Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia poprawek w dokumentacji zgłoszenia wynalazku oddala skargę

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: p.w.p.) w związku z dokonaniem w dniu [...] września 1998 r. zgłoszenia wynalazku oznaczonego nr P. 363897 pt.: "Prostka przestrzenna" Urząd Patentowy RP sprawdzając ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, wezwał powtórnie p. M. P. (dalej: zgłaszającego, skarżącego) do wprowadzenia określonych poprawek w dokumentacji zgłoszenia.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że poprzednie wezwanie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie zostało wykonane.

Opis i zastrzeżenia wydzielone ze zgłoszenia P. 328746 w dalszym ciągu nie spełniają warunków określonych w § 6 i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. Nr 102, poz. 1119, z późn. zm.).

Na jednej stronie opisu przesłanej przez zgłaszającego przy piśmie z dnia [..] grudnia 2007 r. brak jest w dalszym ciągu istotnych fragmentów, nieprawidłowa ich kolejność lub ich nieprawidłowa redakcja.

W ogóle nie przesłano poprawionych zastrzeżeń i nie nadesłano rysunku.

Na wstępie nadesłanej wersji opisu podano tylko informację o zastosowaniu prostki natomiast na końcu zrezygnowano z jednego zdania dotyczącego jej walorów w konstrukcji według innego zgłoszenia autora. Tak więc zgłaszający odniósł się tylko do pkt. 6 i 11 wezwania z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nie zostało wykonane wezwanie w zakresie pkt. 1 do 5 oraz pkt. 7 do 10. Urząd Patentowy przypomina więc, że:

1. Zastrzeżenie niezależne nie określa konstrukcji według wynalazku w sposób jednoznaczny i zupełny.

W zastrzeżeniach nie podaje się bowiem samej tylko idei, jako przesłanki konstrukcji wynalazku (" ... że podzielona płaszczyzną pokazuje tworzące ją dwa prostoliniowe profile otwarte"). Nie zastrzega się więc wynalazku w ten sposób, że określony kształt elementu uzyskuje się warunkowo, tj. po przecięciu hipotetyczną płaszczyzną. Wynalazek w kategorii urządzenia (konstrukcji) nie może ograniczać się tylko do samej koncepcji rozwiązania (" ... że podzielona płaszczyzną...").

2. Zastrzeżenia zależne nie rozwijają cech z zastrzeżenia niezależnego ("powierzchnia" i "krawędzie" nie są wymienione w zastrz. 1).

3. Niewystarczające jest określenie "zastrzeżenie".

4. W zgłoszeniu brak jest rysunku. Rysunek ze zgłoszenia macierzystego P. 328746 nie może być automatycznie wyodrębniony ponieważ należy do dokumentacji tego zgłoszenia. Ponadto, rysunek z daty zgłoszenia, tj. [...] września 1998 r., przedstawia w większości figury, które nie są właściwe dla prostki według zgłoszenia P. 363897.

5. Zgłoszenie dotyczy konstrukcji więc zastrzeżenia i opis powinny zawierać oznaczenia odsyłające do istotnych cech z rysunku.

6. Tytuł "prostka przestrzenna" nie określa przedmiotu wynalazku w odniesieniu do cech technicznych. Zdaniem Urzędu Patentowego, poprawny tytuł powinien brzmieć np. "Kształtownik w postaci prostki".

7. W opisie stanu techniki nie została omówiona konkretna konstrukcja. Nazwa firmy i inne dane bibliograficzne mogą uzupełniać opis ale nie mogą zastępować opisu konkretnej, znanej konstrukcji. W sprawozdaniu o stanie techniki wymienione są jednak oprawy oświetleniowe (dokumenty oznaczone kategorią "Y") w których zastosowana jest prostka (np. w kształcie rynny).

8. Brak prawidłowej części "istota wynalazku". W istocie, podobnie jak w zastrzeżeniach, podaje się tylko konkretne cechy konstrukcyjne. Do tej części właściwe są również uwagi podane w pkt. 1 i 2 postanowienia. W wynalazku dla kategorii konstrukcji cechą rozwiązania nie może być konkretny materiał ("z surowca mineralnego lub tworzyw").

9. W opisie wynalazku brak jest części "objaśnienie rysunku" (p. pkt. 4 wezwania) z ogólnym omówieniem figur rysunku.

10. Brak jest przykładu realizacji wynalazku z powołaniem się na rysunek (i oznaczenia z rysunku, p. również pkt. 4 i 5 postanowienia).

W uwagach Urząd Patentowy dość szczegółowo i kolejny raz wskazał nieprawidłowości występujące w dokumentacji zgłoszenia. Wezwania, a obecnie postanowienia (art. 46 ust. 1 p.w.p. - stan prawny na dzień 1 listopada 2007 r.), są typowymi procedurami przy rozpatrywaniu zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych przyjętymi w p.w.p. Zgłaszający jednakże, za każdym razem podważa potrzebę wykonania tych wezwań lub postanowień lub wykonuje je nie w pełni i według własnego uznania. Stanowisko zgłaszającego w jego piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. nie stanowi przy tym logicznej odpowiedzi na wezwanie Urzędu Patentowego. Urząd Patentowy nadmienił w wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2007 r., że niedopuszczalna jest zmiana dotychczasowej istoty wynalazku a pomimo to zgłaszający w odpowiedzi podaje definicję jego rozwiązania: "Powierzchnią powstałą przez prostoliniowe przesunięcie w przestrzeni dowolnej krzywej zamkniętej nie będącej kołem", różną od zastrzeżenia niezależnego zgłoszenia P. 363897. Definicja ta przy tym w ogóle nie określa konstrukcji prostki. Z pisma nawet nie wynika, czy podana wyżej definicja ma zastępować - i w jakim zakresie - dotychczasowe zastrzeżenia.

W związku z uwagą zgłaszającego w nawiązaniu do wyżej wymienionej definicji " ... jednocześnie nie wpłynął sprzeciw to: ww. definicja określa przedmiot wynalazku nie należący do stanu techniki jako nowość, tak więc stan techniki w tym "temacie" nie zaistniał", należy jeszcze raz przypomnieć, że:

- Sformułowanie w definicji zupełnie nie określa konstrukcji przedmiotu określonej w tytule zgłoszenia.

- Definicja ta nigdy nie była publikowana w Biuletynie Urzędu Patentowego (zgłoszenie pierwotne P.328746) i nie stanowi też istoty zgłoszenia wydzielonego a zatem nie mogły być nadesłane sprzeciwy.

- Sprzeciwy są nadsyłane na ogół wtedy jeśli skróty (z rysunkiem) ogłoszone w Biuletynie Urzędu Patentowego w sposób jednoznaczny dla czytelnika (twórców, rzeczników patentowych) określają wynalazek. Cech tych nie posiadało zgłoszenie pierwotne P.328746, ani zgłoszenie wydzielone P.363897. Należy przypomnieć też, że zgłoszenie pierwotne zawierało 12 figur dotyczących różnych kształtowników, z których większość nie była prostkami.

Urząd Patentowy na obecnym etapie nie może więc odnieść się merytorycznie do cech znamiennych konstrukcji według P. 363897 ze względu na jej niejednoznaczność.

Powyższe wezwanie zgłaszający uznał za niezasadne.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 oraz art. 245 ust. 1 i ust. 3 p.w.p. Urząd Patentowy RP po ponownym rozpatrzeniu zgłoszenia nr P.363897 z dnia [...] września 1998 r., wydzielonego ze zgłoszenia nr P.328746, dotyczącego wynalazku pt: "Prostka przestrzenna", na podstawie pisma zgłaszającego z dnia [...] stycznia 2008 r., uznanego jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z postanowieniem Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu przypomniano, że:

- Wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Urząd Patentowy wezwał zgłaszającego do wprowadzenia w dokumentacji zgłoszenia, określonych poprawek i uzupełnień w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem umorzenia postępowania w przypadku niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie.

- W odpowiedzi zgłaszający nadesłał pismo z dnia [...] października 2007 r., z którego wynika, że nie będzie respektował pism procesowych w sprawie zgłoszenia P.353897, dopóki nie otrzyma z Urzędu Patentowego sprawozdania o stanie techniki, stosownie do regulacji określonej art. 47 p.w.p.

- Przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. Urząd przesłał sprawozdanie o stanie techniki obejmujące wykaz publikacji, które będą brane pod uwagę przy ocenie zgłoszonego wynalazku. Urząd poinformował przy tym, że przy ostatecznej ocenie zdolności patentowej mogą być wzięte pod uwagę również materiały wykraczające poza załączony wykaz.

- W odpowiedzi zgłaszający nadesłał pismo z dnia [...] grudnia 2007 r., przy którym załącza dwa egzemplarze nowej wersji opisu wynalazku, zawierającego tekst opisu literalnie identyczny z pierwotną wersją opisu złożonego w Urzędzie dnia [...]grudnia 2003 r. - uzupełniony o zdanie wstępne: "Wynalazek dotyczy dziedzin oświetleniowej i budowlanej" oraz dwa egzemplarze tłumaczenia na język polski zastrzeżeń patentowych zawartych w niemieckim opisie patentowym nr [...] wskazanym przez Urząd w sprawozdaniu o stanie techniki.

- Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Urząd Patentowy poinformował zgłaszającego, że wezwanie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie zostało wykonane, tzn. nadesłana wersja dokumentacji zgłoszeniowej - w świetle obowiązujących przepisów - nie może stanowić podstawy do udzielenia patentu i powtórnie wezwał do wprowadzenia określonych poprawek w dokumentacji zgłoszenia.

- Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poinformował Urząd, że do Sądu wpłynęło pismo zgłaszającego z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie zażalenia na działania organu. Przy piśmie załączono skargę zgłaszającego wynalazek według zgłoszenia wydzielonego nr P.363897 na czynność Urzędu Patentowego, polegającą na sporządzeniu sprawozdania o stanie techniki dla zgłoszenia wynalazku według zgłoszenia patentowego nr P.363897.

- Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Urząd odpowiedział na skargę, wnosząc o jej odrzucenie.

- Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę odrzucił.

- W odpowiedzi na postanowienie Urzędu z dnia [...] stycznia 2008 r. zgłaszający nadesłał kolejne pismo z dnia [...] stycznia 2008 r., którym dezawuuje uprawnienia i kompetencje Urzędu w zakresie szczegółowo określonych w postanowieniu żądań, sformułowanych w odniesieniu do przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej i przepisów wykonawczych określonych rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119), mających zastosowanie na podstawie art. 93 ustawy pwp. W konsekwencji zgłaszający zignorował wszystkie żądania i uwagi zamieszczone w postanowieniu, czego wyrazem jest brak nowej redakcji dokumentów zgłoszeniowych (opisu, zastrzeżeń i rysunku), które uwzględniałyby żądania i uwagi zamieszczone w postanowieniu, czy choćby stanowiły próbę ich uwzględnienia.

- Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Urząd Patentowy poinformował zgłaszającego, że jego pismo z dnia [...] stycznia 2008 r. zostało potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie określonym art. 245 ust. 1 w związku z przepisem art. 245 ust. 3 p.w.p.

- W trakcie procedury ponownego rozpatrzenia zgłoszenia P.365897 Urząd Patentowy stwierdził, co następuje.

Opis wynalazku z dnia [...] grudnia 2007 r. nadesłany po wezwaniu nie spełnia wymogów określonych w § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, o których zgłaszający był informowany, zarówno wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., jak też postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. W szczególności opis wynalazku nie przedstawia żadnego rozwiązania zbliżonego do przedmiotu zgłoszenia należącego do stanu techniki, mimo iż zgłaszający, sprawozdaniem załączonym przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. został poinformowany o stanie techniki w dziedzinie oświetleniowej, z którego wynika, że znane są w tej dziedzinie klosze, które można by również nazwać "prostkami przestrzennymi", a które posiadają również cechy podawane w zgłoszeniu przedmiotowego "prostki".

Zgłaszający w opisie swojego wynalazku pomija ten fakt, natomiast, jako stan techniki podaje ogólnikową informację dotyczącą stosowania "klosza kulistego", który pod żadnym względem nie może uważany za "prostkę przestrzenną".

Przedłożona wersja opisu wynalazku nie zawiera też fragmentu dotyczącego objaśnienia figur rysunku, ani opisu przykładu realizacji wynalazku zredagowany w oparciu o rysunek przedstawiający przedmiot zgłoszenia w przykładzie realizacji.

Oddzielna część dokumentacji załączona przy piśmie z dnia [...] grudnia.2007 r. - stanowiąca tłumaczenie zastrzeżeń patentowych z niemieckiego patentu nr [...] - nie może, w żadnej mierze, być interpretowana, jako zastrzeżenia patentowe dotyczące wynalazku według zgłoszenia nr P.363897 - w rozumieniu § 7 cytowanego rozporządzenia, o którym zgłaszający był również informowany, zarówno wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., jak też postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r.. Natomiast zastrzeżenia patentowe zgłoszenia wydzielonego w wersji złożonej w Urzędzie Patentowym w dniu [...] grudnia 2003 r. nie określają przedmiotu zgłoszenia w sposób jednoznaczny (por. art. 33 ust. 3 ustawy pwp). Zgłaszający był o tym poinformowany również wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Wskazanych wyżej wymogów - elementarnych w świetle obowiązującego prawa patentowego, nie spełnia aktualna wersja dokumentacji zgłoszenia P.363897 (wydzielonego ze zgłoszenia P.328746), a zatem zdecydowanie nie może stanowić podstawy dla miarodajnej oceny zdolności patentowej, co jest warunkiem sine qua non udzielenia patentu (art. 52 ustawy p.w.p.).

Takie stanowisko Urzędu znajduje swój wyraz również w wytycznych odnośnie dokumentacji zgłoszenia wynalazku, pt. "Poradnik Wynalazcy. Zasady sporządzania dokumentacji zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych", Wyd. Urząd Patentowy RP, Warszawa 2005 r.

W świetle powyższego zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2008 r. jest całkowicie zasadne.

Biorąc pod uwagę przepis art. 245 ust. 1 i ust. 3 ustawy p.w.p., który stanowi, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję (postanowienie) - por. powołany wyżej art. 245 ust. 3 p.w.p., i rozstrzyga, co do istoty sprawy oraz biorąc pod uwagę art. 146 § 2 w związku z art. 126 K.p.a., który stanowi, że nie uchyla się decyzji (postanowienia) w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie rozstrzygniecie odpowiadające w swej istocie rozstrzygnięciu poprzedniemu, Urząd Patentowy RP orzekł jak w sentencji.

Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgłaszający.

W treści skargi wskazał, że omawiane postanowienie zostało oparte w uzasadnieniu na braku jednoznaczności w zgłoszeniu wynalazku.

Skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem bowiem jednoznaczność zapisana jest w definicji zawartej w opisie wynalazku. Podniósł, iż prostka przestrzenna jest powierzchnią powstałą przez prostoliniowe przesunięcie w przestrzeni dowolnej krzywej zamkniętej nie będącej kołem. Z powyższej definicji wynika jednoznacznie, że prostka jest powierzchnią, a więc dopatrywanie się w powierzchni cech konstrukcji jest nieporozumieniem. Przeciwstawiane w sprawozdaniu w stanie techniki rozwiązania choć z dziedziny techniki oświetleniowej to patenty (jeden przykład wzoru użytkowego) odnoszące się do konstrukcji. Doszukiwanie się w prostce przestrzennej cech konstrukcji (albo stawianie zarzutu, że konstrukcją nie jest) pomimo, że w opisie wyraźnie i jednoznacznie brzmiącego sformułowania odnoszącego się do powierzchni oraz pominięcie kwestii zastosowania prostki przestrzennej w budownictwie do której organ w ogóle się nie odniósł jest podstawą skargi.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Podstawę skargi stanowi konstatacja skarżącego, iż postanowienie z dnia [...] września 2008 r. "oparto w uzasadnieniu na braku jednoznaczności w zgłoszonym wynalazku", z czym skarżący - jak wynika z podanego uzasadnienia - stanowczo się nie zgadza.

Jako dowód mający potwierdzać przedstawione stanowisko, skarżący podaje, że "jednoznaczność zapisana jest w definicji zawartej w opisie wynalazku", którą to definicję skarżący przytacza z treści zgłoszenia in extenso: "Prostka przestrzenna jest (...) powierzchnią powstałą przez prostoliniowe przesunięcie w przestrzeni dowolnej krzywej zamkniętej nie będącej kołem".

Podkreśla przy tym, że przedmiot zgłoszenia P.363897 - wydzielony ze zgłoszenia P.328746 macierzystego - nazwanego w skardze pierwotnym - jest ujawniony w zgłoszeniu pierwotnym na Fig. 6 przedstawiającej "Prostkę przestrzenną" i Fig. 6a, która przedstawia "Prostkę z kryzami", zaś Fig. 4 i Fig. 4a "profile otwarte".

Z powołanego wyżej określenia wywodzi, iż "z podanej definicji wynika jednoznacznie, że prostka jest powierzchnią, więc dopatrywanie się przez ekspertów Urzędu Patentowego w powierzchni cech konstrukcji jest nieporozumieniem".

Uzasadniając swój pogląd zgłaszający podkreślił, iż ""przeciwstawione w sprawozdaniu o stanie techniki rozwiązania, choć z dziedziny techniki oświetleniowej, to patenty (oraz jeden wzór użytkowy) odnoszące się do konstrukcji".

Jako drugi argument stanowiący podstawę skargi, skarżący podaje, że Urząd Patentowy nie odniósł się do kwestii zastosowania "Prostki P." w budownictwie.

Odnośnie pierwszego zarzutu, określonego przez skarżącego, jako "doszukiwanie się w Prostce cech konstrukcji" Urząd wyjaśnił, że patenty są udzielane na wynalazki, mające atrybut rozwiązania określonego poprzez cechy techniczne, co ma swój wyraz w przepisach wykonawczych określonych rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. - Dz.U. z 2001 r., Nr 102, poz. 1119, mającym zastosowanie na podstawie art. 93 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

W szczególności przepis § 32 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że ustawowe kryteria zdolności patentowej przedmiotu zgłoszenia są rozpatrywane w kontekście cech technicznych odnoszących się do budowy przedmiotu wynalazku, tj. jego postaci materialnej pozostałe wymogi wymienione w powołanym przepisie nie mają w tym przypadku zastosowania, gdyż dotyczą kategorii "sposób" bądź "nowe zastosowanie substancji", które w zgłoszeniu P.363897 nie występują.

Ewidentne jest zatem, że w świetle powołanego wyżej przepisu przedmiot zgłoszenia P.363897 może być rozpatrywany tylko i wyłącznie pod kątem konstrukcji wytworu materialnego nazwanego "prostką przestrzenną", którego postać przestrzenna została określona przez konstrukcję geometryczną powierzchni, otrzymanej w wyniku "prostoliniowego przesunięcia w przestrzeni, dowolnej krzywej zamkniętej niebędącej kołem" i nie ma tu mowy o jakimkolwiek nieporozumieniu, jak twierdzi autor skargi.

Taka forma redakcyjna określenia postaci przestrzennej wytworu, nazwanego w zgłoszeniu P.363897 "prostką przestrzenną" nie daje podstawy przy uwzględnieniu zasad logiki do utożsamienia tego wytworu z "powierzchnią" jako formą geometryczną charakteryzującą ten wytwór - czego skarżący usiłuje dowieść.

Przedstawiona wyżej argumentacja została podana tylko dla wykazania, że przedmiot zgłoszenia patentowego może być rozpatrywany tylko w takim zakresie, w jakim jest on określony co do jego postaci materialnej.

W żadnym przypadku przedmiot zgłoszenia patentowego nie może być interpretowany jako twór niematerialny, np. konstrukcja geometryczna powierzchni. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, wskazane w sprawozdaniu o stanie techniki rozwiązania z dziedziny techniki oświetleniowej w zgłoszeniu wymieniona jako jedna z możliwych dziedzin zastosowania wynalazku, są relewantne w stosunku do przedmiotu zgłoszenia i mogą być z nim porównywane.

Odnośnie drugiego zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego kwestii zastosowania prostki w budownictwie, Urząd informuje, że celem "postanowienia" jest wskazanie istotnych braków oraz nieprawidłowości redakcyjnych w świetle obowiązujących przepisów prawa patentowego oraz zobligowanie zgłaszającego do wprowadzenia w dokumentacji zgłoszeniowej stosownych poprawek i uzupełnień (art. 46 ust. 1 p.w.p.). Natomiast kwestia zastosowania prostki w budownictwie nie jest istotna z punktu widzenia prawidłowej redakcji dokumentacji zgłoszeniowej, w szczególności jednoznacznego określenia zakresu żądanej ochrony. Notabene w zgłoszeniu nie są przedstawione żadne przykłady realizacji wynalazku uwidoczniające jakieś szczególne jego przystosowanie dla stosowania w technice oświetleniowej bądź w budownictwie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r., którym Urząd Patentowy RP po ponownym rozpatrzeniu zgłoszenia nr P.363897 z dnia [...] września 1998 r., wydzielonego ze zgłoszenia nr P.328746, dotyczącego wynalazku pt: "Prostka przestrzenna", utrzymał w mocy swoje postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r. Z kolei postanowieniem Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2008 r. wezwano powtórnie zgłaszającego do wprowadzenia określonych poprawek w dokumentacji zgłoszenia wynalazku oznaczonego nr P. 363897 pt.: "Prostka przestrzenna".

Sprawa ma przede wszystkim charakter procesowy, proceduralny, powstały jednak na tle kwestii prawno-materialnej, tj. warunków wymaganych do uzyskania przez wynalazek patentu.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 p.w.p. wydanie decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek oraz prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje po sprawdzeniu przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub prawa ochronnego. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż Urząd Patentowy jest zobowiązany do sprawdzenia – w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów – spełnienia tych warunków przez zgłoszony wynalazek. Sprawdzenie to następuje w ramach postępowania w sprawie uzyskania patentu, uregulowanego w przepisach p.w.p. oraz przepisach wykonawczych.

Przepisy p.w.p. nie zawierają definicji wynalazku, lecz zajmują się wynalazkami, na które są udzielane patenty. Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (art. 25 ust. 1 p.w.p.); kolejne przepisy tegoż artykułu określają pojęcie stanu techniki.

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26 ust. 1 p.w.p.).

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa (art. 27 p.w.p.).

Jak stwierdza się w literaturze (red. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, wyd. II, Difin 2005, str. 43 i n.), w praktyce Urzędu Patentowego techniczny charakter rozwiązania nie budzi większych wątpliwości, gdy zgłoszenie opisuje określony wytwór materialny (np. urządzenie lub substancję względnie określa techniczny sposób oddziaływania na materię), a zgłaszający przedstawia określone cechy konstrukcyjne urządzenia, budowę chemiczną lub skład substancji albo zespół czynności technicznych składających się na określony sposób postępowania. Test technicznego charakteru jest samodzielnym kryterium uznania przedmiotu za wynalazek i wyprzedza badanie nowości, poziomu wynalazczego i przemysłowej stosowalności. Przesłanki te są badane dopiero po stwierdzeniu, że zgłoszone rozwiązanie ma charakter techniczny.

W orzecznictwie podkreśla się, że "wątpliwości organu nie mogą stanowić podstawy do odmowy udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek. Wątpliwości co do zakresu żądanej ochrony mogły być jedynie - zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - podstawą do żądania od zgłaszającego wyjaśnień." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1319/04, LEX nr 180437).

Zgodnie zatem z art. 46 ust. 1 p.w.p., w uzasadnionych przypadkach Urząd Patentowy, sprawdzając, czy spełnione zostały ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, może wezwać zgłaszającego postanowieniem do nadesłania w wyznaczonym terminie, pod rygorem umorzenia postępowania, dokumentów i wyjaśnień dotyczących tego zgłoszenia oraz do wprowadzenia określonych poprawek lub uzupełnień w dokumentacji zgłoszenia, a także do nadesłania rysunków, które nie są niezbędne do zrozumienia wynalazku, jeżeli jest to potrzebne dla należytego przedstawienia wynalazku lub konieczne z innych względów.

Jak wynika z akt sprawy, rozpatrując zgłoszony wynalazek Urząd Patentowy powziął wątpliwości co do sposobu przedstawienia cech konstrukcyjnych urządzenia.

Poczynając od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. Nr 136, poz. 958) wezwanie zgłaszającego, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie art. 46 ust. 1 p.w.p. ma formę postanowienia. Oznacza to m.in. również, że na takie postanowienie przysługuje zgłaszającemu zażalenie, które powinno być traktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Należy zatem uznać, że postępowanie Urzędu Patentowego było w rozpatrywanej sprawie w płaszczyźnie procesowej prawidłowe. Trafnie też, z uwagi na treść art. 146 § 2 K.p.a. nie uchylono zaskarżonego postanowienia wcześniejszego, z dnia [...] stycznia 2008 r., oraz nie umorzono postępowania. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, "przewidziany art. 46 ust. 1 p.w.p. rygor umorzenia postępowania ma dyscyplinować zgłaszającego, jednak nie może być interpretowany w taki sposób, że niedopełnienie wezwania w jakiejkolwiek części uprawnia organ do natychmiastowego umorzenia postępowania" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1885/06, LEX nr 317551).

Nawiązując do pozostałych kwestii poruszanych w sprawie należy przypomnieć, że na podstawie art. 93 p.w.p. Prezes Rady Ministrów otrzymał delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych wymogów, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie wynalazku, szczegółowy zakres i tryb rozpatrywania oraz badania zgłoszeń w Urzędzie Patentowym, uwzględniając w szczególności sposób i formę ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku, zakres, w jakim Urząd Patentowy może dokonywać poprawek w skrócie opisu, a także formę sporządzanego sprawozdania o stanie techniki i sposób oraz termin udostępniania go osobom trzecim. Z § 32 ust. 1 pkt 1 wydanego na podstawie tej delegacji rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. Nr 102, poz. 1119, z późn. zm.) jednoznacznie wynika, że przeprowadzając badania, Urząd Patentowy nie uznaje przedmiotu zgłoszenia za wynalazek, w szczególności jeżeli stwierdzi, że nie dotyczy on żadnego wytworu materialnego nadającego się do wykorzystania, określonego za pomocą cech technicznych odnoszących się do jego budowy lub składu ani określonego sposobu technicznego oddziaływania na materię, bądź nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki,

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.