy pracy mają traktować jako absolutnie poufne wszelkie skargi informujące ich o naruszeniu przepisów prawa i nie mogą ujawniać pracodawcy ani jego przedstawicielowi, że kontrola została przeprowadzona w następstwie otrzymania skargi.

Okręgowy Inspektor Pracy w Rzeszowie nie pozostawał w bezczynności albowiem udzielił wnioskodawcy wyjaśnienia, co do braku podstaw prawnych do udostępnienia żądanych informacji. Nie sposób zatem uznać, że ww. wniosek nie został załatwiony.

Załatwienie ww. wniosku w formie decyzji administracyjnej, jak oczekiwał skarżący nie miało w niniejszej sprawie podstaw prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie dotycząca informacji publicznej. Dopuszczalność kontroli sądowej w sprawach bezczynności wynika z Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W przypadku, gdy brak odpowiedniego działania organu odnosi się do informacji publicznej, wówczas istotny jest jeszcze art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. Jeśli sąd uwzględni skargę na bezczynność, wówczas - w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, do czego zobowiązuje art. 149 § 1a p.p.s.a.

Przy rozstrzyganiu spraw, w których przedmiot zaskarżenia stanowi bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Badaniu podlega więc, czy podmiot, do którego skierowano wniosek o informację publiczną jest zobowiązany do jej udzielenia oraz, czy wiadomości, o które ubiega się wnioskodawca mają walor takiej informacji.

W swoim wniosku skarżący przedstawił pięć pytań związanych z kontrolami przeprowadzanymi przez Okręgowy Inspektorat Pracy w ZOZ w [....]. Między innymi skarżący wnosił o udzielenie informacji czy do PIP wpływały skargi od pracowników [....] szpitala dotyczące warunków pracy lub naruszeń praw pracowniczych?

Odpowiadając na ten wniosek organ, pismem z dnia 2 stycznia 2026 r. udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 1-4 wniosku. Natomiast, co do pkt 5 wniosku podał, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o PIP, inspektor pracy zobowiązany jest do zachowania poufności źródła kontroli. Oznacza to, że nie wolno także ujawniać, że kontrola została przeprowadzona na podstawie skargi, chyba że składający skargę wyrazi na to pisemną zgodę.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Udostępnienie informacji może nastąpić jednak tylko wówczas, gdy podmiot do którego został skierowany wniosek należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej oraz gdy jest on w posiadaniu informacji mającej charakter publiczny.

Na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu, będące w posiadaniu takich informacji. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Okręgowy Inspektorat Pracy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej.

Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć (nie jest to wyliczenie wyczerpujące, o czym świadczy zwrot "w szczególności"). W doktrynie i orzecznictwie sądowym pod pojęciem "informacji publicznej" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Odmowa udostępnienia danych kwalifikujących się do kategorii informacji publicznej - w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której uzasadnieniu organ winien wyjaśnić zasadność przyjęcia w danym wypadku zaistnienia ograniczenia wynikającego z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tymczasem Okręgowy Inspektorat Pracy w Rzeszowie ani nie udostępnił skarżącemu żądanych danych, których domagał się w punkcie 5 swojego wniosku ani też nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej.

Na wskazane wyłączenie w zakresie udostępnienia informacji publicznej wynikające z treści przepisu z art. 44 ust. 3 ustawy o PIP powołał się w "zwykłym" piśmie.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zatem powołując się na powyższe ograniczenie w dostępie do informacji publicznej organ winien był wydać decyzję administracyjną, z mocy art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W przedstawionych wyżej uwarunkowaniach sprawy należało uznać, że Okręgowy Inspektorat Pracy w Rzeszowie pozostaje w bezczynności, bowiem w terminie 14 dni, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ani nie udostępnił żądanych danych, ani też nie wydał decyzji z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dlatego w pkt I wyroku zobowiązano go do rozpoznania pkt 5 wniosku strony, czego podstawę stanowił art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Równocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził (w pkt II wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. W ich skład wchodzi wpis od skargi w kwocie 100 zł.

.