Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Burmistrza Rajgrodu w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Rajgrodu do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku A. K. z dnia 23 listopada 2021 r. – w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie przyznaje sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego; 5. zasądza od Burmistrza Rajgrodu na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

A. K. w dniu 23.11.2021 r. wystąpił poprzez e-puap do Urzędu Miejskiego w Rajgrodzie z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej. Skarżący wnosił o udzielenie informacji: "Jakie czynności (w tym zabiegi pielęgnacyjne drzew lub krzewów, wycinka drzew lub krzewów itp.) wykonywała Gmina i Miasto Rajgród na działce stanowiącej własność Gminy i Miasta Rajgród oznaczonej nr ewid [...], objętej księgą wieczystą objętej KW [...] w ostatnich 4 latach". Dokument został podpisany elektronicznie (k. 8).

Mając powyższe na uwadze Burmistrz Rajgrodu w dniu 6 grudnia 2021 r. wystosował do skarżącego pismo, w którym wskazał, że "W odpowiedzi na wniosek z dnia 23.11.2021 r. (wpływ do tut. Urzędu 24.11.2021 r.) o udostępnienie informacji publicznej informuję, że wnioskowane informacje dotyczą danych i materiałów wewnętrznych (roboczych), które nie stanowią informacji publicznej i nie są prezentowane na zewnątrz. Ponadto informuje, że Urząd Miejski w Rajgrodzie nie dysponuje danymi wskazanymi przez Pana w ww/ wniosku."

Pismo organu z dnia 6 grudnia 2021 r. zostało wysłane do skarżącego listem poleconym na adres: A. K., ul. [...] Warszawa w dniu 06.12.2021 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednak nie została podjęta przez adresata i w konsekwencji została zwrócona do nadawcy z adnotacją operatora pocztowego "niepodjęta w terminie" (k.8v-9).

W dniu 17 grudnia 2025 r. Burmistrz Rajgrodu (poprzez e-puap) otrzymał skargę na bezczynność tego organu wniesioną przez A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, gdzie wskazano, że skarżący wystąpił do Burmistrz Rajgrodu dnia 23.11.2021 r. z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej i do chwili obecnej nie otrzymał odpowiedzi na swoje wystąpienie.

Skarżący w skardze zarzucił Burmistrzowi Rajgrodu naruszenie przepisów procedury administracyjnej art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 4 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "u.d.i.p.") - poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania do państwa, zasady informowania, zasady szybkości postępowania, czego przejawem było/jest nieudzielenie skarżącemu odpowiedzi na wystąpienie skarżącego w trybie przepisów u.d.i.p. z dnia 23.11.2021 r. do chwili obecnej i tym samym nieudzielenie informacji publicznej, przez co Burmistrz Rajgrodu popadł w stan bezczynności, która nosi znamiona rażącej bezczynności.

Wskazując na powyższe wniósł o:

1. Stwierdzenie, że Burmistrz Rajgrodu dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność organu miała/ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. Przyznanie skarżącemu od Burmistrza Rajgrodu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł;

3. Zasądzenie od Burmistrza Rajgrodu na rzecz skarżącego kosztów postępowania (200,00 zł wpis od skargi);

4. Zobowiązanie Burmistrza Rajgrodu do dokonania czynności (tj. udzielenia skarżącemu informacji o które wystąpił w trybie u.d.i.p.) w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;

5. Doręczanie skarżącemu przez Sąd wszystkich pism w sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres e-puap skarżącego: [...];

6. Przeprowadzenie dowodu z wniosku skarżącego o dostęp do informacji publicznej z dnia 23.11.2021 r. - na fakt wystąpienia przez skarżącego do organu z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej; na fakt treści wniosku tj. że informacje o które wystąpił skarżący stanowią informacje publiczną i z uwagi na ich charakter organ miał obowiązek je udostępnić skarżącemu; na fakt daty wystąpienia z ww. wnioskiem;

7. Przeprowadzenie dowodu z urzędowego poświadczenia przedłożenia z dnia 23.11.2021 r. - na fakt, daty wpływu do Burmistrza Rajgrodu wniosku skarżącego o dostęp do informacji publicznej, na fakt że z uwagi na okres bezczynności organu jest to bezczynność rażąca;

8. Przeprowadzenie dowodu z kopii 3 pierwszych stron decyzji Starosty Grajewskiego z 23.05.2022 r. znak WG.7221-3/10 - na fakt, motywów działania skarżącego tj. dlaczego skarżący wystąpił do organu o informacje wskazane we wniosku z dnia 23.11.2021 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstaw tok postępowania w sprawie i podkreślił, że Burmistrza Rajgrodu należy zakwalifikować do katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. tzn. podmiotów, które mają obowiązek udzielenia informacji publicznej. Informacja o której przekazanie wystąpił skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bowiem to w jaki sposób podmiot publiczny gospodaruje na stanowiącej jego własność nieruchomości gminnej jest informacją publiczną. Jednocześnie zgodnie z normą art. 6 ust. 5 lit c u.d.i.p. udostępnieniu podlega w szczególności informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Bezsprzecznie nieruchomość należąca do jednostki samorządu terytorialnego (w tym przypadku Gminy i Miasta Rajgród) stanowi majątek publiczny w rozumieniu ww. przepisu.

Podkreślił, że brak odpowiedzi na jego wniosek z dnia 23.11.2021 r. stanowi o rażącej bezczynności Burmistrza Rajgrodu, w ten sposób należy kwalifikować ponad 4 letni okres bezczynności. Wyłącznie uzupełniająco skarżący podał, że on i jego rodzina ubiegali się o zwrot części działki nr ewid [...] (stanowiącej wówczas własność Gminy i Miasta Rajgród), dlatego był zainteresowany informacjami o stanie tej działki i podejmowanymi na niej przez Gminę i Miasto Rajgród działaniami właścicielskimi. Skarżący w dalszym ciągu jest zainteresowany pozyskaniem informacji, o które wystąpił. Skarżący i jego krewni odzyskali bowiem na mocy decyzji Starosty Grajewskiego z dnia 23.05.2022 r. większość wywłaszczonych od ich wstępnego gruntów. Nie odzyskali gruntów oznaczonych aktualnie jako działka nr ewid [...], tą część nabyły przez zasiedzenie osoby trzecie, wskutek nienależytego wykonywania praw właścicielskich wobec wywłaszczonych gruntów wchodzących pierwotnie w skład działki [...], a następnie działki [...]. W interesie Skarżącego jest zatem ustalenie, czy i jakie czynności właścicielskie na gruntach stanowiących wówczas należącą do Gminy i Miasta Rajgród działkę nr ewid. [...], wykonywała Gmina i Miasto Rajgród.

Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy skarżący uznał, że rażąca bezczynność Burmistrza Rajgrodu, stanowi złamanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego i okresu oczekiwania skarżącego na przekazanie mu informacji o które wnioskował, co uzasadnia przyznanie od Burmistrza Rajgrodu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jak wskazano w petitum niniejszej skargi. Co stanowić będzie jednocześnie sankcję dla organu i rekompensatę dla skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Rajgrodu wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca bezczynność organu. Podkreślił, że organ działając na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielił żądanej informacji w ustawowym terminie, sporządzając pismo z dnia 06.12.2021 r., które zostało wysłane do skarżącego listem poleconym na adres: A. K, ul. [...] Warszawa w dniu 06.12.2021 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednak nie została podjęta przez adresata i w konsekwencji została zwrócona do nadawcy z adnotacją operatora pocztowego "niepodjęta w terminie".

Powyższe okoliczności – zdaniem organu - jednoznacznie wskazują, iż organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż dopełnił obowiązku udostępnienia informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami prawa poprzez jej sporządzenie i wysłanie na adres wnioskodawcy - skarżącego. Brak dysponowania przez skarżącego treścią dokumentu (który w świetle art. 44 § 1 i 4 k.p.a. należy uznać za doręczony) nie był następstwem zaniechania organu, lecz wynika z faktu nieodebrania korespondencji przez skarżącego, pomimo prawidłowego nadania i awizowania przesyłki.

W dniu 25 stycznia 2026 r. skarżący dodatkowo przesłał replikę do odpowiedzi na skargę, nie podzielając argumentacji przedstawionej przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) zwanej dalej: "p.p.s.a". Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Skarżący w rozpoznawanej sprawie domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.).

Pismem z 23 listopada 2021 r. skarżący wystąpił za pośrednictwem ePuap do Urzędu Miejskiego w Rajgrodzie z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej. Skarżący wnosił o udzielenie informacji: "Jakie czynności (w tym zabiegi pielęgnacyjne drzew lub krzewów, wycinka drzew lub krzewów itp.) wykonywała Gmina i Miasto Rajgród na działce stanowiącej własność Gminy i Miasta Rajgród oznaczonej nr ewid [...], objętej księgą wieczystą objętej KW [...] w ostatnich 4 latach". Dokument został podpisany elektronicznie (k. 8).

Burmistrz Rajgrodu w dniu 6 grudnia 2021 r. wystosował do skarżącego pismo, w którym wskazał, że "W odpowiedzi na wniosek z dnia 23.11.2021 r. (wpływ do tut. Urzędu 24.11.2021 r.) o udostępnienie informacji publicznej informuję, że wnioskowane informacje dotyczą danych i materiałów wewnętrznych (roboczych), które nie stanowią informacji publicznej i nie są prezentowane na zewnątrz. Ponadto informuje, że Urząd Miejski w Rajgrodzie nie dysponuje danymi wskazanymi przez Pana w ww/ wniosku".

Pismo organu z dnia 6 grudnia 2021 r. zostało wysłane do skarżącego listem poleconym na adres: A. K., ul. [...] Warszawa w dniu 06.12.2021 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednak nie została podjęta przez adresata i w konsekwencji została zwrócona do nadawcy z adnotacją operatora pocztowego "niepodjęta w terminie" (k.8v-9).

Okoliczności te zostały potwierdzone w odpowiedzi na skargę.

Skarżący w swojej skardze nie potwierdził, że otrzymał odpowiedź organu z dnia 6 grudnia 2021 r., która została złożona do akt ze skutkiem doręczenia.

Art. 61 Konstytucji RP stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

Z uwagi na charakter sporu w sprawie znajdują zastosowanie uregulowania zawarte w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany (podmiot wymieniony w art. 4 u.d.i.p., będący adresatem wniosku) określone obowiązki. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza dwa zasadnicze etapy rozpatrywania takiego wniosku. W pierwszej kolejności podmiot zobowiązany powinien ocenić, czy dana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, a jeśli tak, to następnie rozważyć, czy nie występują negatywne przesłanki jej udostępnienia. Jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot zobowiązany jest w posiadaniu wskazanych dokumentów, to powinien wówczas udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki do wydania takich rozstrzygnięć. Gdy zaś żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, albowiem nie dotyczy informacji mających charakter publicznej lub też organ nie jest dysponentem takiej informacji lub podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia (art. 4 u.d.i.p.), to podmiot zobowiązany powinien poinformować o tym wnioskodawcę w formie zwykłego pisma.

Stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji.

Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz, jest organem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (organ władzy publicznej), a w rezultacie spoczywa na nim obowiązek udostępniania danych mających charakter informacji publicznej. Art. 4. ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, iż zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Przy czym, organami władzy publicznej w rozumieniu powołanego przepisu są też organy samorządu terytorialnego, a więc organy gminy, powiatu i województwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 94). Ustawodawca odnosi się do władzy publicznej wskazując na pewne generalne powinności, czy uprawnienia. Natomiast wtedy, gdy chodzi o konkretyzację tych powinności i uprawnień, wskazuje na organy, które mają realizować określone obowiązki i uprawnienia (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 42 i 44).

W prawie administracyjnym przyjmuje się, że organ to wewnętrzna jednostka organizacyjna danego podmiotu prawa wyposażona w uprawnienie do wyrażania woli tego podmiotu. Uprawnienie takie opiera się na obowiązującym prawie, a nie na pełnomocnictwie udzielonym przez ten podmiot (zob. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2015, s. 47). Jednak ustawodawca nie utożsamił pojęcia "podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej" z pojęciem "organ administracji publicznej" określonym w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), ale rozszerzył krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji tak, aby każdy podmiot publiczny, który taką informację posiada, ją udostępnił.

Przepis art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. zawiera ustawową definicję pojęcia organów jednostek samorządu terytorialnego stanowiąc, że rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze.

Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 tej ustawy, który zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Dla oceny zasadności wniosku o udostępnienie informacji publicznej będącego przedmiotem niniejszej sprawy, należało przede wszystkim ustalić z punktu widzenia przedmiotowego, czy w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej żądane przez skarżącego informacje mają walor informacji publicznej.

Zdaniem Sądu wnioskowane przez stronę informacje zawierają treści stanowiące informację publiczną. W myśl bowiem art. 6 ust. 5 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Jak słusznie wskazuje skarżący nieruchomości należąca do jednostki samorządu terytorialnego (w tym przypadku Miasta Rajgród) stanowi majątek publiczny w rozumieniu ww. przepisu. Sposób zatem gospodarowania majątkiem gminy, czy też jakie czynności i środki finansowe są przeznaczane na ten cel niewątpliwie mieści się w pojęciu informacji publicznej.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 października 2024 r. sygn.. akt III OSK 1189/24 "Walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić." (CBOSA).

Przechodząc zatem dalej należy wskazać, że jeśli podmiot dysponuje informacją publiczną, to zobowiązany jest zasadniczo ją udostępnić, co następuje w drodze czynności materialno – technicznej, chyba, że wystąpią okoliczności uzasadniające odmowę udzielenia informacji (np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.). Wówczas, z mocy art. 16 u.d.i.p., organ zobowiązany jest rozstrzygnąć o odmowie udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (ust. 2).

W doktrynie wskazuje się, że charakter żądanej informacji publicznej nie tylko wpływa na prawo dostępu do niej, ale również determinuje sposób rozpoznania sprawy związanej z dostępem do informacji, a więc także to, w jakiej formie miałoby dojść do jej udostępnienia. Z art. 14 u.d.i.p. należy wywieść, że to wnioskodawca określa w swoim wniosku, w jakiej formie i w jaki sposób chciałby otrzymać żądane informacje. Sposób udostępnienia należy odnosić do tego, w jaki sposób uzyska się informację, a zatem oznacza on tryb, w jakim wnioskodawca domaga się, aby udzielono mu informacji. Sposobem jest więc doręczenie na wskazany adres, wysłanie pocztą elektroniczną, wysłanie przy pomocy ePUAP czy odebranie na miejscu w siedzibie podmiotu zobowiązanego lub wgląd do dokumentów na miejscu w organie. Z kolei przez formę udzielenia informacji publicznej należy rozumieć postać, w jakiej wnioskodawca oczekuje jej pozyskania – zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. wyd. III, Lex/el, art. 14.

To na wnioskodawcy przede wszystkim spoczywa obowiązek wskazania sposobu udostępnienia żądanej informacji. Podmiot uprawniony informacyjnie decyduje również o wyborze formy jej udostępnienia. Nie jest więc możliwe narzucenie podmiotowi wnioskującemu o udzielenie informacji publicznej formy realizacji jego prawa do tej informacji, gdyż to żądający takiej informacji powinien wskazać formę jej udostępnienia (podobnie wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2010 r., II SA/Wa 620/10).

Jeśli zatem organ dysponuje żądaną informacją publiczną i nie znajduje podstaw do odmowy jej udostępnienia, jest w zasadzie związany żądaniem strony co do formy jej udostępnienia – w niniejszej sprawie skarżący wprawdzie nie wskazał wprost, w jakiej formie żąda przesłania wnioskowanych informacji, jednakże z uwagi na brak adresu skarżącego do korespondencji z nim, a także przesłanie wniosku przy pomocy ePUAP, z podpisem elektronicznym, wątpliwości organu nie powinno budzić to, że odpowiedź powinna być wysłana w takiej samej formie, czyli przez ePUAP.

W tej sytuacji przesłanie odpowiedzi na adres pocztowy, który organ prawdopodobnie uzyskał z innych akt administracyjnych znajdujących się w jego posiadaniu (skarżący nie podał bowiem we wniosku adresu do korespondencji pocztowej), nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że organ nie jest w bezczynności, skoro narzucił skarżącemu zapoznanie się z treścią odpowiedzi za pośrednictwem poczty, a do tego przesyłka do skarżącego nie dotarła, bowiem została złożona do akt ze skutkiem doręczenia. W tych okolicznościach nie można mówić o skuteczności doręczenia tej korespondencji.

Jak wyżej wskazano, w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej to wnioskodawca określa sposób w jaki chciałby zostać zaspokojony w swoim żądaniu. Tak oznaczonym we wniosku, sposobem jego realizacji, organ jest zaś związany chyba, że powiadomi stronę, iż brak jest możliwości technicznych do jego realizacji. Stąd więc, każdy sposób rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie innej, niż oznaczona we wniosku strony, nie może zostać uznany, jako zwalniający adresata wniosku z zarzutu bezczynności w sprawie. Organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji nie może bowiem ingerować w określony przez stronę we wniosku sposób jego realizacji.

Nieudostępnienie informacji publicznej w formie żądanej przez skarżącego w zakresie objętym wnioskiem, przy jednoczesnym niepowiadomieniu strony o braku możliwości technicznych do jego realizacji w żądanych formie i sposobie, musiało zostać ocenione przez Sąd jako bezczynność organu – art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

W wyroku z dnia 6 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter odformalizowany, a tym samym wniosek musi spełniać jedynie minimalne wymogi formalne, co dotyczy również sposobu jego złożenia - dopuszczalne są zasadniczo wszelkie formy komunikacji. Niemniej jednak warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 176/19 oraz wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 878/24). Wnioskodawca rozpoczynając komunikację z podmiotem zobowiązanym ma prawo wyboru sposobu złożenia wniosku o uzyskanie informacji publicznej, bowiem przepisy u.d.i.p. nie nakładają ograniczeń w tym zakresie. W doktrynie podkreśla się, że w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany zobligowany jest do powiadomienia wnioskodawcy (np. o braku możliwości udostępniania w określony sposób lub formie albo nieposiadaniu żądanej informacji) to powiadomienie to powinno mieć formę pisemną, ale nie należy tego odczytywać jako obowiązku skierowania do wnioskodawcy pisma rozumianego w sposób tradycyjny, bowiem jeżeli dotychczasowa komunikacja lub wniosek odbywały się w ramach korespondencji elektronicznej z użyciem profilu zaufanego to w tym przypadku podmiot zobowiązany będzie zobligowany do skorzystania właśnie z tego sposobu (E. Gudowska-Natanek, G. Kuca, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2024, Legalis). (...) jedyną drogą komunikacji z jakiej mógł skorzystać organ była droga, którą wybrała skarżąca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wystąpienie z odpowiedzią w inny sposób nie może być traktowane jako wypełnienie obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p. Jak bowiem wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "sam fakt udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie przesądza o braku bezczynności organu" (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1737/10 i z 28 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1432/17) i w ocenie NSA należy odczytywać to również w odniesieniu do sposobu rozpoznania wniosku" (sygn. akt III OSK 3149/23, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Sądu uznał, że w tych okolicznościach na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należy zobowiązać Burmistrza do rozpoznania w/w wniosku w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, o czym orzeczono w pkt I wyroku. Zawarte w punkcie I wyroku zobowiązanie organu należy rozumieć jako powinność udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 23 listopada 2021 r. w sposób oraz w formie adekwatnej do żądania wnioskodawcy w tym zakresie, a więc za pośrednictwem ePUAP, poprzez wysłanie pisma z odpowiedzią na zadane we wniosku pytanie w postaci elektronicznej.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. Organ nie wskazując na racjonalne – choć nieznajdujące oparcia w przepisach prawa - powody, uznał za zasadne udostępnić informację w innej niż wskazywana we wniosku formie, podejmując próbę doręczenia jej drogą pocztową i co należy podkreślić w zakreślonym ustawą terminie. Nie sposób zatem oceniać takiego działania organu w kategoriach rażącego naruszenia prawa, nawet mając na uwadze kilkuletni upływ czasu od daty wpływu wniosku.

Ponadto jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 u.p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskował o zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, jako sankcję dla organu i rekompensatę dla skarżącego.

W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16).

W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego.

W badanej sprawie Sąd uznał, że mimo wniosku skarżącego, przyznanie stronie sumy pieniężnej, nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy, w szczególności mając na uwadze, że naruszenie przez organ prawa jego bezczynnością nie miało postaci kwalifikowanej, albowiem organ podjął próbę udzielenia żądanej informacji, choć była ona nieskuteczna. Nadto skarżący przez 4 lata nie podjął żadnych kroków zmierzających do wniesienia ewentualnej skargi, choć mógł to uczynić znacznie wcześniej, co nie pozostaje bez wpływu na brak podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej.

Z tego też względu Sąd na podstawie art. 149 § 2 u.p.p.s.a. nie przyznał od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 5 sentencji wyroku). Na koszty te składał się wpis od skargi (100 zł).